Küresel sıcaklıkların artışıyla birlikte enerji tüketimi ve klima maliyetleri dünya genelinde büyüyen sorunlar arasında yer alırken, bilim insanlarından dikkat çeken bir teknoloji hamlesi geldi. Kral Abdullah Bilim ve Teknoloji Üniversitesi bünyesinde çalışan araştırmacılar, elektrik enerjisine ihtiyaç duymadan çalışan “NESCOD” isimli yeni nesil pasif soğutma sistemi geliştirdi.

Araştırmacıların geliştirdiği sistemin, geleneksel kompresörlü klimalardan farklı olarak elektrik tüketmeden ortam sıcaklığını düşürebildiği belirtildi.

Sistem amonyum nitrat ve suyla çalışıyor

Royal Society of Chemistry’de yayımlanan çalışmaya göre geliştirilen sistem, amonyum nitrat tuzunun suda çözünmesi sırasında ortaya çıkan endotermik reaksiyon prensibiyle çalışıyor.

Bu kimyasal süreç sırasında çevredeki ısı hızla emiliyor ve böylece ortam sıcaklığı düşüyor. Araştırmacılar, sistemin temel avantajının elektrikli kompresör veya klasik soğutucu akışkanlara ihtiyaç duymaması olduğunu belirtiyor.

Geleneksel klima sistemlerinde yüksek enerji tüketimine neden olan mekanik parçaların bu sistemde bulunmaması dikkat çekiyor.

Güneş enerjisiyle kendini yeniden şarj ediyor

NESCOD sisteminin en dikkat çekici özelliklerinden biri de kendini yenileyebilmesi oldu.

Soğutma işlemi tamamlandıktan sonra sistem, güneş enerjisinden faydalanarak yeniden kullanılabilir hale geliyor. Güneş ısısı sayesinde sistem içerisindeki su buharlaşıyor ve geride kalan amonyum nitrat yeniden kristalleşiyor.

Böylece sistem bir sonraki kullanım için tekrar hazır hale geliyor.

Araştırmacılar, soğutma ve yeniden şarj aşamalarının farklı zaman dilimlerinde gerçekleştirilebildiğini ve bu sayede sistemin “soğuk enerji depolama” özelliği kazandığını ifade ediyor.

Laboratuvar testlerinde dikkat çeken sonuçlar elde edildi

Bilim insanları tarafından gerçekleştirilen laboratuvar testlerinde, doğrudan güneş ışığı altında metrekare başına 191 watt seviyesine kadar soğutma gücü elde edildiği açıklandı.

Araştırmacılar, bu sonucun güneş enerjisinin elektrik kullanılmadan doğrudan soğutma amacıyla depolanabileceğini gösterdiğini belirtiyor.

Uzmanlara göre sistem özellikle sıcak iklime sahip ve enerji erişiminin sınırlı olduğu bölgelerde önemli avantaj sağlayabilir.

Henüz ticari kullanıma hazır değil

Geliştirilen pasif soğutma teknolojisi büyük ilgi çekmesine rağmen şu aşamada yalnızca deneysel konsept olarak değerlendiriliyor.

Araştırmacılar, sistemin henüz kontrollü laboratuvar ortamlarında test edildiğini ve günlük kullanım için piyasaya sunulmadığını vurguluyor.

Teknolojinin yaygın şekilde kullanılabilmesi için:

gerektiği ifade ediliyor.

Geleneksel klimalar yüksek enerji tüketiyor

Bugün kullanılan merkezi klima sistemleri ve pencere tipi klimalar, temel olarak buhar sıkıştırma döngüsüyle çalışıyor.

Bu sistemlerde elektrikle çalışan kompresörler, soğutucu gazı iç ve dış üniteler arasında dolaştırarak ortamın ısısını dışarı taşıyor.

Oldukça etkili olan bu yöntem, özellikle yaz aylarında ciddi elektrik tüketimine neden oluyor.

Amerika Birleşik Devletleri Enerji Bakanlığı verilerine göre ABD’de evlerde kullanılan elektriğin yaklaşık yüzde 12’sini klimalar oluşturuyor.

Uzmanlar, sıcak hava dalgalarının arttığı dönemlerde klima kullanımının enerji şebekeleri üzerinde büyük baskı oluşturduğunu belirtiyor.

Enerji krizine çözüm olabilir

Bilim insanları, pasif soğutma teknolojilerinin gelecekte enerji tüketimini azaltma açısından kritik rol oynayabileceğini değerlendiriyor.

Özellikle küresel ısınma, artan elektrik maliyetleri ve enerji arzı sorunları nedeniyle düşük enerji tüketimli veya elektriksiz çalışan sistemlere yönelik araştırmalar hız kazanıyor.

NESCOD teknolojisinin geliştirilmesi halinde gelecekte evlerde, taşınabilir sistemlerde ve enerji altyapısının zayıf olduğu bölgelerde alternatif bir çözüm haline gelebileceği ifade ediliyor.

Muhabir: Haber Merkezi