Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesi (SBTÜ) yürütücülüğünde geliştirilen yeni proje kapsamında, sığırların sağlık verilerini anlık olarak izleyebilen yerli bir sensör sistemi üretilecek. “Sığır Sağlığının ve Verimliliğinin İzlenmesine Yönelik Yerli Rumen Sensör Boluslarının Geliştirilmesi” projesi ile hayvanların adeta “konuşarak” sağlık durumlarını yetiştiricilere aktarması hedefleniyor.
Rumen sensör bolusu ile anlık veri takibi yapılacak
Projede geliştirilecek kapsül formundaki rumen sensör bolusu, sığırların ön midesine yerleştirilecek. Bu biyouyumlu ve düşük enerji tüketimli cihaz sayesinde hayvanların iç vücut sıcaklığı, rumen pH değeri, aktivite seviyesi, geviş getirme davranışı ve rumen iç basıncı gibi kritik veriler sürekli ölçülebilecek.
Toplanan veriler kablosuz iletişim teknolojisiyle dış sistemlere aktarılacak. Böylece yetiştiriciler, hayvanların sağlık durumunu gerçek zamanlı olarak takip edebilecek ve olası riskleri erkenden fark edebilecek.
Erken teşhis ile kayıpların azaltılması hedefleniyor
Geliştirilen sistemin en önemli özelliklerinden biri erken uyarı mekanizması olarak çalışması olacak. Doğum öncesi belirtiler, sindirim sistemi sorunları ve metabolik hastalıklar henüz başlangıç aşamasında tespit edilebilecek.
Bu sayede hem hayvan ölümlerinin azaltılması hem de sürü sağlığının korunması amaçlanıyor. Uzmanlar, erken müdahalenin işletmelerde ciddi ekonomik kayıpların önüne geçebileceğini vurguluyor.
Yerli ve düşük maliyetli teknoloji öne çıkıyor
Projede geliştirilecek sensörlerin, mevcut ithal ürünlere kıyasla daha sade bir tasarıma sahip olması planlanıyor. Ayrıca daha az ekipmanla çalışması ve düşük maliyetli üretimi sayesinde üreticiler için erişilebilir bir teknoloji sunulması hedefleniyor.
Avrupa’da benzer sensörlerin yaklaşık 150 dolar seviyesinde olduğu belirtilirken, yerli sistemin 50-60 dolar aralığında maliyetle üretilebileceği ifade ediliyor. Bu durumun Türkiye’nin dışa bağımlılığını azaltması bekleniyor.
Birden fazla üniversite projeye destek veriyor
SBTÜ koordinasyonunda yürütülen projeye Atatürk Üniversitesi, Erzurum Teknik Üniversitesi ve Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi de katkı sağlıyor. Proje kapsamında sensör tasarımı, elektronik doğrulama testleri ve saha uygulamaları gerçekleştirilecek.
Bu iş birliğiyle farklı üniversitelerin araştırma altyapılarının bir araya getirilmesi, teknolojinin daha hızlı ve etkin şekilde geliştirilmesine olanak sağlayacak.
“Hayvanların artık dili olacak”
SBTÜ Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Fatih Kaburcuk, geliştirilen teknolojiyle hayvanların sağlık durumlarının doğrudan izlenebileceğini belirtti. Kaburcuk, sensörler sayesinde hayvanların hareketleri, beslenme düzeni ve olası hastalık belirtilerinin önceden tespit edilebileceğini ifade etti.
Kaburcuk, bu sistemin daha sürdürülebilir ve verimli hayvancılık yapılmasına katkı sağlayacağını vurgulayarak, süt ve et üretiminde artış beklediklerini dile getirdi.
Sensörler midede 5 yıl kalabilecek
Geliştirilecek rumen sensör bolusunun hayvanın midesinde yaklaşık 5 yıl boyunca aktif şekilde kalabileceği belirtildi. Bu uzun kullanım süresi sayesinde sürekli veri takibi mümkün olacak.
Uzmanlar, bu teknolojinin yaygınlaşmasıyla birlikte hayvancılık sektöründe dijitalleşmenin hızlanacağını ve üretim verimliliğinde önemli artışlar yaşanacağını değerlendiriyor.
