Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB), eylül ayına ilişkin üretici ve market fiyatlarını açıkladı. Verilere göre, eylül ayında markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 65,1 ile marul olurken, en fazla düşen ürün yüzde 42,7 ile limon oldu. Üretici ile market arasındaki fiyat farkının ise en yüksek %335,5 ile patateste görüldüğü bildirildi.
TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, yaptığı açıklamada girdi maliyetlerindeki artışlara da dikkat çekti. Bayraktar, “Eylül ayında mazot fiyatı aylık yüzde 4,4, yıllık yüzde 31,3 oranında arttı. Aynı dönemde besi yemi yüzde 4,1, süt yemi ise yüzde 3,1 oranında yükseldi. Son bir yılda ise besi yemi yüzde 34,8, süt yemi yüzde 30,6 oranında arttı” dedi. Ayrıca elektrik fiyatlarının yıllık yüzde 12,8, tarım ilacı fiyatlarının ise yüzde 14,9 oranında artış kaydettiğini belirtti.
Market Fiyatlarında Marul Zam Şampiyonu Oldu
Eylül ayında market raflarında en çok artış gösteren ürün marul oldu. Maruldaki yüzde 65,1’lik fiyat artışını, yüzde 54 ile sivri biber, yüzde 38,8 ile kabak, yüzde 37,7 ile patates ve yüzde 20,1 ile yeşil soğan takip etti.
Öte yandan markette fiyatı en fazla düşen ürün yüzde 42,7 ile limon oldu. Limonu, yüzde 10,3 ile havuç, yüzde 4,2 ile yeşil fasulye, yüzde 3,2 ile tavuk eti ve yüzde 1,4 ile toz şeker izledi. Toplamda marketteki 36 ürünün 29’unda fiyat artarken, 7’sinde düşüş görüldü.
Üreticide Fiyat Artışında Fındık Önde
Üretici cephesinde ise eylülde 28 ürünün 20’sinde fiyat artışı yaşandı. En yüksek artış yüzde 73,7 ile fındıkta oldu. Fındığı, yüzde 70,1 ile sivri biber, yüzde 35,8 ile kabak, yüzde 33 ile marul ve yüzde 29,4 ile kuru incir takip etti.
Üreticide en fazla düşüş ise yüzde 26,9 ile limonda kaydedildi. Limondaki düşüşü, yüzde 6,4 ile yeşil fasulye, yüzde 4,1 ile kuru fasulye, yüzde 2,8 ile maydanoz, yüzde 2,7 ile patates ve yüzde 1,1 ile nohut izledi.
Üretici-Market Fiyat Farkı Patateste Zirve Yaptı
Eylülde üretici ile market arasındaki fiyat farkının en fazla olduğu ürün patates oldu. Üreticide 4 lira 38 kuruş olan patates, markette 19 lira 8 kuruşa satıldı. Patatesteki yüzde 335,5’lik fiyat farkını; kabakta yüzde 308,7, marulda yüzde 250,4, patlıcanda yüzde 227,9 ve havuçta yüzde 218,3 izledi.
Bayraktar, bu tabloya ilişkin “Patates 4,4 kat, kabak 4,1 kat, marul 3,5 kat, patlıcan 3,3 kat, havuç ise 3,2 kat fazlaya market raflarında yer aldı” ifadelerini kullandı.
Fiyat Değişimlerinin Nedenleri
Bayraktar, üretici fiyatlarındaki değişimlerin nedenlerine de dikkat çekti. Nisan ayında yaşanan zirai don sebebiyle fındık rekoltesinin azaldığını, bu durumun fiyatları yukarı çektiğini belirtti. Sivri biber ve kabakta sezon sonunun gelmesiyle arzın azaldığını ve fiyatların yükseldiğini aktardı.
Limon fiyatlarının düşüşünde ise ihracatın kayda bağlanmasının ve erkenci çeşitlerin hasadına başlanmasının etkili olduğunu söyledi. Ayrıca arz artışı nedeniyle kuru fasulye fiyatlarında da gerileme yaşandığını ifade etti.
