Ticaret Bakanlığı, posta ve hızlı kargo yoluyla taşınan eşyalara ilişkin gümrük işlemlerinde önemli bir düzenlemeye gitti. Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren değişiklikle, artık posta yoluyla gelen her eşya için 6’lı GTİP (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu) bilgisinin beyan edilmesi zorunlu hale getirildi. Bu adımla birlikte, e-ticaret ve bireysel ithalat süreçlerinde gümrük denetimleri sıkılaştırıldı.
Yeni uygulamayla eşyaların sadece ticari adı değil, teknik tanımı ve işlevine göre sınıflandırılması gerekecek. Bakanlık yetkilileri, düzenlemenin “eşyanın doğru beyan edilmesini ve vergi kayıplarının önlenmesini” hedeflediğini belirtiyor.
6’lı GTİP Nedir, Neden Önemli?
6 basamaklı GTİP kodu, uluslararası ticarette kullanılan “Armonize Sistem”in temelini oluşturuyor. Bu sistem, tüm ülkelerde aynı kodlamayı kullanarak ürünleri teknik özelliklerine göre sınıflandırıyor. Örneğin, ticari adı “bilgisayar” olan bir ürün, gümrükte “otomatik bilgi işlem makinesi” olarak kaydediliyor.
Avrupa Birliği ülkeleri, bu altılı kodun üzerine iki basamak daha ekleyerek 8’li “Kombine Nomanklatür” kullanıyor. Türkiye’nin attığı bu adım, Avrupa standartlarına uyum açısından da dikkat çekici bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Hızlı Kargo İşlemleri Artık Belirli Gümrüklerde Yapılacak
Yeni düzenlemeye göre, hava yoluyla taşınan hızlı kargo eşyasının işlemleri yalnızca havalimanı gümrük müdürlüklerinde yapılacak. Kara yoluyla taşınan gönderilerde ise yetkili gümrük müdürlükleri Gümrükler Genel Müdürlüğü tarafından belirlenecek. Bu düzenleme, işlemlerin denetimli ve daha sistematik yürütülmesini amaçlıyor.
Ayrıca, posta veya hızlı kargo yoluyla gelen eşyanın ticari miktar ve mahiyet arz etmemesi durumunda 30 Euro’ya kadar, kitap ve basılı yayınlarda ise 1500 Euro’ya kadar vergi muafiyeti uygulanmaya devam edecek.
Konsinye İhracatta Yeni Dönem Başladı
Tebliğde dikkat çeken bir diğer değişiklik, konsinye ihracat işlemlerine ilişkin oldu. Artık belirli limitler dahilinde, muafiyet kodu ve rejim kodu kullanılarak proforma fatura ekli basitleştirilmiş beyanname ile konsinye ihracat yapılabilecek.
Yurt dışına gönderilen ürünlerin bir yıl içinde kesin satışının yapılması zorunlu olacak ve bu süre uzatılamayacak. Satışı gerçekleşmeyen ürünlerin gümrük mevzuatına göre Türkiye’ye geri getirilmesi gerekecek.
Ceza Uygulamalarında Yeni Sistem
Yeni düzenlemeyle birlikte, her taşıma senedi ayrı ayrı değerlendirilecek. Ancak aynı mahiyette yapılan veri düzeltmeleri tek ceza kapsamında ele alınacak. Bu sistem, cezai işlemlerin daha adil ve orantılı uygulanmasını sağlayacak.
Gönderinin yanlışlıkla Türkiye’ye gelmesi halinde, operatör beyanı doğrultusunda mahrece iade edilebilecek. Ancak maktu vergi tahsil edilmişse, bu eşyaların muayeneye tabi tutulması ve taşıma senetlerinin iptali gerekecek.
Vergi Oranları Ülkelere Göre Değişiyor
Posta ve hızlı kargo yoluyla gelen eşyalarda tek ve maktu vergi uygulaması ülkeye göre farklılık gösteriyor. Avrupa Birliği ülkelerinden doğrudan gelen ürünlerde vergi oranı %30, diğer ülkelerden gelenlerde %60 olarak uygulanıyor. Kitap veya benzeri yayınlarda ise vergi oranı %0. Ancak ÖTV listesinde yer alan ürünlerde bu oranlara ilave olarak %20 ek vergi tahsil ediliyor.
E-Ticaret Gönderilerinde Yeni Dönem Başlıyor
Düzenleme, özellikle yurt dışı alışveriş platformlarından yapılan küçük ölçekli siparişleri doğrudan etkileyecek. Artık gönderi bazında GTİP kodu beyanı zorunlu olacağından, yanlış beyan veya eksik bilgi durumunda cezai işlem uygulanabilecek.
Ticaret Bakanlığı, bu değişikliğin kayıt dışı ticareti azaltacağını, gümrüklerde işlem hızını artırırken güvenliği de güçlendireceğini belirtiyor. Yeni kurallar bugünden itibaren resmen yürürlükte.
