YaylaHaber Çorum haber gazetesi

30.12.2020, 17:55

AYAZ DEDE’Yİ Mİ ? NOEL BABA’YI MI: ANALIM.?

Tarih boynunca Türk Dünyasında bilinmiş saygı duyulup, hatıraları hürmetle karşılanmış, Kırgızlarda Ayaz (Ayas) Ata, Kazaklarda Ayaz Ata, Özbeklerde Ayöz Bobo, Azerbaycan Türklerinde Şahta Baba, Tatarlarda Qış (Gış) Babay, Başkurtlarda Kış Babası adıyla anılan, milletine koruyucu, kollayıcı olmuş, dardan kalanları, dardan kurtarıcı misyonlar üstlenmiş kahraman Türk Ata’sı, Ayaz Ata’yı mı.?

Huzur, sağlık, başarı, hediyeler getirdiği safsataları anlatılan Hıristiyanların Noel Baba’sı, Papaz Aziz Nikolos, Bayram kutlama şekillerini mi?

Biz, Ayaz Dede’mizi analım, Narduğan Bayramını kutlayalım, kendi kültürümüzü yaşayıp yaşatalım: Artuklu Devleti hanedanlarından Eseddin Ayaz’ı, Bursa yöresinde isim yapmış vakıf eserleri bırakmış Osmanlı Paşası Ayaz Paşa’yı, Çorum yöresinde isim yapmış ve Ayaz köyünde bulunan türbesi günümüze kadar süre gelmiş Ayaz Dede adlı zati muhteremi analım; Mezarı köy arazisi içerisinde bulunan hakkında efsaneler anlatılıp, adak, dilek yeri olarak kabul edilen bu zati muhteremin torunları olan ve kendilerini Kuman (Kıpçak) boyundan olduğunu kabul eden Türk evlatları gibi…

Ankara/idari sahasında yurt tutmuş Ayaz Aşireti üyeleri, Adana Livası idari sahasında kurulmuş Ayas Kazası kurucuları, Maraş/Pazarcık Nahiyesi Ayasçayırı kışlağı ve Camusbel Nahiyesi Ayas kışlağı kurucuları, İçel/Karataş Kazası Güverek karyesinde 16 hanede, Sandevik karyesinde 27 hanede, Karıkürgüs karyesinde 82 hanede, Çekeli (Çekelyük-Armutviran) karyesinde 26 hanede, Çeriviran karyesinde 27 hanede, Bademviran karyesinde 39 hanede, Kabaşam karyesinde 40 hanede, Yarıkçavian karyesinde 44 hanede, Güvere, Yarıkçaviran, Hacı Alanı ve Sultan Alanı yaylağında 119 hanede, Adana/Yüreğir Nahiyesi idari sahasında 8 hanede ve Karaman/Turgut Kazası Kızılviran mezrasında 17 hanede yaşadıkları kaydolunan Ayaz Aşireti üyelerine ve Çankırı/Yapraklı İlçesi eski adı Kıpçak olan Kıvcak köyü kurucuları ile Orta İlçesi Kırsakal köyünde yaşayan Ayaz Aşireti üyeleri gibi…

Çorum merkezinde kurulmuş Şarkıyan ve Hacıkemal mahallesinde yaşamış Ayazoğlu sülale adı almış oymak, Ortaköy İlçesi Balcı köyünde Ayazlar sülale Tavukçu soyadı almış oymak, Ankara/Kalecik İlçesi Hasayaz köyü kurucuları, Sulakyurt İlçesi merkezi, Sarıkızlı köyü, Belçarsak ve Afşar köylerinde Ayaz sülale adı almış oymaklar, Kırıkkale/Ahili İlçesi merkezinde Ayaz soyadı almış oymak, Kırıkkale/Dinek Keskin’i Kazası Karalı karyesinde Ayazınoğlu sülale adı almış oymak, Delice İlçesi Cingeyli köyü, Büyükavşar ve Yeniyapan köyünde Ayaz sülale adı almış oymaklar, Çankırı/Ilgaz İlçesi Yukarıdere ve İn köyünde Ayaz adı almış oymaklar, Akçakent İlçesi Hasanali köyünde Ayaz adı almış oymak, Yozgat/Kadışehri İlçesi Ovacık köyünde Ayaz adı almış oymak, Akdağmadeni Kazası Ağcakışla köyünde Ayazoğlu sülale adı almış oymak, Ankara/Akyurt kasabası Büğdüz, Bozca ve Karayatak köylerinde Ayaz adı almış oymak, Kırşehir/Kaman İlçesi Savcılı kasabasında Ayaz adı almış oymak, Çorum İli Köprüalan köyünde Ayas soyadı almış oymak, Sungurlu İlçesi Sarıkaya köyünde Ayazoğlu ve Tatlı köyünde Ayaz soyadı almış oymaklar gibi Ayaz Ata’mızı soy, sülale, şehir, köylerimizde ata adlarını yaşatalım/tarihle bağlarımızı kopartmayalım.

