İktidarın emekli aylıklarının düşük kalmasını emekli sayısının fazlalığıyla gerekçelendirmesine, Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun net verilerle yanıt verdi. Erdursun, kamuoyunda sıkça dile getirilen “17 milyon emekli” söyleminin teknik olarak yanıltıcı olduğunu belirterek, kendi primini ödeyerek emekli olmuş gerçek emekli sayısının 12 milyon 239 bin 971 olduğunu açıkladı.
“17 milyon” söylemi teknik olarak yanıltıcı
Erdursun’a göre emekli sayıları açıklanırken farklı statüler aynı sepette değerlendiriliyor. Bu yaklaşım, klasik anlamda emekli olmayan grupların da “emekli” olarak sunulmasına yol açıyor ve tabloyu olduğundan büyük gösteriyor.
Uzman değerlendirmesinde, dul ve yetim aylığı alanların “emekli” değil, hak sahibi statüsünde bulunduğu vurgulanıyor. Bu ödemeler, emekli aylığı değil; ölüm aylığı ve sosyal yardım niteliği taşıyor.
Emekli sayısına eklenen ama emekli olmayan gruplar
Özgür Erdursun, emekli sayıları açıklanırken aşağıdaki grupların da dahil edildiğini belirtiyor:
Malullük aylığı alanlar
Vazife malullüğü aylığı alanlar
Sürekli iş göremezlik geliri alanlar
İş göremezlik ölüm geliri alanlar
Bu ödemelerin emekli aylığı olmadığına dikkat çeken Erdursun, söz konusu gelirlerin daha düşük, şartlı olduğunu ve belirli durumlarda tamamen kesilebildiğini ifade ediyor.
En düşük emekli aylığı 20 bin TL: Ödeme Şubat’a kaldı
Meclis’te kabul edilen ve en düşük emekli aylığını 20 bin TL’ye çıkaran düzenleme, yasal ve teknik işlemler nedeniyle Ocak maaşlarına yetişmedi. Böylece milyonlarca emekli, Ocak ayında 16 bin 881 TL ile geçinmek zorunda kaldı.
Düzenleme kapsamında yapılacak tamamlama ödemeleri ve Ocak ayı farklarının Şubat ayında hesaplara yatırılması bekleniyor.
Dul ve yetimler için tablo değişmedi
Erdursun, 20 bin TL’lik taban aylık düzenlemesinin dul ve yetimler için fiilen bir anlam ifade etmediğini vurguladı. Buna göre dul ve yetim aylıkları, hisse oranına göre aşağıdaki seviyelerde kalıyor:
Sadece eş (%75): 15.000 TL
Eş ve çalışan çocuklar (%50): 10.000 TL
Yetim çocuk (%25): 5.000 TL
Bu ödemeler; evlilik, yaş sınırı veya sigortalı bir işe girilmesi halinde kesilebiliyor.
“Kategoriler net ayrılmalı” çağrısı
Özgür Erdursun, değerlendirmesinin sonunda emekli sayıları açıklanırken kategorilerin açık biçimde ayrılması gerektiğini belirtti. Dul ve yetim aylıklarının ayrı bir başlık altında ele alınmasının zorunlu olduğunu vurgulayan Erdursun, bu kesimler için özel iyileştirme düzenlemeleri yapılması çağrısında bulundu.
Uzmanlara göre, emekli istatistiklerinde netlik sağlanmadan yapılan karşılaştırmalar hem kamuoyunu yanıltıyor hem de sosyal güvenlik politikalarının sağlıklı tartışılmasını zorlaştırıyor.
