Tayvan’da yapılan bilimsel bir araştırma, çay demlemede kullanılan çaydanlık malzemesinin hem lezzeti hem de sağlık üzerindeki etkileri doğrudan belirlediğini ortaya koydu. 17 Mart 2026’da paylaşılan bulgulara göre, farklı malzemelerle demlenen çaylar arasında belirgin farklar tespit edildi.
Araştırmada toplam 585 fincan çay hazırlanarak analiz edilirken, kullanılan demliğin çayın kimyasal bileşimi ve antioksidan değerleri üzerinde etkili olduğu görüldü.
585 fincan çayla kapsamlı deney yapıldı
Tayvan’daki Ulusal Taichung Üniversitesi’nde yürütülen çalışmada toprak, cam, paslanmaz çelik, silika jel ve porselen çaydanlıklar kullanıldı. Siyah, yeşil ve oolong çayları standart koşullarda demlenerek karşılaştırmalı analiz gerçekleştirildi.
Her demleme için 3 gram çay ve 125 ml kaynar su kullanıldı, çaylar 5 dakika demlendi. Elde edilen örnekler 70-80 dereceye kadar ısıtılmış fincanlara alınarak incelendi.
Sağlık açısından en iyi performans cam ve silika jelde
Araştırma sonuçlarına göre, cam ve silika jel çaydanlıklar antioksidan değerleri en yüksek çayları elde etmeyi sağladı. Özellikle siyah çayda bu malzemelerle yapılan demlemelerin sağlık açısından daha avantajlı olduğu belirlendi.
Bu malzemelerin, çayın içindeki faydalı bileşenleri koruyarak suya daha etkin şekilde geçmesini sağladığı ifade edildi. Uzmanlar, bu nedenle sağlık odaklı tüketim için cam ve benzeri inert materyallerin tercih edilmesini öneriyor.
Lezzette toprak çaydanlık öne çıktı
Çayın aroması ve lezzeti açısından en iyi sonuçların toprak çaydanlıklarda elde edildiği görüldü. Toprak malzemenin çayın tadını derinleştirdiği ve aromatik yapıyı zenginleştirdiği belirtildi.
Cam ve paslanmaz çelik çaydanlıklar da lezzet açısından üst sıralarda yer aldı. Özellikle cam çaydanlıkların gözeneksiz yapısı sayesinde çayın tadını değiştirmeden saf şekilde sunduğu vurgulandı.
Porselen estetik ama performans düşük
Porselen çaydanlıkların estetik açıdan tercih edilmesine rağmen performans açısından geride kaldığı tespit edildi. Çayın hem lezzet hem de antioksidan yoğunluğu bakımından diğer malzemelere kıyasla daha düşük değerler gösterdiği ifade edildi.
Ayrıca porselen demliklerin ısıyı daha hızlı kaybetmesi nedeniyle çayın daha çabuk soğuduğu da bulgular arasında yer aldı.
Uzmanlardan malzeme uyarısı
Araştırma kapsamında bazı malzemeler için sağlık uyarıları da yapıldı. Alüminyum çaydanlıkların ısıyla birlikte suya madde bırakabileceği ve uzun vadede risk oluşturabileceği belirtildi.
Kalaysız bakır çaydanlıkların zehirlenme riski taşıdığı, bu nedenle mutlaka kalaylı olması gerektiği vurgulandı. Ayrıca plastik parçalar içeren çaydanlıklarda BPA gibi zararlı maddelerin suya geçebileceği ifade edilerek bu tür ürünlerden uzak durulması önerildi.
