Türkiye Ziraat Odaları Birliği Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, eylül ayına ilişkin üretici ve market fiyatlarını açıkladı. Markette takip edilen 36 ürünün 25’inde fiyat artışı, 11’inde ise düşüş yaşandı. En fazla zam yüzde 26 ile patlıcanda görülürken, fiyatı en fazla gerileyen ürün yüzde 39,5 ile limon oldu.
Limon üreticiden markete 7,3 kat pahalandı
Eylül ayında üretici ile market arasındaki en yüksek fiyat farkı yüzde 633,4 ile limonda kaydedildi. Üreticide kilogramı 7 TL olan limonun market fiyatı 51,34 TL’ye ulaştı.
Fiyat farkı kuru incirde yüzde 339,1, havuçta yüzde 337,8, elmada yüzde 237,9 ve maydanozda yüzde 228,3 olarak hesaplandı. Üreticide 130 TL olan kuru incir markette 570,77 TL’ye, 11 TL olan havuç 48,16 TL’ye, 21,66 TL olan elma 73,20 TL’ye satıldı.
Patlıcan markette zam şampiyonu
Market fiyatlarında en yüksek artış yüzde 26 ile patlıcanda görüldü. Patlıcanı yüzde 21,1 ile kırmızı mercimek, yüzde 18,5 ile sivri biber, yüzde 16,4 ile yeşil mercimek ve Antep fıstığı izledi.
Markette en fazla fiyat düşüşü ise yüzde 39,5 ile limonda yaşandı. Yeşil soğanın fiyatı yüzde 33,4, kuru soğanın yüzde 21, elmanın yüzde 18,3 ve mısırözü yağının yüzde 14,3 geriledi.
Üreticide kuru fasulye yüzde 62,5 zamlandı
Üretici tarafında takip edilen 28 ürünün 16’sında fiyat yükseldi, 11’inde düşüş yaşandı, bir üründe ise fiyat değişmedi. En yüksek üretici fiyat artışı yüzde 62,5 ile kuru fasulyede gerçekleşti.
Kuru fasulyeyi yüzde 23,3 ile patlıcan, yüzde 15,5 ile elma, yüzde 13,1 ile kabak ve yüzde 12,1 ile yeşil mercimek takip etti. Üreticide en fazla düşüş ise yüzde 48 ile kuru incirde görüldü.
Hasat ve arz fiyatları etkiledi
Kuru incirde fiyatların geçen sezon seviyelerinin altında kalmasında TARİŞ’in alım fiyatını henüz açıklamamış olmasının etkili olduğu belirtildi. Üretici fiyatlarının 130 TL seviyesine kadar gerilemesi üzerine TMO’nun piyasaya müdahil olması yönünde beklenti oluştu.
Limonda hasadın devam etmesi ve depolardaki ürünlerin piyasaya çıkması arzı artırarak fiyatları aşağı çekti. Patates ve kuru soğanda da hasadın sürmesi fiyatların gerilemesinde etkili olurken, patlıcan ve kabakta olumsuz hava koşulları ile tarladan seraya geçiş döneminin arzı azaltması fiyatları yükseltti.
Mazot ve gübre maliyetlerinde sert artış
Tarım sektörünün girdi maliyetlerinde de yükseliş sürdü. Eylülde bir önceki aya göre DAP gübresi yüzde 9,9, ÜRE gübresi yüzde 6,7, 20.20.0 kompoze gübresi yüzde 6,6 ve amonyum nitrat gübresi yüzde 6,3 zamlandı.
Yıllık bazda amonyum nitrat gübresindeki artış yüzde 69,2’ye, mazottaki artış ise yüzde 70,7’ye ulaştı. Elektrik fiyatları son bir yılda yüzde 25,1, tarım ilacı fiyatları yüzde 27,7, süt ve besi yemleri ise yüzde 31,8 oranında arttı.
