30.12.2020, 17:55 93

AYAZ DEDE’Yİ Mİ ? NOEL BABA’YI MI: ANALIM.?

Tarih boynunca Türk Dünyasında bilinmiş saygı duyulup, hatıraları hürmetle karşılanmış, Kırgızlarda Ayaz (Ayas) Ata, Kazaklarda Ayaz Ata, Özbeklerde Ayöz Bobo, Azerbaycan Türklerinde Şahta Baba, Tatarlarda Qış (Gış) Babay, Başkurtlarda Kış Babası adıyla anılan, milletine koruyucu, kollayıcı olmuş, dardan kalanları, dardan kurtarıcı misyonlar üstlenmiş kahraman Türk Ata’sı, Ayaz Ata’yı mı.?

Huzur, sağlık, başarı, hediyeler getirdiği safsataları anlatılan Hıristiyanların Noel Baba’sı, Papaz Aziz Nikolos, Bayram kutlama şekillerini mi?

Biz, Ayaz Dede’mizi analım, Narduğan Bayramını kutlayalım, kendi kültürümüzü yaşayıp yaşatalım: Artuklu Devleti hanedanlarından Eseddin Ayaz’ı, Bursa yöresinde isim yapmış vakıf eserleri bırakmış Osmanlı Paşası Ayaz Paşa’yı, Çorum yöresinde isim yapmış ve Ayaz köyünde bulunan türbesi günümüze kadar süre gelmiş Ayaz Dede adlı zati muhteremi analım; Mezarı köy arazisi içerisinde bulunan hakkında efsaneler anlatılıp, adak, dilek yeri olarak kabul edilen bu zati muhteremin torunları olan ve kendilerini Kuman (Kıpçak) boyundan olduğunu kabul eden Türk evlatları gibi…

Ankara/idari sahasında yurt tutmuş Ayaz Aşireti üyeleri, Adana Livası idari sahasında kurulmuş Ayas Kazası kurucuları, Maraş/Pazarcık Nahiyesi Ayasçayırı kışlağı ve Camusbel Nahiyesi Ayas kışlağı kurucuları, İçel/Karataş Kazası Güverek karyesinde 16 hanede, Sandevik karyesinde 27 hanede, Karıkürgüs karyesinde 82 hanede, Çekeli (Çekelyük-Armutviran) karyesinde 26 hanede, Çeriviran karyesinde 27 hanede, Bademviran karyesinde 39 hanede, Kabaşam karyesinde 40 hanede, Yarıkçavian karyesinde 44 hanede, Güvere, Yarıkçaviran, Hacı Alanı ve Sultan Alanı yaylağında 119 hanede, Adana/Yüreğir Nahiyesi idari sahasında 8 hanede ve Karaman/Turgut Kazası Kızılviran mezrasında 17 hanede yaşadıkları kaydolunan Ayaz Aşireti üyelerine ve Çankırı/Yapraklı İlçesi eski adı Kıpçak olan Kıvcak köyü kurucuları ile Orta İlçesi Kırsakal köyünde yaşayan Ayaz Aşireti üyeleri gibi…

Çorum merkezinde kurulmuş Şarkıyan ve Hacıkemal mahallesinde yaşamış Ayazoğlu sülale adı almış oymak, Ortaköy İlçesi Balcı köyünde Ayazlar sülale Tavukçu soyadı almış oymak, Ankara/Kalecik İlçesi Hasayaz köyü kurucuları, Sulakyurt İlçesi merkezi, Sarıkızlı köyü, Belçarsak ve Afşar köylerinde Ayaz sülale adı almış oymaklar, Kırıkkale/Ahili İlçesi merkezinde Ayaz soyadı almış oymak, Kırıkkale/Dinek Keskin’i Kazası Karalı karyesinde Ayazınoğlu sülale adı almış oymak, Delice İlçesi Cingeyli köyü, Büyükavşar ve Yeniyapan köyünde Ayaz sülale adı almış oymaklar, Çankırı/Ilgaz İlçesi Yukarıdere ve İn köyünde Ayaz adı almış oymaklar, Akçakent İlçesi Hasanali köyünde Ayaz adı almış oymak, Yozgat/Kadışehri İlçesi Ovacık köyünde Ayaz adı almış oymak, Akdağmadeni Kazası Ağcakışla köyünde Ayazoğlu sülale adı almış oymak, Ankara/Akyurt kasabası Büğdüz, Bozca ve Karayatak köylerinde Ayaz adı almış oymak, Kırşehir/Kaman İlçesi Savcılı kasabasında Ayaz adı almış oymak, Çorum İli Köprüalan köyünde Ayas soyadı almış oymak, Sungurlu İlçesi Sarıkaya köyünde Ayazoğlu ve Tatlı köyünde Ayaz soyadı almış oymaklar gibi Ayaz Ata’mızı soy, sülale, şehir, köylerimizde ata adlarını yaşatalım/tarihle bağlarımızı kopartmayalım.

