2025 yılı, küresel ölçekte çatışmaların yoğunlaştığı, sınır güvenliği politikalarının sertleştiği ve jeopolitik gerilimlerin arttığı bir dönem oldu. Buna rağmen Küresel Barış Endeksi (Global Peace Index – GPI), dünyanın hâlâ barış politikalarını istikrarlı şekilde sürdürebilen ülkelerini ortaya koydu. Endeksin en dikkat çekici bulgusu ise Türkiye’nin 163 ülke arasında 146. sırada yer alarak düşük performansını sürdürmesi oldu.
Ekonomi ve Barış Enstitüsü’nün 23 gösterge üzerinden hazırladığı rapor, devletler arası çatışmaların İkinci Dünya Savaşı’ndan bu yana en yüksek seviyeye çıktığını vurguluyor. Askerileşmenin arttığı bir dünyada, bazı ülkelerin güvenliği toplumsal yaşamın rutin bir parçası hâline getirmeyi başardığı görülüyor.
İzlanda: Barışın Alışkanlığa Dönüştüğü Tek Ülke
2008’den bu yana listenin zirvesinden inmeyen İzlanda, güvenlik, düşük şiddet oranı, polislerin silahsız görev yapması ve toplumdaki yüksek güven duygusuyla barışın günlük hayatın doğal bir parçası olduğu bir ülke görünümünü sürdürüyor. İzlandalılar kendilerini “günün her saatinde güvende” hissettiklerini belirtiyor.
İrlanda: Topluluk Dayanışmasının İnşa Ettiği Barış
Geçmişte çatışmalarla anılan İrlanda, bugün hem iç hem dış barış göstergelerinde üst sıralara yerleşmiş durumda. Ordunun küçültülmesi ve diplomatik önceliklerin güçlendirilmesi, ülkenin barış endeksindeki performansını yukarı taşıdı. Yurttaşlar, “herkesin birbirini kolladığı” bir topluluk hissinin ülkeyi daha güvenli kıldığını söylüyor.
Yeni Zelanda: Düşük Şiddet, Yüksek Güven
Bu yıl iki sıra yükselerek üçüncü sıraya yerleşen Yeni Zelanda, sıkı silah yasaları, düşük suç oranları ve güçlü sosyal güvenlik sistemiyle öne çıkıyor. Ülkede kapıların kilitlenmemesi, çocukların okula yürüyerek gitmesi ve devlet-toplum arasındaki güven bağı, barış ortamının temelini oluşturuyor.
Avusturya: Tarafsızlığın Getirdiği İç İstikrar
Anayasal tarafsızlık politikası nedeniyle NATO’ya katılmayan Avusturya, kaynaklarını iç barış ve toplumsal refaha yönlendirebiliyor. Düşük suç oranı, kapsamlı sosyal devlet uygulamaları ve yüksek yaşam standardı, halkın güvenlik duygusunu güçlendiriyor.
Singapur: Güvenlikten Doğan Özgürlük Alanı
Bu yıl ilk 10’a girerek dikkat çeken Singapur, yüksek askeri harcamasına rağmen şehir içi güvenliğiyle öne çıkıyor. Halk, geceleri kentte özgürce dolaşabilmeyi “güvenliğin sağladığı özgürlük” olarak tanımlıyor. Asya’nın tek temsilcisi olan ülke, muhafazakâr politikalara rağmen toplumsal etkinliklerde güvenli alan sayısını artırmış durumda.
Türkiye 146. Sırada: Dış Çatışmalar Endeksi Aşağı Çekti
GPI 2025’e göre Türkiye, bu yıl bir basamak yükselse de 146. sırada kalarak barış performansında alt sıralardaki seyrini sürdürdü. Raporda Türkiye şu başlıklarla öne çıkıyor:
Türkiye, beşten fazla dış çatışmada aktif rol alan 14 ülkeden biri.
Suriye ve Etiyopya gibi coğrafyalarda süren çatışmalara dahil olması, sıralamayı aşağı çeken ana etkenlerden biri.
Doğu Avrupa–Orta Asya bölgesi, 2025’te en keskin düşüşü yaşayan ikinci bölge oldu.
Bu düşüşün birinci nedeni, Rusya-Ukrayna savaşının devam etmesi olarak gösteriliyor. Türkiye ise Birleşik Arap Emirlikleri, Vietnam ve Güney Afrika ile birlikte “etki alanını genişleten aktörler” kategorisinde yer aldı.
Rapora göre Türkiye’de askerileşme seviyesi ve dış politikadaki aktif rol, barış göstergelerindeki düşük performansı belirleyen kritik etmenler arasında bulunuyor.
GPI’nin ortaya koyduğu tablo, dünya genelinde çatışma eğilimleri artarken barışı korumayı başarabilen ülkelerin giderek azaldığını da net şekilde ortaya koyuyor.
