Zimbabve Devlet Başkanı Emmerson Mnangagwa, görev süresini 2028’den 2030’a uzatan anayasa değişikliklerini imzaladı. Yeni düzenleme, doğrudan cumhurbaşkanlığı seçimlerinin kaldırılmasını ve cumhurbaşkanının halk oyu yerine parlamento tarafından seçilmesini öngörerek ülkede demokrasi tartışmalarını yeniden alevlendirdi.
Görev süresi 2030’a kadar uzatıldı
83 yaşındaki Mnangagwa’nın mevcut görev süresinin 2028’de sona ermesi bekleniyordu. Ancak parlamentodan geçen anayasa değişikliklerinin imzalanmasıyla birlikte görev süresi iki yıl daha uzatılarak 2030’a taşındı.
Hükümet Sözcüsü Nick Mangwana, düzenlemenin yürürlüğe girdiğini sosyal medya hesabından duyurdu. Mangwana, paylaşımında yasanın imzalandığını ve artık yürürlükte olduğunu belirtti.
Halk oyu yerine parlamento seçimi öngörülüyor
Yeni düzenleme yalnızca görev süresini uzatmakla sınırlı kalmadı. Anayasa değişiklikleriyle birlikte doğrudan cumhurbaşkanlığı seçimlerinin kaldırılması ve cumhurbaşkanının parlamento tarafından seçilmesi de hükme bağlandı.
Bu değişiklik, Zimbabve’de demokratik temsil ve seçimlerin geleceği konusunda sert tartışmalara yol açtı. Muhalefet ve sivil toplum çevreleri, düzenlemenin halkın doğrudan oy kullanma hakkını zayıflattığını savunuyor.
Seçimler iki yıl ertelenecek
Düzenlemeyle 2028’de yapılması beklenen seçimlerin 2030’a ertelenmesinin önü açıldı. Cumhurbaşkanlığı ve parlamento görev sürelerinin 5 yıldan 7 yıla çıkarılması da değişiklikler arasında yer aldı.
Bu adım, Mnangagwa’nın iktidarda kalma süresini uzatırken, ülkenin seçim takvimini de değiştirdi. Zimbabve’de iktidardaki ZANU-PF partisinin uzun süredir görev süresinin uzatılması yönünde hazırlık yaptığı biliniyordu.
Muhalefet düzenlemeye tepki gösterdi
Muhalefet partileri, insan hakları savunucuları ve bazı hukuk çevreleri düzenlemeyi sert şekilde eleştirdi. Eleştirmenler, anayasa değişikliklerinin iktidarın süreklileştirilmesi anlamına geldiğini ve halk iradesini devre dışı bıraktığını belirtiyor.
Hükümet kanadı ise değişikliği yönetimde istikrar sağlanması ve Mnangagwa’nın siyasi programını tamamlaması için gerekli bir adım olarak savunuyor. İktidar partisi ZANU-PF, düzenlemenin ülkenin kalkınma hedeflerine katkı sunacağını ileri sürüyor.
Afrika’daki uzun iktidar tartışmaları yeniden gündemde
Zimbabve’de yapılan değişiklik, Afrika’da uzun süre iktidarda kalan liderler ve anayasal düzenlemeler yoluyla görev sürelerinin uzatılması tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı. Mnangagwa, 2017’de Robert Mugabe’nin askeri müdahale sonrası görevden ayrılmasının ardından iktidara gelmişti.
Yeni yasa, Zimbabve’nin siyasi geleceği açısından kritik bir döneme işaret ediyor. Doğrudan seçimlerin kaldırılması ve seçim takviminin ertelenmesi, ülkede demokrasi, temsil ve iktidar değişimi tartışmalarının daha da büyümesine neden olacak.
