Temmuz ayı yaklaştıkça milyonlarca emekli, TÜİK’in 3 Temmuz’da açıklayacağı enflasyon verisine ve ardından belirlenecek zam oranına kilitlendi. Ancak SGK mevzuatına göre yapılacak artış, yalnızca kök maaşlara uygulanacağından, düşük kök aylığa sahip yaklaşık 2.5 milyon emekli için “sıfır zam” riski ciddi bir endişe kaynağına dönüşmüş durumda.
Kök maaş detayı zammı etkisiz kılabilir mi?
Hâlihazırda en düşük emekli maaşı 14 bin 469 TL olarak uygulanıyor. Ancak bu rakam, birçok emeklinin kök maaşının altında ve Hazine desteğiyle tamamlanıyor. Yapılacak zam, sadece kök maaşa uygulanacağı için, kök maaşı 12.262 TL'nin altında olan emekliler, yüzde 18 zam senaryosunda dahi temmuz ayında 1 TL bile artış alamayacak.
Meclis tatile girerse yasa düzenlemesi yapılamayacak
Geçtiğimiz yıl TBMM, 31 Temmuz’a kadar çalışmalarını sürdürmüş ve en düşük emekli maaşı, ek yasal düzenlemeyle artırılarak 12.500 TL’ye çıkarılmıştı. Bu yıl ise Meclis’in 1 Temmuz’da tatile girmesi bekleniyor. Olağanüstü toplantı yapılmaması hâlinde, yasal düzenleme gerektiren en düşük maaş artışı gerçekleşmeyecek ve milyonlarca emekli, resmi olarak zam almış görünse de fiilen hiçbir artış göremeyecek.
Kimler etkilenecek?
Şu anda Türkiye’de 3.8 milyon emekli en düşük emekli maaşı olan 14 bin 469 TL alıyor. Bunlardan yaklaşık 2.5 milyonu, kök maaşı çok düşük olduğu için TÜİK'in açıklayacağı enflasyon oranına göre hesaplanacak zamdan yararlanamayacak. Meclis’ten yeni bir taban maaş düzenlemesi geçmediği sürece, bu kişiler Temmuz ayında sıfır zamla karşı karşıya kalacak.
Ekonomistlerden kritik uyarı: Olağanüstü toplantı şart
Ekonomistler ve sosyal güvenlik uzmanları, mevcut koşullarda en düşük emekli maaşının yeniden düzenlenmesi gerektiğini vurguluyor. Aksi hâlde, son bir yılda yüksek enflasyonla mücadele eden milyonlarca emeklinin alım gücü daha da düşecek. Uzmanlar, "Meclis'in olağanüstü toplanması kaçınılmaz görünüyor" yorumunu yapıyor.
Siyasi tercih belirleyici olacak
İktidarın, geçtiğimiz yıl olduğu gibi bu yıl da taban maaşı yasal düzenlemeyle artırıp artırmayacağı, hem ekonomi yönetiminin öncelikleri hem de siyasi takvime göre şekillenecek. Ancak olağanüstü toplantı kararı alınmadığı sürece, kök maaşı düşük olan milyonlarca emeklinin zam beklentisi suya düşecek.
Sonuç: En düşük maaşa zam için yasal adım şart
Temmuz zammı tüm emeklileri kapsıyor gibi görünse de, teknik olarak bu yalnızca kök maaşları etkiliyor. En düşük emekli maaşı düzeyinde değişiklik yapılması ise ancak yasal düzenlemeyle mümkün. Bu nedenle gözler hem 3 Temmuz’daki enflasyon açıklamasında, hem de Meclis’in temmuzda olağanüstü toplanıp toplanmayacağında olacak. Aksi hâlde 2.5 milyon emekli, Temmuz ayında hiç zam almadan ayı kapatabilir.
