Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. bünyesindeki Çorum Şeker Fabrikası için yapılan ihale süreci tamamlandı ancak yankıları sürüyor. 528 milyon liralık teklifle el değiştiren fabrika için bölgedeki üreticiler diken üstünde. Çorum Pancar Ekicileri Kooperatifi, satışın ardından ortaya çıkacak tabloyu kara bir senaryo olarak nitelendirdi ve özellikle 2011 yılı ile bugün arasındaki devasa döviz farkına dikkat çekti. Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından yürütülen pazarlıkların, tarımsal geleceği tehdit ettiği savunuluyor.
ÜRETİM ŞARTI CAYDIRICI DEĞİL
Kooperatif yönetimi, fabrikaların devredildikten sonra 5 yıl üretim yapma zorunluluğunun bulunduğunu ancak bu şartın geleceği kurtarmaya yetmeyeceğini belirtti. Şartnamedeki cezai yaptırımların düşük kalması, tesislerin kaderini tamamen alan firmaların inisiyatifine bırakıyor.
Yapılan açıklamada bu durum, "Özelleştirme çalışmalarının ülkemiz pancar şekeri sanayinin geleceğini belirsizleştireceğini ve yakın gelecekte hem şeker pancarı hem de şeker üretiminde bir kaosa neden olacağı endişesini kuvvetle yaşamaktayız" sözleriyle dile getirildi. Şartnamenin hem şeker hem de pancar üretiminin sürdürülebilirliğini güvence altına almaktan yoksun olduğu vurgulandı.
ARAZİ RANTÇILARININ HEDEFİ OLABİLİR
Beş yıllık sürenin dolmasıyla birlikte fabrikaların kapatılmasının önünde yasal bir engel bulunmuyor. Fabrika arazilerinin mevcut tesis maliyetinden daha değerli olduğu durumlarda, alanların rant amaçlı hareket edebileceği öngörülüyor. Ayrıca kotaların Nişasta Bazlı Şeker (NBŞ) üreten firmalarca satın alınması riski de masada. Bu senaryonun gerçekleşmesi halinde pancar şekeri açığının NBŞ ile kapatılacağı ve toplum sağlığının olumsuz etkileneceği ifade edildi.
TOPRAK VE YERALTI KAYNAKLARI TÜKENECEK
İhale şartnamesindeki bir diğer kritik madde ise şirketlere fabrika bölgesi dışından pancar temin etme hakkı tanıması. Bu durumun yerel çiftçinin pazar güvencesini bitireceği belirtiliyor. Şirketlerin ucuz hammadde için farklı bölgelere yönelmesi, münavebe disiplinini bozarak hastalık ve zararlıların artmasına yol açacak. Uzmanlara göre bu süreç, orta vadede bölgede pancar tarımının yapılamaz hale gelmesine neden olabilir.
MİLLİ EKONOMİDE MİLYONLARCA DOLARLIK KAYIP
Özelleştirme sürecinin finansal bilançosu da ağır oldu. Çorum Şeker Fabrikası için 2011 yılında 171,90 milyon dolar teklif verilirken, son ihalede bu rakam 128,78 milyon dolarda kaldı.
Aradaki farkın ülke ekonomisine verdiği zarar şu ifadelerle açıklandı: "Sadece Çorum Şeker Fabrikası özelleştirmesinde ülkemiz ekonomisinin kaybı yaklaşık 43,12 milyon ABD Doları yada bugünkü kur ile 177milyon TL dir."
Bor, Kırşehir ve Yozgat fabrikalarıyla birlikte toplam kaybın 163 milyon doları aştığı, Türk Lirası bazında zararın 670 milyon lirayı bulduğu hesaplandı.
ABD VE AVRUPA MODELİ ÖRNEK GÖSTERİLDİ
Dünyadaki başarılı örneklerde üretici kooperatiflerinin sektördeki payının ABD ve Hollanda'da yüzde 100, Fransa'da ise yüzde 80 seviyelerinde olduğu hatırlatıldı. Türkiye'deki modelin ise sektörün doğasına aykırı olduğu savunuldu.
Sürecin henüz resmiyet kazanmadığını belirten üreticiler, son sözü Cumhurbaşkanı'nın söyleyeceğini hatırlattı. Yapılan açıklamada, "Tüm kesimlerin mutabakat içerisinde olduğu ve ülke tabanında büyük rahatsızlığa neden olan özelleştirme konusunda Sayın Cumhurbaşkanımızın milletimizin bu feryadına duyarsız kalmayacağına daha önceki yıllarda yapılan B ve C portföy grupları özelleştirmelerinde olduğu gibi yapılmakta olan ihaleleri de onaylamayacağına tüm kalbimizle inanıyoruz" denildi.
