Türkiye Ziraat Odaları Birliği verilerine göre, üretici ile market arasındaki fiyat farkı nisan ayında dikkat çekici seviyelere ulaştı. Birlik tarafından açıklanan verilere göre, tüketici elmayı tarladaki fiyatının yaklaşık 4,9 katına satın almak zorunda kaldı.
Elma ve havuçta fiyat farkı zirve yaptı
TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, nisan ayına ilişkin değerlendirmesinde üretici ile market fiyatları arasındaki farkın en yüksek elmada görüldüğünü açıkladı. Buna göre elmada fiyat farkı yüzde 393,7 seviyesine ulaştı.
Üreticide 18 lira 75 kuruş olan elma, markette 92 lira 58 kuruşa satıldı. Benzer şekilde havuçta üretici fiyatı 11 lira seviyesindeyken market fiyatı 47 lira 29 kuruşa çıktı. Yeşil soğan üreticide 17 lira 64 kuruşken 60 lira 91 kuruşa, marul 23 lira 20 kuruştan 80 lira 8 kuruşa, pırasa ise 13 lira 53 kuruştan 46 lira 33 kuruşa yükseldi.
Bu veriler, ürünlerin tarladan tüketiciye ulaşana kadar katlanan maliyet ve fiyat artışını ortaya koydu.
Marketlerde fiyat artışı ve düşüş birlikte görüldü
Nisan ayında marketlerde takip edilen 40 ürünün 18’inde fiyat artışı yaşanırken, 12 üründe ise düşüş kaydedildi. En yüksek artış yüzde 48,7 ile yeşil soğanda görülürken, en sert düşüş yüzde 74,3 ile patlıcanda gerçekleşti.
Üretici tarafında ise fiyatı en fazla artan ürün yüzde 109,1 ile kuru soğan oldu. Bu artışta stokların azalması ve hasat sürecindeki olumsuzlukların etkili olduğu belirtildi.
Rekolte kaybı fiyatları yukarı çekti
Şemsi Bayraktar, kuru soğan ve patateste depolardaki stokların azalmasının fiyat artışında belirleyici olduğunu ifade etti. Çukurova bölgesinde yeni hasadın başlamasına rağmen uzun süren yağışların ürünlerde çürümeye yol açtığı ve bu durumun rekolteyi düşürdüğü aktarıldı.
Öte yandan, iklim koşullarının uygun seyrettiği patlıcan, sivri biber ve salatalıkta üretim artışı nedeniyle fiyatların gerilediği bildirildi. Elma ve havuçta ise talep düşüşünün fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturduğu ifade edildi.
Girdi maliyetlerindeki artış üreticiyi zorluyor
Tarımda üretim maliyetlerindeki artışın sürdüğüne dikkat çekildi. Son bir yılda amonyum sülfat gübresi yüzde 104,3, amonyum nitrat yüzde 84,2, üre gübresi yüzde 76,2 oranında zamlandı. 20.20.0 kompoze gübrede yüzde 58,3, DAP gübresinde ise yüzde 56,8 artış kaydedildi.
Hayvancılıkta besi yemi yüzde 37,7, süt yemi yüzde 34,6 oranında yükselirken, elektrik fiyatları yıllık yüzde 25,1 arttı. Tarım ilaçlarında yüzde 27,8’lik artış dikkat çekerken, mazot fiyatı aylık bazda gerilese de yıllık yüzde 57,6 artışını sürdürdü. Bu tablo, üretim maliyetlerinin yükselmeye devam ettiğini ve fiyatlar üzerindeki baskının sürdüğünü gösterdi.
