Uluslararası bir araştırma ekibi, köpeklerin evcilleştirilmesine ilişkin en eski genetik kanıtları ortaya koydu. Oxford Üniversitesi araştırmacılarının da yer aldığı çalışmaya göre, Anadolu ve Avrupa’daki arkeolojik alanlarda 14 ila 16 bin yıl öncesine ait köpek kalıntıları tespit edildi.
Genetik rekor 5 bin yıl geriye çekildi
Saygın bilimsel dergi Nature’da yayımlanan çalışmada, köpeklerin varlığına dair bilinen en eski genetik kayıtların önemli ölçüde daha eskiye gittiği ortaya kondu. Daha önce yaklaşık 10 bin 900 yıl olarak kabul edilen bu tarih, yeni bulgularla birlikte yaklaşık 5 bin yıl geriye çekildi.
Bilim insanları, elde edilen antik DNA verileriyle köpeklerin insanlarla birlikte çok daha erken dönemlerde yaşamaya başladığını belirledi. Bu bulgular, insanlık tarihindeki evcilleştirme süreçlerine dair mevcut bilgileri yeniden değerlendirmeye açtı.
Türkiye’den elde edilen bulgular öne çıktı
Araştırmanın en dikkat çekici örneklerinden biri, Türkiye’deki Pınarbaşı arkeolojik alanı’ndan elde edilen kalıntılar oldu. Yaklaşık 15 bin 800 yıl öncesine tarihlenen bu bulgular, köpeklerin tarım öncesi dönemde, avcı-toplayıcı toplumlarla birlikte yaşadığını gösterdi.
Aynı çalışmada İngiltere’deki Cough’s Cave ve Sırbistan’daki arkeolojik alanlardan elde edilen örnekler de incelendi. Farklı coğrafyalardan gelen veriler, köpeklerin erken dönemde geniş bir alana yayıldığını ortaya koydu.
Köpekler hızla yayılmış olabilir
Araştırma sonuçlarına göre, Anadolu ve Avrupa’daki ilk köpeklerin genetik olarak birbirine oldukça yakın olduğu tespit edildi. Bu durum, evcilleştirmenin ardından köpeklerin kısa sürede geniş coğrafyalara yayıldığına işaret ediyor.
Bilim insanları ayrıca köpeklerin, diğer evcil hayvan ve bitkilerden en az 10 bin yıl önce insan yaşamına dahil olduğunu belirledi. Bu da köpekleri, insanlık tarihindeki ilk evcilleştirilen türlerden biri konumuna getiriyor.
İnsan-köpek ilişkisi kültürel boyut taşıyor
Çalışmada, köpeklerin yalnızca işlevsel bir yardımcı değil, aynı zamanda kültürel bir değer taşıdığına dair bulgular da yer aldı. Pınarbaşı’ndaki analizlerde köpeklerin balıkla beslendiği ve bilinçli şekilde gömüldüğü tespit edildi.
Araştırmanın yazarlarından Lachie Scarsbrook, bu keşfin köpeklerin “insanın en iyi dostu” olarak tanımlanmasının tarihsel temelini güçlendirdiğini belirtti. Bulgular, insan ile köpek arasındaki ilişkinin binlerce yıl öncesine dayanan derin bir bağ olduğunu ortaya koyuyor.
