Tarım ve Orman Bakanlığı, bitki koruma ürünleri ve zirai ilaçların kullanımına ilişkin önemli bir düzenlemeyi hayata geçirdi. Resmi Gazete’de yayımlanan yeni yönetmelikle birlikte, üreticiler tarafından satın alınan ve uygulanan bitki koruma ürünleri ile ürün hasat bilgilerinin elektronik ortamda kaydedilmesi ve izlenmesi zorunlu hale getirildi.
“Bitki Koruma Ürünlerinin Uygulanması ve Denetimine Dair Yönetmelik” kapsamında getirilen düzenleme, pilot uygulama yapılan illerde 30 gün sonra yürürlüğe girecek. Türkiye genelindeki diğer illerde ise uygulama 1 Temmuz 2026 itibarıyla başlayacak.
Manuel Kayıt Dönemi Sona Eriyor
Yeni sistemle birlikte, bugüne kadar üretici kayıt defterlerine manuel olarak yapılan ilaçlama ve hasat kayıtları dijital ortama taşınıyor. Üreticilerin satın aldığı ve kullandığı bitki koruma ürünleri ile hasat bilgileri, ürün ve parsel bazlı olarak Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından oluşturulan elektronik takip sistemine kaydedilecek.
Bu adımla birlikte, bitkisel üretimde izlenebilirliğin artırılması ve gıda güvenliğinin güçlendirilmesi hedefleniyor. Aynı zamanda B-Reçete Takip Sistemi de zorunlu hale getirilmiş oldu.
Bakanlık Denetimleri Dijital Takip Üzerinden Yapılacak
Yeni sistem sayesinde, bitkisel ürün alıcılarına bazı ürünler için üreticiler tarafından verilmesi gereken “Üretici Kayıt Defteri” bilgileri artık elektronik ortamda doğrulanabilir olacak. Böylece hem denetim süreçleri hızlanacak hem de ürünlerin tarladan sofraya kadar olan yolculuğu daha şeffaf şekilde izlenebilecek.
Hasat öncesi pestisit denetimlerine ilişkin usul ve esaslar da yönetmelikte netleştirildi. Denetimler sonucunda tespit edilecek olumsuzluklarda uygulanacak idari yaptırımlar da bu düzenleme ile açıkça belirlendi.
Depolama Alanları ve Gıda İşletmeleri de Kapsamda
Yönetmelik yalnızca tarla uygulamalarıyla sınırlı kalmıyor. Bitkisel ürünlerin depolandığı muhafaza alanları ile gıda işletmelerinde, zararlı organizmalara karşı kullanılan bitki koruma ürünlerinin uygulanmasına ilişkin iş ve işlemler de düzenleme kapsamına alındı.
Ayrıca bitki koruma ürünlerinin reçetelendirilmesine dair hükümler, ayrı bir yönetmeliğe eklenerek bu düzenlemeden çıkarıldı. Böylece mevzuat daha sade ve uygulama odaklı hale getirildi.
İHA Kullanımı ve Yeni Yetkilendirmeler
Düzenlemeyle birlikte, bitki koruma ürünlerinin uygulanmasında insansız hava aracı (İHA) kullanımına da sınırlı şekilde izin verilecek. İHA’lar yalnızca Bakanlık tarafından belirlenecek konular ve şartlar çerçevesinde kullanılabilecek.
Profesyonel uygulayıcıların yanında çalışacak kişiler için “yardımcı uygulayıcı” yetkilendirmesine imkan tanınması da yönetmelikte yer alan dikkat çekici başlıklar arasında bulunuyor.
Eski Yönetmelik Yürürlükten Kaldırıldı
Yapılan değişikliklerle birlikte, daha önce yürürlükte olan “Bitki Koruma Ürünlerinin Önerilmesi, Uygulanması ve Kayıt İşlemleri Hakkında Yönetmelik” tamamen yürürlükten kaldırıldı. Yeni düzenleme, dijital takip ve denetim odaklı bir sistemi esas alıyor.
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın bu adımı, hem üretici hem tüketici açısından gıda güvenliğinin güçlendirilmesi ve tarımsal üretimde şeffaflığın artırılması yönünde önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
