Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) Genel Müdürü Ahmet Güldal, 2026 yılı hububat alım dönemine ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Bu yıl çiftçilere ürün bedellerinin önceki yıllara göre daha erken ödenmesinin planlandığını belirten Güldal, ödemelerin ürün tesliminden sonra üçüncü haftadan itibaren başlatılacağını söyledi.
Hububat alım fiyatları, rekolte beklentileri, depolama hazırlıkları ve ödeme takvimi hakkında değerlendirmelerde bulunan Güldal, TMO'nun hem alım hem de depolama açısından yoğun hasat dönemine hazır olduğunu vurguladı.
Ödemeler üçüncü haftadan sonra başlayacak
TMO'nun geçmiş yıllarda ürün bedellerini bazı dönemlerde 30, bazı dönemlerde ise 45 gün içerisinde ödediğini hatırlatan Ahmet Güldal, bu yıl üreticilere daha erken ödeme yapılmasının hedeflendiğini ifade etti.
Güldal, "Bu yıl 3 hafta ile 6 hafta arasında ödeme takvimimizi hazırlıyoruz. Üçüncü haftadan sonra üreticilerimize ödemelerimizi başlatmayı planlıyoruz. TMO'ya çok yüksek miktarda ürün gelebileceğini ve önemli miktarda stok oluşturacağımızı tahmin ediyoruz. Üreticilerimize mahcup olmamak için en geç 45 gün içinde ödeme takvimi diyoruz" dedi.
TMO'nun belirlediği azami sürenin 45 gün olduğunu belirten Güldal, uygun şartların oluşması halinde ödemelerin daha kısa sürede yapılacağını kaydetti.
Türkiye'de tarihi rekolte bekleniyor
Bu yıl son 38 yılın en fazla yağış alan dönemlerinden birinin yaşandığını belirten Güldal, hububat üretiminde yüksek verim beklendiğini söyledi.
Yapılan tahminlere göre 2026 yılında 22 milyon 750 bin ton buğday ve 9 milyon ton arpa üretimi bekleniyor. Güldal, mevcut iklim koşullarının devam etmesi halinde bu rakamların da üzerine çıkılabileceğini ifade etti.
Türkiye genelinde dönüm başına 400 kilogramın altında verim beklenmediğini belirten Güldal, bazı bölgelerde verimliliğin çok daha yüksek seviyelerde gerçekleştiğini dile getirdi.
Hububat fiyatları nasıl belirlendi?
Hububat alım fiyatlarının yalnızca maliyet artışlarına göre belirlenmediğini vurgulayan Güldal, fiyat belirleme sürecinde çok sayıda kriterin dikkate alındığını söyledi.
Maliyet kalemlerinin yanı sıra iç ve dış piyasa fiyatları, TMO'nun piyasa düzenleme görevleri, çiftçi beklentileri, refah payı, verimlilik ve rekolte tahminlerinin de hesaplamalarda etkili olduğunu belirten Güldal, üreticilerin beklediği seviyelere oldukça yakın fiyatların açıklandığını ifade etti.
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından açıklanan destekleme ödemeleri de dahil edildiğinde üreticinin eline geçecek toplam gelirin ton başına yaklaşık 19 bin 514 liraya ulaştığını kaydetti.
600'den fazla alım noktası hazırlandı
TMO'nun yoğun hasat dönemi için kapsamlı hazırlık yaptığını açıklayan Güldal, ülke genelinde 600'ün üzerinde alım noktasının planlandığını bildirdi.
Depolama kapasitesine ilişkin de bilgi veren Güldal, 10 milyon ton lisanslı depo kapasitesi, 4 milyon ton TMO'nun kendi depoları ve 3 milyon ton kiralık depo kapasitesinin hazır olduğunu söyledi.
İhtiyaç duyulması halinde açık alan depolama yönteminin de kullanılabileceğini belirten Güldal, yaklaşık 20 milyon ton ürünün alımı ve depolanmasına yönelik hazırlıkların tamamlandığını ifade etti.
TMO 13 milyon ton ürün alımı bekliyor
2026 hasat döneminde yaklaşık 10 milyon ton buğday ve 3 milyon ton arpanın TMO'ya teslim edilmesinin beklendiğini açıklayan Güldal, kurumun bu rakamların üzerinde gelebilecek ürün miktarına karşı da hazırlıklı olduğunu söyledi.
Yağışlar nedeniyle hasadın yaklaşık 20 gün ila bir ay geciktiğini belirten Güldal, sıcaklıkların artmasıyla birlikte birçok bölgede hasadın aynı döneme denk geleceğini ifade etti.
Randevu sistemiyle çalışan TMO'nun, randevu gününde ürününü teslim eden üreticilerin işlemlerini aynı gün içerisinde tamamlayacağını da sözlerine ekledi.
Arz güvenliğinde sorun beklenmiyor
Stok durumuna ilişkin değerlendirmelerde bulunan Güldal, Türkiye'nin yeni sezona önemli miktarda ürün stoku ile girdiğini söyledi.
Yüksek rekolte beklentisinin mevcut stoklara ilave katkı sağlayacağını belirten Güldal, Türkiye'de hububat arz güvenliği konusunda herhangi bir risk bulunmadığını vurguladı.
Özellikle dünya piyasalarında hububat fiyatlarının düşük seyretmesi nedeniyle Türkiye'nin son dört yıldır uyguladığı yüzde 130 gümrük vergisinin üreticiyi korumaya devam ettiğini ifade eden Güldal, bu uygulamanın 2026 yılında da sürdüğünü kaydetti.
Çiftçilere taban fiyat uyarısı
Ahmet Güldal, üreticilere TMO tarafından açıklanan alım fiyatlarının altında ürün satmamaları yönünde çağrıda bulundu.
Açıklanan fiyatların referans ve taban fiyat olarak görülmesi gerektiğini belirten Güldal, üreticilerin daha düşük fiyat tekliflerine karşı dikkatli olmalarını istedi.
Güldal, ziraat odaları, üretici örgütleri ve sivil toplum kuruluşlarının da çiftçilerin bilinçlendirilmesi konusunda sorumluluk taşıdığını ifade ederek, piyasanın TMO'nun açıkladığı fiyatlar seviyesinde veya üzerinde oluşmasının hem üreticiler hem de ülke ekonomisi açısından daha sağlıklı olacağını söyledi.