Batı Anadolu’da Yörüklerin, Orta Anadolu’da Türkmenlerin yaşattıkları saya’ca törenleri gibi bu günleri bayram havasında geçirelim;

Kösem gitti dolamaca

Bıyığı battı bulamaca

Şimdi gelir görürsünüz

Güle güle ölürsünüz

Gibi günün anısına manilerimizi söyleyelim, bu günleri oyunlar çıkartıp, dağlarımızda, tepelerimizde bulunan dede çamı, ardıç baba, ulu çınar, yaşlı pelit-meşe, adak ağacı adı vererek kutsal saydığımız dallarımıza binlerce yıldan beri olduğu gibi yine adaklarımızı adayıp, dallarına çaput bağlayarak gün dönümümüzü ve yeni yılımızı kutlayalım.

Noel Baba’nın, barış, huzur, yoksullara yardım, çocuklara hediye getireceği safsatalarına kulak asmayalım. Onların getireceği barış ve huzuru Doğu Türkistan’da, Afganistan’da, Suriye’de, Libya’da, Filistin’den anlayalım..

Yardım konusunu öncelikle Yüce Tanrı’dan, Hz. Peygamber’den isteyelim, Ayaz Ata gibi kendi Alplerimiz, Erenlerimiz ve Çorum/Sungurlu İlçesi Kamışlı köyünden Bektaş-i dervişi (talipli) Aşık Veli gibi Bozkurtlardan bekleyelim.

Aşık Veli bir kış günü Kırıkkale, Çankırı, Çorum sınırları arası, kendi adıyla anılan dağ üzerinde türbesi bulunan Bektaş-i Şeyhi Tokuş Baba’ya ziyarete gitmiş. Ziyaret dönüşü Çukurlu köyü mevkiine gelince öylesine bir kar, fırtına başlamış ki, Aşık Veli yolunu izini kaybetmiş. Donmak, ölmek üzereymiş. Son nefes olarak eline sazını almış:

Kurulmuş otağın devranı gördüm

Hakka doğru giden kervanı gördüm

Aslan Fatima da imranı gördüm

Sultan Tokuş Kurtlarında arzum var.

Veli’m der her dertlerin dermanı

Meğer sende imiş aşkın fermanı

Yine senden gelir yaremin emi

Sultan Tokuş Kurtlarında arzum var.

…………………………………..

Diyerek, Tokuş Baba’nın darda kalmış insanları dardan kurtardığı kabul edilen Bozkurtlarından yardım istemiş. Aşık Veli’nin bu duası kabul görmüş, Tokuş Baba’nın Bozkurtları imdada gelerek yolunu göstermiş, dardan ve ölümden kurtarmış, denilmektedir.

Araştırmacı Yazar

İsmail UÇAKCI

Kaynakça:

İsmail Uçakcı, Oğuz Boyları, ŞECERE KİTABI, Bilgeoğuz Yayınları.

Uçakcı, Orta Anadolu Halk Kültüründe DEYİMLER VE HİKAYELERİ, Bilgeoğuz Yayınları.

Uçakcı, Bozok Yaylasında Kurulmuş Dulkadirli Türkmen Şehirleri SUNGURLU ve BOĞAZKALE İlçeleri, Bilgeoğuz Yayınları.

Yorumlar (0)
Günün Karikatürü Tümü
hafif yağmur
Namaz Vakti 17 Ocak 2021
İmsak 06:25
Güneş 07:54
Öğle 12:55
İkindi 15:23
Akşam 17:45
Yatsı 19:09
Bumerang - Yazarkafe
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 17 35
2. Fenerbahçe 17 35
3. Gaziantep FK 18 34
4. Galatasaray 17 33
5. Alanyaspor 18 30
6. Hatayspor 17 28
7. Karagümrük 18 27
8. Trabzonspor 18 27
9. Antalyaspor 19 25
10. Sivasspor 18 23
11. Başakşehir 18 23
12. Konyaspor 18 22
13. Göztepe 18 22
14. Kasımpaşa 17 22
15. Malatyaspor 17 21
16. Rizespor 17 21
17. Gençlerbirliği 18 19
18. Kayserispor 18 16
19. Ankaragücü 17 15
20. Denizlispor 17 14
21. Erzurumspor 18 13
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 17 36
2. Leicester City 18 35
3. Liverpool 17 33
4. Man City 16 32
5. Everton 17 32
6. Tottenham 17 30
7. Chelsea 18 29
8. Southampton 18 29
9. West Ham 18 29
10. Aston Villa 15 26
11. Arsenal 18 24
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 18 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 17 19
16. Brighton 19 17
17. Burnley 17 16
18. Fulham 17 12
19. West Bromwich 18 11
20. Sheffield United 18 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 16 41
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 18 32
5. Real Sociedad 19 30
6. Sevilla 17 30
7. Granada 18 27
8. Celta de Vigo 18 23
9. Cádiz 18 23
10. Real Betis 18 23
11. Levante 17 21
12. Athletic Bilbao 18 21
13. Getafe 17 20
14. Valencia 18 19
15. Eibar 18 19
16. Deportivo Alaves 18 18
17. Real Valladolid 18 18
18. Elche 16 16
19. Osasuna 18 15
20. Huesca 18 12
Arşiv

Gelişmelerden Haberdar Olun

@