Habertürk’ten Ahmet Kıvanç’ın haberine göre, Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, tiroid kanseri tedavisinde kullanılan ancak bu hastalık yönünden Sosyal Güvenlik Kurumunun geri ödeme listesinde bulunmayan Pembrolizumab etken maddeli ilacın bedelinin SGK tarafından karşılanmasına karar verdi. Daire, hastanın söz konusu ilaç sayesinde hayatta kaldığını ve sağkalım süresinin uzadığını ortaya koyan tıbbi otorite raporunu dikkate alarak yerel mahkemenin hasta lehine verdiği kararı onadı.
Karar, geri ödeme kapsamında bulunmayan yüksek maliyetli kanser ilaçlarına erişmek için hukuk mücadelesi yürüten hastalar açısından önem taşıyor. Bununla birlikte karar, aynı ilacı kullanan bütün hastaların bedelinin doğrudan karşılanacağı anlamına gelmiyor; her başvurunun hastanın durumu, ilacın tıbbi zorunluluğu ve bilimsel etkinliği yönünden ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekiyor.
Dava 2020 yılında açıldı
Tiroid kanseri tedavisi gören hasta, doktorları tarafından önerilen ilacın bedelinin geri ödeme listesinde bulunmadığı gerekçesiyle SGK tarafından karşılanmaması üzerine 2020 yılında İstanbul 42. İş Mahkemesinde dava açtı. İlk derece mahkemesi, ilaç bedelinin SGK tarafından ödenmesine karar verdi.
Dosyanın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, 2024 yılında yerel mahkeme kararını eksik inceleme gerekçesiyle bozdu. Daire, ilacın hasta açısından hayati öneme sahip ve kullanımının zorunlu olup olmadığının, mevcut tedavilere kıyasla daha etkin sonuç verip vermediğinin uzman sağlık kurulu raporuyla belirlenmesini istedi.
Tıbbi rapor kararın yönünü değiştirdi
Bozma kararının ardından dosyada yeni bir tıbbi değerlendirme yapıldı. Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesinden alınan raporda, ilacın kullanımının hasta açısından hayati önemde olduğu ve tedavinin sağkalım süresine katkı sağladığı belirtildi.
Raporda hastanın 2020 ile 2025 yılları arasında tedaviye devam ettiği, ilaç sayesinde hayatta kaldığı ve sağkalım süresinin uzadığı yönünde değerlendirmelere yer verildi. İş mahkemesi bu rapora dayanarak ilaç bedelinin SGK tarafından karşılanmasına yeniden karar verdi.
Yargıtay yerel mahkemenin kararını onadı
SGK’nın temyiz başvurusu üzerine dosyayı yeniden inceleyen Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, 13 Nisan 2026 tarihli kararında yerel mahkemenin hükmünü bu kez onadı. Karar, 2026/528 esas ve 2026/4565 karar numarasıyla verildi.
Yargıtay, ilaçların geri ödeme listesine alınmasında yetkinin SGK’ya ait olduğunu vurguladı. Ancak somut hastada ilacın tıbbi ve bilimsel açıdan zorunlu, sürekli etkili ve sağkalıma anlamlı katkı sağlayan bir tedavi olduğunun ortaya konulması halinde bedelin yargı kararıyla karşılanabileceğine işaret etti.
Her doktor raporu ödeme için yeterli olmayacak
Yargıtayın daha önceki kararlarında da geri ödeme listesinde olmayan ilaçların bedelinin karşılanabilmesi için yalnızca ilacın doktor tarafından reçete edilmesi yeterli görülmüyor. İlacın hayati önemde olması, mevcut tedavi yöntemlerinden daha etkin veya yararlı olduğunun bilimsel verilerle gösterilmesi ve hasta üzerindeki etkisinin uzman kurul tarafından değerlendirilmesi gerekiyor.
İlacın bütün klinik çalışmalarının tamamlanmış olması, tıbbi otoriteler tarafından kabul görmesi ve genel ya da hastalık ilerlemeden sağkalım süresine uzun ve anlamlı katkı sağlaması da değerlendirme ölçütleri arasında bulunuyor. Bu nedenle her başvuru, hastanın hastalığı ve tedaviye verdiği yanıt üzerinden ayrı bir incelemeye tabi tutuluyor.
İlaç bazı kanser türlerinde geri ödeme kapsamında
Dava konusu Pembrolizumab etken maddeli ilaç, 2025 yılında bazı akciğer kanseri, meme kanseri ve baş-boyun kanseri tedavilerinde SGK geri ödeme kapsamına alındı. Ancak ilacın tiroid kanseri tedavisindeki kullanımı henüz genel geri ödeme kapsamında bulunmuyor.
SGK’nın güncel Sağlık Uygulama Tebliği, ilaçların hangi hastalık ve tedavi koşullarında karşılanacağını belirliyor. Bir ilacın bazı kanser türlerinde ödenmesi, farklı bir kanser türündeki kullanımının da otomatik olarak geri ödeme kapsamına girdiği anlamına gelmiyor.
SGK hastanın tedavi bedellerini ödedi
SGK yetkilileri, mahkemelerin hastaların başvuruları üzerine ilacın ödenmesi yönünde karar vermesi halinde kurumun bu kararlara uygun olarak ödeme yaptığını bildirdi. Söz konusu hasta için de mahkeme kararına dayanılarak tedavi bedellerinin karşılandığı belirtildi.
Kurum, ilacın tiroid kanseri tedavisinde genel geri ödeme kapsamına alınabilmesi için öncelikle Sağlık Bakanlığı tarafından bu hastalık yönünden ruhsatlandırılması ve ruhsat sahibi firmanın SGK’ya başvurması gerektiğini ifade etti. Başvurunun ardından ilaç, ilgili geri ödeme komisyonlarında değerlendirilebilecek.
Karar benzer davalara yol gösterebilir
Hasta adına davayı takip eden avukat, kararın benzer durumda bulunan hastalar bakımından emsal niteliği taşıyacağını savundu. Kararın özellikle uzun süreli kullanım sonucunda ilacın hastanın yaşam süresine somut katkı sağladığının tıbbi raporlarla ortaya konulduğu dosyalar açısından yol gösterici olabileceği değerlendiriliyor.
Ancak hukukta bir Yargıtay kararı, bütün hastalar için doğrudan ve kendiliğinden ödeme hakkı oluşturmaz. Geri ödeme listesi dışında kalan ilaçlar için SGK’ya başvuru yapılması, ret kararının ardından dava açılması ve ilacın hasta özelindeki tıbbi zorunluluğunun bilimsel raporlarla kanıtlanması gerekiyor.
