Dünya genelinde miyop vakalarındaki hızlı artış sürerken, ABD’de yapılan yeni bir araştırma sorunun yalnızca ekran kullanımından kaynaklanmayabileceğini ortaya koydu. SUNY Optometri Koleji araştırmacıları tarafından yürütülen ve Cell Reports dergisinde yayımlanması planlanan çalışmada, “loş ışıkta uzun süre yakına odaklanmanın” belirleyici risk faktörü olabileceği belirtildi.
Araştırmacılar, retinaya ulaşan ışık miktarındaki azalmanın göz gelişimini etkileyebileceğini ve miyop artışında kritik rol oynayabileceğini ifade etti.
Küresel ölçekte miyop artışı
Miyop, uzaktaki nesnelerin bulanık görülmesine yol açan bir kırma kusuru olarak tanımlanıyor. Günümüzde ABD ve Avrupa’daki genç yetişkinlerin yaklaşık yarısının miyop olduğu, Doğu Asya’nın bazı bölgelerinde ise genç nüfusta oranın yüzde 90’a yaklaştığı bildiriliyor.
Uzmanlar, genetik faktörlerin etkili olduğunu kabul etmekle birlikte, birkaç kuşak içinde yaşanan hızlı artışın çevresel nedenlere işaret ettiğini vurguluyor. Özellikle kapalı alan yaşamı ve uzun süreli yakın mesafe odaklanma alışkanlıklarının bu artışta rol oynayabileceği değerlendiriliyor.
Retinaya ulaşan ışık miktarı kritik olabilir
Çalışmanın kıdemli yazarı Jose-Manuel Alonso, miyopun küresel ölçekte salgın düzeyine ulaştığını ancak temel nedenin tam olarak bilinmediğini belirtti. Araştırmada, retinaya ulaşan ışık miktarının göz gelişimi üzerinde önemli etkisi olabileceği ifade edildi.
Teoriye göre, parlak dış ortamda göz bebeği küçülse de retinaya yeterli ışık ulaşmaya devam ediyor. Buna karşılık loş iç mekânda telefon, tablet veya kitap gibi yakın nesnelere uzun süre odaklanıldığında retinaya ulaşan ışık azalabiliyor. Araştırma ekibinden Urusha Maharjan, bu durumun retinanın yeterince uyarılmamasına yol açabileceğini ve göz gelişimini etkileyebileceğini dile getirdi.
Ekran tek başına suçlu olmayabilir
Uzun süredir miyop artışının temel nedeni olarak ekran kullanımı gösteriliyordu. Ancak araştırmacılar, sorunun daha karmaşık bir biyolojik mekanizmaya bağlı olabileceğini ifade ediyor.
Farklı yöntemlerle miyopun hem tetiklenebildiği hem de yavaşlatılabildiği belirtilirken, tüm bu yöntemlerin ortak bir biyolojik süreçle bağlantılı olabileceği öne sürülüyor. Bu durum, yalnızca ekran süresine odaklanan yaklaşımın yetersiz olabileceğini düşündürüyor.
Önleme ve tedavi açısından yeni bakış
Araştırmada, parlak ışığa maruz kalmanın ve uzağa bakma alışkanlığının miyop riskini azaltabileceği değerlendirildi. Açık havada geçirilen sürenin artırılması, çok odaklı lensler ve bazı göz damlalarının bu mekanizmayla bağlantılı olabileceği ifade edildi.
Alonso, bulguların kesin bir yanıt sunmadığını ancak ışık, görme alışkanlıkları ve gözün odaklanma biçimi arasındaki ilişkiye yeni bir bakış açısı getirdiğini belirtti. Uzmanlar, özellikle çocukluk döneminde görme alışkanlıklarının yeniden değerlendirilmesinin önemine dikkat çekiyor.
