Kaya, Şeriye ve Evkaf Vekâleti’nin kaldırılması, Tevhid-i Tedrisat Kanunu’nun kabulü ve halifeliğin kaldırılmasıyla Cumhuriyet’in laik temellerinin güçlendirildiğini belirtti.
Açıklamada, söz konusu üç yasanın yalnızca birer hukuki düzenleme değil, aynı zamanda teokratik monarşiden laik ve üniter Cumhuriyet’e geçişin en kritik eşiği olduğu vurgulandı. Kaya, bu yasaların çağdaş hukuk düzeninin inşasında belirleyici rol oynadığını ifade etti.
3 MART 1924: HUKUK VE EĞİTİMDE KÖKLÜ DÖNÜŞÜM
3 Mart 1924 tarihinde kabul edilen 429 sayılı Kanun ile Şeriye ve Evkaf Vekâleti kaldırılırken, din hizmetlerinin yürütülmesi için Diyanet İşleri Reisliği kuruldu. Aynı gün kabul edilen 430 sayılı Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile eğitimde birlik sağlanarak tüm okullar Millî Eğitim Bakanlığı’na bağlandı.
431 sayılı Kanun ile ise halifelik makamı kaldırıldı ve Osmanlı hanedanının Türkiye Cumhuriyeti toprakları dışına çıkarılması kararlaştırıldı. Bu adım, devlet yönetiminde çift başlılığın sona erdirilmesi ve egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğunun hukuki güvenceye kavuşturulması olarak değerlendirildi.
“LAİK CUMHURİYET HUKUKUNUN TEMELİ”
CHP Belediye Meclis Üyesi Aslan Kaya, açıklamasında Anayasa’nın 2. maddesine atıfta bulunarak Türkiye Cumhuriyeti’nin demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devleti olduğunu hatırlattı. Laiklik ilkesinin yalnızca bir yönetim tercihi değil, aynı zamanda hukuk birliğinin ve eşit yurttaşlık anlayışının temeli olduğunu belirtti.
Kaya, eğitimde birlik ilkesinin ve laik hukuk düzeninin korunmasının, çocukların çağdaş ve bilimsel eğitim hakkının teminatı olduğunu söyledi. Günümüzde yapılan bazı düzenlemelerin öğretim birliğini zedelediği yönündeki tartışmalara da değinen Kaya, devrim yasalarının amaç ve ilkelerinin geçerliliğini koruduğunu ifade etti.
ATATÜRK’ÜN SÖZLERİYLE 3 MART VURGUSU
Açıklamada, Mustafa Kemal Atatürk’ün Nutuk’ta yer alan ifadelerine de yer verildi. Atatürk’ün, Cumhuriyet’in bütün saldırılardan korunması ve eğitim-öğretimde birliğin sağlanması gerektiğine dair sözleri hatırlatıldı.
Kaya, 3 Mart devrim yasalarının kabulünün, Millî Mücadele ile kazanılan bağımsızlığın kurumsallaşması anlamına geldiğini belirterek, “Laik Cumhuriyet hukukunu korumak ve yaşatmak hepimizin ortak sorumluluğudur” dedi.
Üç devrim yasasının 103. yılı vesilesiyle Atatürk ve mücadele arkadaşları saygı ve minnetle anıldı.
