Kuşlar, memelilerde olduğu gibi gerçek anlamda süt üretmese de bazı türler yavrularını beslemek için “kursak sütü” adı verilen besleyici bir salgı oluşturabiliyor.
Gerçek süt değil, besleyici bir salgı
Süt, temel olarak memeli hayvanların süt bezleri tarafından üretilen bir besin. Bu nedenle kuşların memelilerdeki anlamıyla süt üretmesi mümkün değil. Ancak güvercinler, flamingolar ve bazı penguen türleri yavrularını beslemek için kursak bölgelerinde yüksek besin değerine sahip özel bir madde üretebiliyor. Bu madde, bilimsel olarak “crop milk” yani kursak sütü olarak adlandırılıyor.
Prolaktin hormonu etkili
Kursak sütü, kuşların sindirim sisteminin kursak bölümündeki epitel hücrelerinin değişime uğrayıp dökülmesiyle oluşuyor. Üretim sürecinde, memelilerde süt üretiminde de rol oynayan prolaktin hormonunun etkili olduğu biliniyor. Oluşan salgı, özellikle yavruların ilk gelişim dönemlerinde yüksek enerji ve besin ihtiyacının karşılanmasına yardımcı oluyor.
Güvercinlerde dikkat çekici bir özellik
Özellikle güvercinlerde hem dişi hem de erkek bireyler kursak sütü üretebiliyor. Yavrular, yaşamlarının ilk günlerinde büyük ölçüde bu besleyici salgıyla besleniyor. Flamingo ve bazı penguenlerde de benzer bir besleme mekanizması görülüyor.
Peki deyim gerçekten buradan mı geliyor?
“Bir kuş sütü eksik” sözü, günlük dilde “her şey var, yok yok” anlamında kullanılıyor. Kuş sütü gibi sıra dışı, bulunması güç ve alışılmadık bir şeyin bile eksik olmadığı düşüncesi, ifadenin anlamını güçlendiriyor.
Dolayısıyla kuş sütü, memelilerdeki sütle aynı şey olmasa da doğada gerçekten karşılığı bulunan ilginç bir biyolojik olgu.
