Oluz Höyük’te yürütülen kazılarda, antik çağda Doğu Akdeniz’den tüm Akdeniz kıyılarına yayılan Fenikelilere ait izler ortaya çıkarıldı. Kazı Başkanı Şevket Dönmez, Fenikelilerin ünlü şehir devleti Kartaca’dan gelmiş insan başlı cam boncuklar ile Fenike tipi bebek mezarlarının bulunduğunu açıkladı.
Yaklaşık 6 bin 500 yıllık geçmişe sahip höyükte elde edilen bulguların, Anadolu arkeolojisi açısından son derece dikkat çekici olduğu vurgulandı. Özellikle küpler içine yerleştirilmiş bebek ve cenin mezarlarının, Anadolu’da başka bir örneğinin bulunmadığı ifade edildi.
6 bin 500 yıllık çok katmanlı yerleşim
Kazı çalışmalarında 19 yılın geride kaldığını belirten Prof. Dr. Şevket Dönmez, Oluz Höyük’te bugüne kadar 10 ayrı kültür katmanı tespit ettiklerini söyledi. Höyüğün, Pers, Frig ve Hitit dönemlerine ait saraylar, tapınaklar ve mimari kalıntılarla adeta bir tarih kitabı gibi olduğunu dile getirdi.
Bu çok katmanlı yapının, Orta Anadolu’nun farklı uygarlıklarla kurduğu ilişkileri anlamak açısından önemli veriler sunduğu belirtildi. Buluntular, bölgenin yalnızca yerel değil, Akdeniz dünyasıyla da bağlantılı olduğunu ortaya koyuyor.
Fenike tapınağı ve Kartaca bağlantısı
Oluz Höyük’te keşfedilen Kubaba kutsal alanının plan şemasının, Arami ve Fenike tapınaklarıyla büyük benzerlik gösterdiği aktarıldı. İnce uzun, megaroid planlı tapınak yapısının Fenike mimarisine işaret ettiği ifade edildi.
Prof. Dr. Dönmez, Fenikelilerin Doğu Akdeniz kökenli, Sami asıllı bir topluluk olduğunu hatırlatarak, Orta Anadolu’ya kadar ulaşmış olmalarının kendileri için de şaşırtıcı olduğunu söyledi. Kartaca’dan geldiği değerlendirilen insan başlı cam boncukların, bu kültürel bağlantıyı güçlendiren önemli kanıtlar arasında yer aldığı kaydedildi.
Anadolu’da eşi olmayan bebek mezarları
Kazılarda en dikkat çeken bulguların başında Fenike tipi bebek mezarları geliyor. Küpler içine yerleştirilmiş, sayıları 8’i bulan bebek ve cenin mezarlarının Anadolu’da başka hiçbir merkezde görülmediği vurgulandı.
Mezarların belirli aralıklarla ve planlı şekilde konumlandırıldığına dikkat çeken Dönmez, bunun bilinçli bir gömü geleneğine işaret ettiğini söyledi. Bu uygulamanın Fenike dünyasındaki ritüellerle bağlantılı olabileceği değerlendiriliyor.
Kurban geleneği ihtimali araştırılıyor
İlk değerlendirmelere göre, bebeklerin Fenike geleneğinde kurban edilmiş olabileceği ya da ölü doğsalar dahi bu şekilde gömüldükleri ihtimali üzerinde duruluyor. Prof. Dr. Dönmez, Fenike dünyasında yaygın olan ve “Tofed” olarak adlandırılan çocuk kurban etme geleneğinin Anadolu’daki izleriyle karşılaşılmış olabileceğini belirtti.
Bu iddiaların kesinlik kazanabilmesi için antropolojik analizlerin yapılması gerektiği ifade edildi. Bilimsel incelemeler tamamlandığında, buluntuların Fenike ritüellerine dair daha net sonuçlar sunması bekleniyor.
3 bine yakın eser müzeye teslim edildi
Kazı Başkanı Dönmez, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yürütülen Geleceğe Miras Projesi kapsamında sürdürülen kazılarda ortaya çıkarılan yaklaşık 3 bin eserin Amasya Müzesi’ne teslim edildiğini açıkladı.
Eserlerin envanter ve koruma süreçlerinin devam ettiği, Oluz Höyük’teki buluntuların ise bölgenin tarihsel önemini uluslararası düzeyde daha görünür hale getirdiği ifade edildi.
