Türkiye İstatistik Kurumu’nun haziran ayına ilişkin Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi verilerine göre, tarımsal üretimde kullanılan girdi maliyetleri yıllık bazda yüzde 32,06 arttı. Endeks aylık bazda ise yüzde 0,92 gerilerken, en dikkat çekici yıllık artış yüzde 50,99 ile gübre ve toprak geliştiriciler grubunda yaşandı.
Haziran 2026 verileri, tarımsal üreticilerin maliyet baskısının geçen yılın aynı dönemine göre yüksek seviyelerde devam ettiğini ortaya koydu. Bir önceki yılın aralık ayına göre artış yüzde 16,92, 12 aylık ortalamalara göre artış ise yüzde 34,02 olarak gerçekleşti.
Tarım-GFE aylık bazda geriledi
Tarım-GFE, haziran ayında bir önceki aya göre yüzde 0,92 azaldı. Buna karşın endeks, Haziran 2025’e göre yüzde 32,06 artarak yıllık bazda üretim maliyetlerindeki yüksek seyrin sürdüğünü gösterdi.
Endeksin yılbaşından bu yana değişimine bakıldığında ise geçen yılın aralık ayına göre yüzde 16,92 artış kaydedildi. On iki aylık ortalamalara göre yükseliş yüzde 34,02 oldu.
Tarımda kullanılan mal ve hizmetlerde yıllık artış yüzde 33,88
Ana gruplar incelendiğinde, tarımda kullanılan mal ve hizmetler endeksi bir önceki aya göre yüzde 1,20 azaldı. Tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetler endeksi ise aynı dönemde yüzde 0,93 arttı.
Yıllık bazda ise tarımda kullanılan mal ve hizmetlerde yüzde 33,88, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetlerde yüzde 21,49 artış kaydedildi. Böylece üreticinin doğrudan üretim sürecinde kullandığı girdilerdeki yıllık maliyet artışı genel endeksin de üzerinde gerçekleşti.
Gübrede yıllık artış yüzde 50,99’a ulaştı
Alt gruplar arasında yıllık bazda en yüksek artış yüzde 50,99 ile gübre ve toprak geliştiricilerde görüldü. Bu grubu yüzde 34,40 artışla diğer mal ve hizmetler izledi.
Yıllık artışın daha sınırlı kaldığı gruplarda ise malzemeler yüzde 20,47, tarımsal ilaçlar yüzde 22,60 artış gösterdi. TÜİK verilerine göre yıllık Tarım-GFE kapsamında 9 alt grubun değişimi genel endeksin altında, 2 alt grubun değişimi ise üzerinde gerçekleşti.
Enerji ve yağlayıcılarda aylık düşüş
Haziran ayında enerji ve yağlayıcılarda bir önceki aya göre yüzde 2,61 azalış yaşandı. Bu gerileme, genel Tarım-GFE’nin aylık bazda yüzde 0,92 düşmesinde etkili olan kalemlerden biri oldu.
Buna karşılık bazı alt gruplarda aylık artış sürdü. Diğer mal ve hizmetlerde yüzde 1,33, bina bakım masraflarında ise yüzde 3,88 artış kaydedildi.
Üreticinin maliyet baskısı devam ediyor
Haziran ayında aylık endekste düşüş görülmesine rağmen yıllık yüzde 32,06’lık artış, tarımsal üretimde maliyet baskısının devam ettiğine işaret etti. Özellikle gübre ve toprak geliştiricilerde yüzde 50’yi aşan artış, üreticinin temel girdilerinden birindeki maliyet yükselişini ortaya koydu.
Tarım-GFE’deki yıllık değişim, çiftçilerin üretim maliyetlerinin seyri açısından yakından takip edilen göstergeler arasında bulunuyor. Girdi maliyetlerindeki hareketler, ilerleyen dönemlerde üretim kararları ve tarımsal ürün fiyatları üzerinde de etkili olabiliyor.