Batı Anadolu’da Yörüklerin, Orta Anadolu’da Türkmenlerin yaşattıkları saya’ca törenleri gibi bu günleri bayram havasında geçirelim;

Kösem gitti dolamaca

Bıyığı battı bulamaca

Şimdi gelir görürsünüz

Güle güle ölürsünüz

Gibi günün anısına manilerimizi söyleyelim, bu günleri oyunlar çıkartıp, dağlarımızda, tepelerimizde bulunan dede çamı, ardıç baba, ulu çınar, yaşlı pelit-meşe, adak ağacı adı vererek kutsal saydığımız dallarımıza binlerce yıldan beri olduğu gibi yine adaklarımızı adayıp, dallarına çaput bağlayarak gün dönümümüzü ve yeni yılımızı kutlayalım.

Noel Baba’nın, barış, huzur, yoksullara yardım, çocuklara hediye getireceği safsatalarına kulak asmayalım. Onların getireceği barış ve huzuru Doğu Türkistan’da, Afganistan’da, Suriye’de, Libya’da, Filistin’den anlayalım..

Yardım konusunu öncelikle Yüce Tanrı’dan, Hz. Peygamber’den isteyelim, Ayaz Ata gibi kendi Alplerimiz, Erenlerimiz ve Çorum/Sungurlu İlçesi Kamışlı köyünden Bektaş-i dervişi (talipli) Aşık Veli gibi Bozkurtlardan bekleyelim.

Aşık Veli bir kış günü Kırıkkale, Çankırı, Çorum sınırları arası, kendi adıyla anılan dağ üzerinde türbesi bulunan Bektaş-i Şeyhi Tokuş Baba’ya ziyarete gitmiş. Ziyaret dönüşü Çukurlu köyü mevkiine gelince öylesine bir kar, fırtına başlamış ki, Aşık Veli yolunu izini kaybetmiş. Donmak, ölmek üzereymiş. Son nefes olarak eline sazını almış:

Kurulmuş otağın devranı gördüm

Hakka doğru giden kervanı gördüm

Aslan Fatima da imranı gördüm

Sultan Tokuş Kurtlarında arzum var.

Veli’m der her dertlerin dermanı

Meğer sende imiş aşkın fermanı

Yine senden gelir yaremin emi

Sultan Tokuş Kurtlarında arzum var.

…………………………………..

Diyerek, Tokuş Baba’nın darda kalmış insanları dardan kurtardığı kabul edilen Bozkurtlarından yardım istemiş. Aşık Veli’nin bu duası kabul görmüş, Tokuş Baba’nın Bozkurtları imdada gelerek yolunu göstermiş, dardan ve ölümden kurtarmış, denilmektedir.

Araştırmacı Yazar

İsmail UÇAKCI

Kaynakça:

İsmail Uçakcı, Oğuz Boyları, ŞECERE KİTABI, Bilgeoğuz Yayınları.

Uçakcı, Orta Anadolu Halk Kültüründe DEYİMLER VE HİKAYELERİ, Bilgeoğuz Yayınları.

Uçakcı, Bozok Yaylasında Kurulmuş Dulkadirli Türkmen Şehirleri SUNGURLU ve BOĞAZKALE İlçeleri, Bilgeoğuz Yayınları.

Yorumlar (0)
23°
kapalı
Namaz Vakti 15 Haziran 2021
İmsak 03:04
Güneş 05:02
Öğle 12:46
İkindi 16:45
Akşam 20:19
Yatsı 22:09
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
Arşiv

Gelişmelerden Haberdar Olun

@