2026 yılına girilmesinin ardından özelleştirme politikalarına hız veren Adalet ve Kalkınma Partisi iktidarı, bu kez maden sahalarıyla gündemde. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Maden Kanunu kapsamında toplam 485 maden sahasının ihale edileceğini duyurdu.
Resmî Gazete’de yayımlanan ilanla birlikte ihale süreci resmen başlarken, sahalara ilişkin tüm teknik ve idari bilgilerin önümüzdeki günlerde kamuoyuyla paylaşılacağı bildirildi.
İhale detayları 15 gün süreyle yayımlanacak
İlana göre, ihale edilecek maden sahalarına ilişkin ayrıntılar Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG) tarafından en az 15 gün süreyle kurumun resmî internet sitesinde yayımlanacak. Bu kapsamda sahaların bulunduğu iller, erişim numaraları, maden grupları, pafta ve koordinat bilgileri ile alan büyüklükleri kamuoyuna açık olacak.
Ayrıca her bir saha için ayrı ayrı ihale tarihleri, başvuru koşulları ve şartname detaylarının da yine MAPEG’in internet sitesi üzerinden erişime açılacağı belirtildi. İhaleye katılmak isteyen gerçek ve tüzel kişilerin, yayımlanacak şartnameleri esas alarak başvuru yapmaları gerekecek.
Başvuru ve usul esasları çevrim içi duyurulacak
MAPEG tarafından yapılan bilgilendirmede, ihale sürecine ilişkin tüm usul ve esasların ayrıntılı şekilde şartnamelerde yer alacağı ifade edildi. Başvuru koşulları, teminat tutarları ve değerlendirme kriterleri çevrim içi olarak ilan edilecek.
Yetkililer, ihaleye katılmak isteyenlerin ilan süresi içinde teknik ve hukuki detayları dikkatle incelemeleri gerektiğini vurguladı. Sürecin tamamen dijital ortamda şeffaf biçimde yürütüleceği kaydedildi.
15 ilin yüzde 62’si maden ruhsatlı
Maden ruhsatlarının yaygınlığına ilişkin veriler ise çevre örgütlerinin raporlarında dikkat çekici boyutlara ulaşıyor. TEMA Vakfı tarafından 2021 yılında yayımlanan rapora göre, Türkiye’de 15 ilin yüzölçümünün yüzde 62’si maden ruhsatlı durumda.
Raporda, ruhsat yoğunluğunun en yüksek olduğu bölgenin Kaz Dağları olduğu belirtiliyor. Çanakkale ve Balıkesir sınırları içinde kalan bölgede yüzde 79 ruhsat oranı bulunurken, toplam 1634 maden ruhsatı düzenlenmiş durumda. Artvin, Eskişehir, Zonguldak-Bartın ve Ordu da ruhsat oranı yüzde 70’in üzerinde olan iller arasında yer alıyor.
Orman ve tarım alanları da kapsamda
TEMA Vakfı verilerine göre, Türkiye genelinde orman alanlarının ortalama yüzde 58’i, tarım alanlarının ise yüzde 60’ı maden faaliyetleri için ruhsatlandırılmış durumda. Bu oranlar, maden ihalelerinin yalnızca ekonomik değil, çevresel etkileri açısından da tartışma konusu olmasına neden oluyor.
Yeni ihale süreciyle birlikte maden sahalarının kullanımının daha da genişlemesi beklenirken, çevre ve yaşam alanları üzerindeki etkiler kamuoyunda yeniden yoğun biçimde tartışılmaya başlandı.
