Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, 20 Mayıs Dünya Arı Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada Türkiye’nin arıcılıkta dünyanın en güçlü ülkeleri arasında yer aldığını belirtti. Yumaklı, Türkiye’nin koloni sayısı ve bal üretiminde dünyada ilk üçte bulunduğunu, Avrupa Birliği ülkeleri arasında ise ilk sırada yer aldığını açıkladı.
Türkiye’nin arıcılık potansiyeline dikkat çekildi
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, Dünya Arı Günü kapsamında yayımladığı mesajda arıların ekosistem, biyolojik çeşitlilik ve gıda güvenliği açısından kritik öneme sahip olduğunu vurguladı.
Yumaklı, dünyadaki tozlaşmanın yaklaşık yüzde 75’inin arılar ve diğer polinatörler tarafından sağlandığını belirterek arıcılığın yalnızca bal üretimiyle sınırlı olmadığını ifade etti. Arıcılığın sürdürülebilir tarım ve güvenli gıda arzı açısından temel alanlardan biri olduğuna dikkat çekildi.
Türkiye’nin sahip olduğu zengin bitki örtüsü, farklı iklim yapıları ve genetik çeşitliliğe sahip arı varlığı sayesinde dünya arıcılığında önemli bir konuma ulaştığı belirtildi.
Türkiye 2025 yılında 97 bin tonun üzerinde bal üretti
Bakan Yumaklı’nın paylaştığı Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre 2025 yılında Türkiye’de 96 bin 646 arıcılık işletmesi faaliyet gösterdi. Ülkedeki arılı kovan sayısının ise 8 milyon 817 bin 155 olduğu açıklandı.
Aynı dönemde toplam 97 bin 253 ton bal üretimi gerçekleştirildiği bildirildi. Türkiye’nin özellikle çam balı üretiminde dünyada lider konumda bulunduğu belirtildi.
Yumaklı, dünya çam balı üretiminin yaklaşık yüzde 90’ının Türkiye’de yapıldığını, bunun yüzde 70 ila 80’lik kısmının ise Muğla’da üretildiğini ifade etti.
39 coğrafi işaretli bal çeşidi bulunuyor
Türkiye’de coğrafi işaret tesciline sahip bal çeşitlerinin sayısının 39’a ulaştığı açıklandı. Bingöl balı ile Yenice ıhlamur balının Avrupa Birliği’nden coğrafi işaret aldığı hatırlatıldı.
Bakan Yumaklı, coğrafi işaretli ürünlerin hem yerel ekonomiye katkı sağladığını hem de Türkiye’nin uluslararası pazardaki rekabet gücünü artırdığını ifade etti.
Uzmanlar, coğrafi işaretli bal üretiminin sahte ürünlerle mücadele açısından da önemli olduğunu değerlendiriyor.
Kadın ve genç arıcılara ilave destek veriliyor
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın yeni hayvancılık destekleme modeli kapsamında arıcılara yönelik çeşitli teşviklerin sürdüğü belirtildi.
Yapılan açıklamaya göre kadın ve genç yetiştiricilere yüzde 40, gezginci arıcılara yüzde 30, tarımsal amaçlı örgütlere ise yüzde 20 oranında ilave destek sağlanıyor.
Ayrıca yerli arı ırklarını koruyan yetiştiricilere gen kaynaklarını koruma desteği verildiği, kırsal kalkınma programları kapsamında ekipman ve işleme tesisleri için hibe desteklerinin sürdüğü aktarıldı.
Bal dışındaki arı ürünlerine yönelik çalışmalar sürüyor
Bakan Yumaklı, yalnızca bal üretimine değil propolis, polen, arı sütü ve arı zehri gibi ürünlerin üretiminin artırılmasına yönelik çalışmaların da devam ettiğini açıkladı.
Organik üretim yapan arıcılara sertifikalı üretim şartıyla kovan başına destekleme ödemesi yapıldığı belirtilirken, arıcılara yönelik teknik eğitimler ve uygulamalı kursların da sürdüğü ifade edildi.
Uzmanlar, katma değeri yüksek arı ürünlerinin geliştirilmesinin sektörün ekonomik büyüklüğünü artırabileceğini belirtiyor.
Yerli arı ırklarının korunmasına yönelik çalışmalar yürütülüyor
Türkiye’nin arı genetik kaynakları açısından önemli merkezlerden biri olduğuna dikkat çeken Yumaklı, Anadolu ve Kafkas arısı gibi yerli türlerin korunması için çalışmalar yürütüldüğünü açıkladı.
Üniversiteler ve arı yetiştiricileri birlikleriyle iş birliği içerisinde ıslah programlarının sürdüğü belirtilirken, bölgesel ekotiplerin korunmasının hedeflendiği ifade edildi.
Bakanlık tarafından yürütülen çalışmalar kapsamında damızlık ana arı üretiminin artırılması, koloni kayıplarının azaltılması ve bal veriminin yükseltilmesinin amaçlandığı kaydedildi.
Ulusal Damızlık Sistemi devreye alınacak
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın Ulusal Damızlık Sistemi’ni devreye almayı planladığı da açıklandı. Yeni sistemle birlikte Hayvancılık Genel Müdürlüğü, Türkiye Arı Yetiştiricileri Merkez Birliği ve ilgili ıslah birimleri arasında entegrasyon sağlanacağı belirtildi.
Bu sistem sayesinde arı ıslah programlarının daha etkin şekilde takip edilmesi, kaliteli damızlık üretiminin artırılması ve Türkiye’nin sertifikalı ana arı ihracatında daha güçlü bir konuma ulaşmasının hedeflendiği ifade edildi.
