Türkiye’de milyonlarca çalışan, lise veya üniversite döneminde yaptıkları stajın emeklilik hizmet başlangıcına sayılması için düzenleme bekliyor. Mevcut yasaya göre staj döneminde yalnızca iş kazası, meslek hastalığı ve genel sağlık sigortası primleri ödeniyor; emekliliği ilgilendiren malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primleri ödenmediği için bu süreler sigorta başlangıcı olarak kabul edilmiyor.
Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesi gündeme geldiğinde de sıkça dile getirilen bu konu, emeklilik prim gün sayısına ve sigorta giriş tarihine etki etmediğinden pek çok çalışanın mağduriyetine yol açıyor.
Meclis’e Sunulan Kanun Teklifi
Geçtiğimiz mayıs ayında Hatay Milletvekili Nermin Yıldırım Kara tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) bir kanun teklifi sunuldu. Teklif, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nda değişiklik yapılarak staj ve çıraklık döneminin sigorta başlangıcına dahil edilmesini öngörüyor.
Teklife göre, Mesleki Eğitim Kanunu kapsamındaki aday çıraklar, çıraklar, işletmelerde meslekî eğitim gören öğrenciler, meslekî ve teknik ortaöğretim ile yükseköğrenimleri sırasında staja tabi tutulan öğrenciler, kamu kurum ve kuruluşlarınca desteklenen projelerde görevli bursiyerler ve kısmi zamanlı çalışan öğrencilerin bu süreleri borçlanma hakkı ile emeklilik hizmetine eklenebilecek.
Düzenleme Nasıl İşleyecek?
Teklifte yer alan maddeye göre, düzenleme yasalaşırsa geçmiş staj ve çıraklık süreleri de kapsama alınabilecek. Sigortalı, kanun yürürlüğe girdikten sonra 3 ay içinde talepte bulunarak geçmiş staj sürelerini borçlanabilecek. Borçlanma ödemesi yapıldığında, sigorta başlangıç tarihi borçlanılan gün kadar geriye çekilecek.
Bu sistem, hem sigorta başlangıç tarihini öne çekme hem de eksik prim günlerini tamamlama imkânı sağlayacağı için özellikle EYT kapsamında emeklilik yaşına takılan çalışanlar için kritik önem taşıyor.
Mevcut Durum ve Beklentiler
Şu an için teklif komisyon aşamasında ve henüz yasalaşmadı. Dolayısıyla staj ve çıraklık süreleri hâlâ emeklilik hesabına dahil edilmiyor. Meclis’te kabul edilmesi durumunda ise milyonlarca kişi için erken emeklilik yolu açılabilecek.
Uzmanlar, bu düzenlemenin sosyal güvenlik sistemine maliyet ve prim dengesi açısından dikkatle ele alınacağını, özellikle gençlerin emeklilik planlaması üzerinde olumlu etkiler yaratacağını belirtiyor. Gözler, TBMM’deki görüşmeler ve hükümetin konuyla ilgili atacağı adımlara çevrilmiş durumda.
