Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ilişkin Hane Halkı Tüketim Harcaması İstatistikleri'ni yayımladı. Veriler, Türkiye'de hane halklarının bütçelerinde en büyük payı konut ve kira harcamalarının aldığını ortaya koydu.
Geçen yıl tüketim amaçlı yapılan harcamalar içerisinde konut ve kira giderleri yüzde 29,3 ile ilk sırada yer alırken, ulaştırma ve gıda harcamaları da bütçelerde önemli yer tuttu. Araştırma ayrıca gelir düzeyine göre harcama alışkanlıkları arasındaki farklılıkları ve en fazla israf edilen gıda ürünlerini de ortaya koydu.
Konut ve kira harcamaları ilk sırada yer aldı
TÜİK verilerine göre 2025 yılında hane halklarının toplam tüketim harcamalarının yüzde 29,3'ünü konut ve kira giderleri oluşturdu.
Konut ve kiranın ardından yüzde 20,5 ile ulaştırma harcamaları ikinci sırada yer aldı. Gıda ve alkolsüz içecek harcamaları ise yüzde 17,3'lük payla üçüncü sırada bulundu.
Veriler, vatandaşların bütçelerinde barınma maliyetlerinin en büyük harcama kalemi olmaya devam ettiğini gösterdi.
En düşük pay sigorta ve finansal hizmetlerde
Toplam tüketim harcamaları içerisinde en düşük paya sahip alanlar da dikkat çekti.
Sigorta ve finansal hizmetler yüzde 0,8 ile son sırada yer alırken, eğitim hizmetleri yüzde 1,8 ve sağlık harcamaları yüzde 2,2 pay aldı.
Bu tablo, hane bütçelerinde temel ihtiyaçların öncelikli yer tuttuğunu ortaya koydu.
Gelir arttıkça ulaştırma harcamaları yükseliyor
Araştırma sonuçlarına göre gelir düzeyi yükseldikçe ulaştırmaya ayrılan bütçe de önemli ölçüde artıyor.
En yüksek gelir grubunda bulunan haneler, toplam harcamalarının yüzde 25'ini ulaştırmaya ayırdı. Aynı grupta konut ve kira harcamalarının payı yüzde 25,7, gıda ve alkolsüz içecek harcamalarının payı ise yüzde 12,4 olarak gerçekleşti.
Buna karşılık en düşük gelir grubundaki haneler ulaştırmaya yalnızca yüzde 8,6 pay ayırabilirken, bütçelerinin yüzde 38,7'sini konut ve kiraya, yüzde 29,2'sini ise gıda harcamalarına ayırdı.
Düşük gelirli hanelerde barınma ve gıda öne çıkıyor
Veriler, düşük gelir grubundaki ailelerin bütçelerinin büyük bölümünü temel ihtiyaçlara ayırdığını gösterdi.
Konut ve kira harcamalarının düşük gelirli hanelerde yüzde 38,7'ye ulaşması dikkat çekerken, gıda harcamalarının da yaklaşık üçte birlik paya sahip olduğu görüldü.
Bu durum, gelir düzeyi düştükçe zorunlu harcamaların bütçe üzerindeki baskısının arttığını ortaya koydu.
Maaşlı çalışanlar bütçelerinin dörtte birini kiraya ayırıyor
Temel gelir kaynağı maaş, ücret veya yevmiye olan hanelerde konut ve kira harcamalarının payı yüzde 26,4 olarak hesaplandı.
Bu grupta ulaştırma harcamaları yüzde 21,9, gıda ve alkolsüz içecek harcamaları ise yüzde 16 seviyesinde gerçekleşti.
Müteşebbis geliri bulunan hanelerde ise ulaştırma harcamalarının payı yüzde 25,9'a kadar yükselirken, konut ve kira harcamaları yüzde 25,5 olarak belirlendi.
Tek kişilik hanelerde kira yükü daha yüksek
Hane büyüklüğüne göre yapılan değerlendirmelerde tek kişilik hanelerin bütçelerinde konut ve kira giderlerinin çok daha yüksek pay aldığı görüldü.
Tek kişilik haneler harcamalarının yüzde 41'ini konut ve kiraya ayırırken, gıda ve alkolsüz içeceklere yüzde 14,3, ulaştırmaya ise yüzde 14,4 pay ayırdı.
Altı ve daha fazla kişiden oluşan kalabalık hanelerde ise gıda harcamalarının payı yüzde 23,7'ye yükselirken, konut ve kira harcamalarının payı yüzde 22,4 olarak gerçekleşti.
En fazla israf edilen ürünler belli oldu
Araştırmada hanelerde en fazla israf edilen gıda ürünleri de incelendi.
Buna göre en yüksek israf oranı yüzde 39,7 ile taze meyve ve sebzelerde görüldü. Taze meyve ve sebzeleri yüzde 32,5 ile ekmek takip etti.
Süt ve süt ürünleri ise yüzde 15,1'lik payla en fazla israf edilen üçüncü gıda grubu oldu.
Barınma maliyetleri bütçeleri zorlamaya devam ediyor
TÜİK'in 2025 verileri, Türkiye'de hane halklarının bütçelerinde en büyük yükün konut ve kira harcamaları olmaya devam ettiğini ortaya koydu.
Gelir düzeyine göre harcama alışkanlıklarında önemli farklılıklar görülürken, özellikle düşük gelirli hanelerin bütçelerinin büyük bölümünü barınma ve gıda gibi temel ihtiyaçlara ayırdığı dikkat çekti. Araştırma aynı zamanda gıda israfının özellikle taze meyve, sebze ve ekmekte yoğunlaştığını gösterdi.
