Asgari ücretle çalışan milyonlarca kişi için konut sahibi olmak her geçen yıl daha da zorlaşıyor. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) konut fiyat endeksi verileri esas alınarak yapılan son hesaplamalar, ücret artışlarının barınma maliyetlerinin gerisinde kaldığını ve özellikle büyükşehirlerde konuta erişimin fiilen imkânsız hale geldiğini ortaya koyuyor.
Asgari ücretli bir çalışanın Türkiye ortalamasında 90 metrekarelik bir konut alabilmesi için yaklaşık 29 yıl çalışması gerekiyor. Bu süre İstanbul’da 46 yıla, İzmir’de 32 yıla, Ankara’da ise 26 yıla kadar çıkıyor.
Asgari ücret ile konut erişimi arasındaki makas açılıyor
2026 yılı asgari ücret tartışmalarının sürdüğü bir dönemde yapılan çalışma, konut ihtiyacının en yoğun olduğu şehirlerde asgari ücretlinin ev sahibi olmasının neredeyse imkânsızlaştığını gösterdi. Hesaplama, bir çalışanın maaşının en fazla yüzde 50’sini konut kredisi taksidine ayırabildiği ve faiz oranının sıfır olduğu iyimser varsayımıyla yapıldı. Buna rağmen ortaya çıkan tablo değişmedi.
Konut fiyatları ücret artışlarını geride bıraktı
Verilere göre asgari ücret 2010 yılından bu yana 577 liradan 22 bin 104 liraya yükselerek 38,3 kat arttı. Aynı dönemde Türkiye genelinde konut metrekare fiyatları 1.024 liradan 42 bin 548 liraya çıkarak 41 kat arttı. Büyükşehirlerde artış çok daha çarpıcı seviyelere ulaştı. İstanbul’da metrekare fiyatları 43 kat, İzmir’de 46 kat, Ankara’da ise 40 kat yükseldi.
Aylık taksit sınırı çalışma süresini uzatıyor
Mevcut asgari ücretle çalışan bir kişinin bankacılık sistemi kuralları gereği ödeyebileceği azami aylık taksit tutarı 11 bin 52 lira seviyesinde bulunuyor. Bu koşullarda 90 metrekarelik bir konut için gereken süre Türkiye ortalamasında 346 aya çıkıyor. İstanbul’da bu süre 559 ayı, İzmir’de 383 ayı, Ankara’da ise 314 ayı buluyor.
Zam yapılsa bile tablo köklü biçimde değişmiyor
Asgari ücretin 2026 yılında yüzde 25 artırılarak 27 bin 500 liraya yükselmesi halinde bile konuta erişim süresi sınırlı ölçüde kısalıyor. Bu senaryoda asgari ücretlinin Türkiye genelinde 90 metrekarelik bir konut alabilmesi için yaklaşık 23 yıl çalışması gerekiyor. İstanbul’da süre 37,5 yıl, İzmir’de 25,7 yıl, Ankara’da ise 21 yıl olarak hesaplanıyor.
Otomobil sahipliği de uzak bir hedef
Barınmanın yanı sıra otomobil sahipliği de asgari ücretli için giderek ulaşılamaz hale geliyor. Yaklaşık 2 milyon 172 bin lira fiyat etiketine sahip yerli elektrikli bir otomobilin standart versiyonu için bir asgari ücretlinin yaklaşık 16 yıl çalışması gerekiyor.
Ortaya çıkan veriler, ücretlerin barınma başta olmak üzere temel yaşam maliyetleri karşısında hızla eridiğini gösteriyor. Bu tablo, asgari ücret tartışmalarının yalnızca zam oranları üzerinden değil, yaşam maliyetleri ve sosyal politika boyutuyla ele alınması gerektiğini bir kez daha gündeme taşıyor.
