Türkiye’de bu yıl yaşanan olumsuz iklim koşulları, özellikle yeşil mercimek ve yulaf üretiminde belirgin bir düşüşe yol açtı. Temel gıda maddelerinde arz güvenliğinin korunması ve fiyat istikrarının sağlanması amacıyla hükümet yeni bir adım attı. Buna göre, yeşil mercimek ve yulaf ithalatında uygulanan gümrük vergileri 30 Nisan 2026’ya kadar geçici olarak düşürüldü.
Yeşil mercimekte vergi oranı yüzde 19,3’ten yüzde 10’a çekilirken, yulafta yüzde 130 seviyesinde olan vergi yüzde 30’a indirildi. Vergi indirimleri hem sanayicinin hammadde ihtiyacının kesintiye uğramaması hem de vatandaşın Ramazan ayı öncesinde uygun fiyatlı gıdaya erişebilmesi için uygulanacak.
Bakanlıktan açıklama: “Arz güvenliği ve fiyat istikrarı için gerekli adımlar atıldı”
Ticaret Bakanlığı düzenlemeye ilişkin yaptığı açıklamada, gıda piyasasında oluşan spekülatif fiyatların önlenmesi, yerli üretimin korunması ve sanayinin ihtiyaçlarının karşılanması için ilgili tüm kurumlarla koordineli hareket edildiğini belirtti.
Açıklamada, yıl içinde yaşanan iklim kaynaklı üretim düşüşünün özellikle yeşil mercimek ve yulaf gibi temel girdilerde sıkıntı yarattığı vurgulandı. Üretici ve tüketici refahının birlikte gözetildiği aktarılarak, düzenlemenin tarımsal üretimin hasat dönemine uygun şekilde tasarlandığı ifade edildi.
Bakanlık, Ramazan ayı yaklaşırken piyasada bir arz sorunu yaşanmaması için hızlı hareket edildiğini vurgulayarak şu değerlendirmeyi yaptı:
“Gıda sektöründe faaliyet gösteren sanayicinin hammaddesini sorunsuz tedarik edebilmesi ve vatandaşlarımızın uygun fiyatlı ürüne erişebilmesi için yeşil mercimek ve yulaf ithalatında geçici vergi indirimi yapılması zorunluluk haline gelmiştir.”
Nohutta “kayda alma” dönemi başladı
Aynı açıklamada nohutla ilgili yeni bir uygulama da duyuruldu. Bu yılki rekolte durumu dikkate alınarak arz-talep dengesinin net biçimde tespit edilmesi için ürünün “kayda alma” uygulamasına geçildiği açıklandı. Bu yöntemle üretim miktarı, iç piyasadaki hareketlilik ve talep dengesi daha yakından izlenecek.
Yulaf üretimindeki düşüş fiyat riskini artırdı
Yulaf, hem gıda sektöründe hem de yem sanayinde yaygın kullanılan bir hammadde. Bu yıl üretimde yaşanan düşüş sonrası sanayinin iç piyasadan tedarikte zorlandığı belirtiliyor. Bu nedenle yulaf ithalatındaki vergi indirimi özellikle ekmek, bisküvi ve unlu mamuller gibi ürünlerde olası fiyat artışlarının önüne geçmek amacıyla getirildi.
Vergi indirimi yalnızca sanayide kullanılacak yulaf için geçerli olacak ve 30 Nisan 2026’dan sonra mevcut vergi oranları tekrar uygulanmaya başlanacak.
Bakanlık: “Piyasa yakından izlenecek, yeni adımlar atılabilir”
Ticaret Bakanlığı, düzenlemelerin geçici olduğunu ve arz-talep dengesinin sürekli takip edildiğini vurguladı. Bakanlık açıklamasında, Tarım ve Orman Bakanlığı başta olmak üzere ilgili kurumlarla birlikte piyasadaki gelişmelerin izleneceği, gerekli görülmesi halinde yeni adımların atılabileceği bildirildi.
Türkiye’nin gıda güvenliği açısından kritik ürünlerinde yapılan bu düzenlemeler, önümüzdeki aylarda fiyat hareketliliğinin daha kontrollü yönetilmesi için önemli bir araç olarak görülüyor.
