Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü tarafından yayımlanan verilere göre, küresel gıda fiyatları nisan ayında yükselişini sürdürdü. FAO Gıda Fiyat Endeksi, bir önceki aya göre yüzde 1,6 artarak 130,7 puana ulaştı. Böylece endeks, Şubat 2023’ten bu yana en yüksek seviyesini gördü.
Küresel gıda fiyatlarında art arda üçüncü ayda da yükseliş yaşanırken, endeks geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2 artış kaydetti. FAO, yükselişte enerji maliyetleri ile Orta Doğu’daki çatışmaların neden olduğu tedarik aksaklıklarının etkili olduğunu açıkladı.
Tahıl fiyatları yükseldi
FAO Tahıl Fiyat Endeksi, nisanda aylık bazda yüzde 0,8 yükseldi. Endeks geçen yılın aynı dönemine göre ise yüzde 0,4 artış gösterdi.
Özellikle ABD’de yaşanan kuraklık ve Avustralya’daki yetersiz yağış beklentileri dünya buğday fiyatlarını yukarı taşıdı. FAO verilerine göre dünya buğday fiyatlarında yüzde 0,8’lik artış yaşandı.
Enerji maliyetlerindeki yükseliş ve Hürmüz Boğazı’ndaki krizin gübre fiyatlarını artırmasının da üretim maliyetlerini yükselttiği belirtildi. Çiftçilerin daha az gübre gerektiren ürünlere yönelme ihtimalinin buğday fiyatlarını desteklediği ifade edildi.
Bitkisel yağ fiyatları 21 ayın zirvesinde
FAO Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi, nisanda yüzde 5,9 yükselerek son 21 ayın en yüksek seviyesine çıktı.
Palmiye, soya, ayçiçeği ve kolza yağı fiyatlarındaki yükselişte ham petrol fiyatlarındaki artışın biyoyakıt talebini tetiklemesi etkili oldu. Özellikle palmiye yağı fiyatlarının, Güneydoğu Asya’daki üretim düşüşü endişeleri nedeniyle üst üste beşinci ayda da arttığı bildirildi.
Uzmanlar, enerji piyasalarındaki dalgalanmaların tarım emtia fiyatları üzerinde doğrudan etkisini sürdürdüğünü belirtiyor.
Et fiyatları rekor seviyeye ulaştı
FAO Et Fiyat Endeksi, nisan ayında yüzde 1,2 artış göstererek tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı.
Özellikle Brezilya’da kesime hazır sığır arzındaki kısıtlılığın dünya sığır eti fiyatlarını yukarı taşıdığı ifade edildi. Küresel arz sıkıntısının kırmızı et piyasasında fiyat baskısını artırdığı değerlendiriliyor.
Şeker ve süt ürünlerinde düşüş yaşandı
Tahıl ve yağ fiyatlarının aksine şeker fiyatlarında gerileme görüldü. FAO Şeker Fiyat Endeksi, nisanda yüzde 4,7 düştü.
Bu gerilemede Çin ve Tayland’daki olumlu üretim beklentileri ile dünyanın en büyük şeker üreticisi olan Brezilya’da hasadın başlamasının etkili olduğu belirtildi.
FAO Süt Ürünleri Endeksi ise Avrupa ve Okyanusya’daki yüksek üretim kapasitesi nedeniyle yüzde 1,1 geriledi.
Küresel tahıl üretim tahmini rekor seviyeye yükseltildi
FAO, Tahıl Arz ve Talep Özeti Raporu’nda küresel tahıl üretimine ilişkin tahminlerini de güncelledi.
Buna göre örgüt, 2025 yılı küresel tahıl üretim tahminini yüzde 6 artırarak 3 milyar 40 milyon metrik tona yükseltti. Bu rakam, şimdiye kadar kaydedilen en yüksek üretim seviyesi olarak dikkat çekti.
FAO, bu revizyonun 2025-2026 döneminde küresel tahıl arzının genel olarak olumlu seyredeceğine işaret ettiğini açıkladı.
Hürmüz Boğazı için buğday uyarısı
Raporda 2026 yılı buğday üretimine ilişkin risklere de dikkat çekildi. Dünya buğday üretim tahmini 817 milyon tona düşürüldü. Bu rakamın geçen yıla göre yaklaşık yüzde 2 gerilemeye işaret ettiği belirtildi.
Buna rağmen üretimin son beş yıl ortalamasının üzerinde kalmasının beklendiği ifade edildi.
FAO ayrıca Hürmüz Boğazı’nda yaşanan kriz nedeniyle enerji ve gübre maliyetlerinin yükseldiğini, bunun da küresel tarımsal üretim üzerinde yeni riskler oluşturduğunu kaydetti. Özellikle gübre maliyetlerindeki artışın üreticilerin ekim tercihlerini değiştirebileceği ve bu durumun küresel gıda fiyatlarını etkilemeye devam edebileceği değerlendiriliyor.
