İnternet alışverişleri ile dijital reklamlara yönelik yeni kurallar, 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girecek. Düzenlemeyle tüketicilerin yanıltıcı indirimlerden, gizli reklamlardan, kişisel verilere dayalı reklam uygulamalarından ve yapay zekâyla üretilen aldatıcı içeriklerden daha etkin korunması amaçlanıyor.
Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikler; e-ticaret siteleri, reklam verenler, sosyal medya içerik üreticileri ve tüketici şikâyet platformları açısından yeni yükümlülükler getiriyor. Düzenlemeler hedefli reklamcılıktan indirimli satışlara, çevresel beyanlardan yapay zekâ kullanımına kadar geniş bir alanı kapsıyor.
İndirimlerde son 10 günün en düşük fiyatı esas alınacak
Yeni dönemde tüketicilere indirim veya başka bir avantaj sunulmasını belirli koşullara bağlayan kampanyalar da indirimli satış reklamlarına ilişkin kurallara tabi olacak. Kampanyanın kapsamı, koşulları ve tüketiciye sağladığı avantajların açık ve doğru biçimde belirtilmesi gerekecek.
İndirimli satış reklamlarında, indirimin başladığı tarihten önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat esas alınacak. Meyve ve sebze gibi çabuk bozulabilen ürünler ile hizmetlerde ise indirimli fiyattan hemen önce uygulanan fiyat dikkate alınacak.
Sosyal medya reklamlarında açık ibare zorunlu olacak
Sosyal medya içerik üreticilerinin bir paylaşım karşılığında para, ücretsiz veya indirimli ürün, hizmet ya da etkinliğe katılım gibi herhangi bir menfaat sağlaması halinde paylaşımın reklam olduğu açıkça belirtilecek. Bu içeriklerde tüketicinin kolayca görebileceği şekilde “reklam” veya “tanıtım” ibaresinin kullanılması zorunlu olacak.
ETİD Başkanı Hakan Çevikoğlu, düzenlemelerin dijital reklamcılıkta şeffaflığın artırılmasına ve tüketicilerin daha etkin korunmasına katkı sağlayacağını belirtti. Çevikoğlu, yeni kuralların e-ticaret sektöründeki adil rekabet koşullarını da güçlendireceğini ifade etti.
Hedefli reklamlarda kullanılan kriterler açıklanacak
Tüketicilerin çevrim içi davranışları ve kişisel verileri analiz edilerek belirli kişi veya gruplara gösterilen hedefli reklamlara da yeni kurallar getirildi. Reklam verenler, reklamın hangi kriterlere göre tüketiciye gösterildiğini ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceğini doğrudan ve kolay erişilebilir biçimde açıklayacak.
Çocuklara yönelik kişisel veriye dayalı profilleme yöntemleri kullanılarak hedefli reklam yapılması ise yasak olacak. Böylece çocukların dijital ortamda kişisel özellikleri ve davranışları üzerinden ticari içeriklere yönlendirilmesinin önüne geçilmesi hedefleniyor.
Yapay zekâyla oluşturulan karakterler belirtilecek
Reklamlarda yapay zekâ kullanılarak insandan ayırt edilemeyecek nitelikte dijital karakterlere yer verilmesi durumunda, içeriğin yapay zekâyla oluşturulduğu açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir şekilde belirtilecek. Tüketicinin karşısındaki kişinin gerçek olduğu izlenimine kapılmasını önleyecek bir bilgilendirme yapılması gerekecek.
Gerçek bir kişinin yapay zekâ teknolojileriyle oluşturulan dijital kopyasının, bir ürün veya hizmeti bizzat deneyimlediği ya da tavsiye ettiği izlenimini veren reklamlar ise yasaklanacak. Düzenlemeyle yapay zekâ destekli reklamların tüketicileri yanıltacak biçimde kullanılmasının önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Şikâyetlere cevap süresi 48 saate düşürülecek
Tüketici şikâyetlerinin yayımlandığı internet platformlarında satıcı veya hizmet sağlayıcılara tanınan cevap süresi 72 saatten 48 saate indirilecek. İlgili işletme bu süre içinde açıklama yapmazsa tüketici değerlendirmesi doğrudan yayımlanabilecek.
Satın alma işleminin doğrulanamadığı farklı internet mecralarından alınan tüketici değerlendirmelerinin yayımlanmasına da izin verilmeyecek. Ürün, teslimat ve satıcı gibi farklı başlıklarda yapılan değerlendirmelerin aynı alanda açık ve kolay erişilebilir biçimde sunulması gerekecek.
Falcı ve yasa dışı bahis reklamları yasaklanacak
Astrolog, falcı, medyum ve benzeri kişiler tarafından sunulan hizmetlerin reklamlarına ilişkin yasağın kapsamı genişletilecek. Yasa dışı bahis ve kumarın yanı sıra yasa dışı şans oyunlarının reklamları da açık biçimde yasak kapsamına alınacak.
Çevre dostu olduğu öne sürülen ürünlere ilişkin reklamlarda da genel ve ispatlanmamış ifadeler kullanılamayacak. Çevresel iddiaların ürünün hangi özelliği veya yaşam döngüsü aşamasıyla ilgili olduğu açıklanacak ve bu iddialar yetkili ya da bağımsız kuruluşlardan alınan belgelerle kanıtlanacak.
