İstanbul Beyoğlu’nda genç mühendis Ayben Özçilingir Turtura’nın deterjan karışmış kahveden ağır şekilde zehirlenmesi, son bir ayda Türkiye’nin farklı illerinde yaşanan toplu gıda zehirlenmeleriyle birleşince daha geniş bir sorunun kapısını açtı. Turtura hâlâ yoğun bakımda tedavi görürken, sağlık ekiplerinin ifadesi olayın bir “kimyasal temas” niteliğinde olduğuna işaret ediyor.
Türkiye’nin dört bir yanında artan vakalar, tekil hatalardan çok sistemsel bir zafiyeti düşündürüyor. Okullardan fabrikalara, düğün salonlarından restoranlara kadar uzanan bu tablo, denetim zincirinin nerede koptuğu sorusunu yeniden gündeme taşıdı.
İstanbul’daki kahve skandalı: Bir hatanın ötesine geçen alarm
Beyoğlu’ndaki kafede kahvenin endüstriyel bulaşık deterjanıyla hazırlanması, genç mühendisin iç organlarında ciddi hasara yol açtı. Olayın ardından gözaltına alınan iki kişi adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı. Polis, işletmede kimyasal maddelerin gıda ürünleriyle aynı alanda tutulduğunu tespit etti.
Bu tek olay bile kontrol mekanizmalarının ne kadar kırılgan olduğunu gösterirken, uzmanlar “gıda ve kimyasal depolama ayrımının en temel kural olduğunu” hatırlatıyor. Turtura’nın tedavisinin sürmesi ise hem ailesinde hem kamuoyunda büyük bir endişe yarattı.
Ankara’dan İzmir’e: Toplu zehirlenmeler bir ayda 250 kişiyi aştı
Kasım ayı boyunca Ankara’da bir öğrenci yurdunda 60’tan fazla öğrenci, tavuklu yemeğe bağlı bakteriyel kontaminasyon nedeniyle hastanelere kaldırıldı. Yurt mutfağı geçici olarak kapatıldı. Öğrencilerin çoğu aynı gün benzer belirtiler gösterdi.
İzmir Kemalpaşa’da düzenlenen düğünde tavuklu pilav yiyen 47 kişi gece boyunca bulantı ve ishal şikâyetleriyle hastanelere başvurdu. Yapılan incelemelerde salmonella şüphesi öne çıktı. Davetlilerin ifadesi, yemeğin sıcak zincirinin çok uzun süre korunmadığı yönünde oldu.
Konya Selçuklu’da bir et restoranında yemek yiyen 32 kişi aynı gün yüksek ateş ve karın ağrısı yaşadı. İşletmede saklama koşullarına aykırılıklar belirlendi ve kapatma kararı uygulandı.
Samsun Atakum’da bir ortaokul kantininde satılan paketli sandviçleri tüketen 18 öğrenci rahatsızlandı. Ürünlerin son kullanma tarihiyle depolama koşullarının çeliştiği tespit edildi. Veliler, okul kantinlerinin daha sık denetlenmesi gerektiğini dile getirdi.
Adana’da bir tekstil fabrikası yemekhanelerinde yaklaşık 70 işçi aynı gün içinde rahatsızlandı. Yetkililer, kullanılan suyun bakteriyel kirlilik taşıdığına yöneldi. Fabrika yönetimi geçici olarak dış catering hizmetine geçti.
Kütahya’da bir okul etkinliğinde dağıtılan pastayı yiyen 22 kişi zehirlendi. Pastanın hijyen dışı koşullarda üretildiği anlaşılınca işletmeye idari para cezası kesildi.
Uzmanlara göre tablo basit: “Zincirin her halkasında gevşeme var”
Gıda mühendisleri, yaşananların tesadüf olmadığını ve ülke genelinde denetim sıklığının belirgin şekilde düştüğünü belirtiyor. Türkiye Gıda Güvenliği Derneği’nin yaptığı değerlendirmeye göre, kasım ayında yalnızca basına yansıyan vakalar 250 kişinin üzerinde.
Uzmanlara göre sorun yalnızca kötü hijyen değil. Gıda işletmelerinde kullanılan kimyasalların aynı alanda saklanması, soğuk zincirin korunmaması, toplu beslenme alanlarında personel eğitim eksikliği ve hızlı büyüyen işletmelerde standart kaybı zincirin her halkasında risk yaratıyor.
Uyarılar artıyor ama sonuç değişmiyor
İstanbul’daki deterjanlı kahve vakası, kamuoyunun dikkatini yeniden bu temel soruna çevirdi. Birçok uzman, denetimlerin yalnızca cezaya değil, önleyici eğitim ve düzenli kontrol mekanizmalarına dayanması gerektiğini hatırlatıyor. Ülke genelinde art arda yaşanan vakalar, gıda güvenliğinin yalnızca bireysel ihmallerle değil, bütün sistemle ilgili olduğunu gösteriyor.
Turtura’nın tedavisi sürerken, farklı illerde yaşanan onlarca vakaya dair incelemeler devam ediyor. Her olay, aynı soruyu yeniden ortaya koyuyor: Bu zincir güçlendirilmezse benzer örneklerin ardı arkası kesilecek mi?
