En düşük emekli aylığının 20 bin liraya yükseltilmesine ilişkin düzenleme kamuoyunda tartışılmaya devam ediyor. AKP Grup Başkanvekili Abdullah Güler tarafından açıklanan artışın ardından, Sosyal Güvenlik Uzmanı Mehmet Akif Cenkci, yeni taban maaşın tüm emeklileri kapsamadığını belirterek dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.
Düzenleme Meclis’e geliyor
Abdullah Güler’in açıkladığı düzenlemeye göre, en düşük emekli aylığı yüzde 18,48 oranında artırılarak 20 bin TL’ye yükseltilecek. Söz konusu artış, önümüzdeki hafta Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (Türkiye Büyük Millet Meclisi) sunulacak kanun teklifiyle resmiyet kazanacak.
Bu düzenleme ile halen 16 bin 881 TL alan en düşük emekli aylığı sahiplerinin sayısının 4 milyon 11 bin 700’den 4 milyon 917 bine çıkması bekleniyor. Artış oranının içinde yalnızca en düşük maaşa uygulanan yüzde 6,29’luk refah payı da yer alıyor.
Uzman uyarısı: 20 bin lirayı herkes alamayacak
SGK uzmanı Mehmet Akif Cenkci, kamuoyunda “en düşük emekli aylığı 20 bin TL oldu” algısının gerçeği tam yansıtmadığını söyledi. Cenkci’ye göre bu tutar, dul ve yetim aylığı alanları kapsamadığı gibi, fiilen birçok kişinin eline geçmeyecek.
Cenkci, Türkiye’de dul ve yetim aylığı alanların sayısının yaklaşık 4,5 milyon civarında olduğunu hatırlatarak, “Dullar ortalama 15 bin TL, yetimler ise 7–8 bin TL civarında aylık alıyor. Dolayısıyla Türkiye’de kimse fiilen 20 bin TL’yi almayacak” değerlendirmesinde bulundu.
Refah payı tartışması
Cenkci, yalnızca en düşük emekli aylığına refah payı eklenmesini de eleştirdi. Daha yüksek prim ödeyerek ve daha uzun süre çalışarak emekli olanların yüzde 12,19’luk enflasyon farkıyla sınırlı kalmasının adaletsizlik yarattığını savundu.
“Yıllarca daha fazla prim ödeyenlerin suçu nedir?” sorusunu yönelten Cenkci, sistemin prim-maaş dengesini giderek zayıflattığını ifade etti. Bu durumun, emeklilik sistemine olan güveni aşındırdığını söyledi.
Açlık, yoksulluk ve asgari ücret karşılaştırması
Cenkci, 20 bin TL’lik en düşük emekli aylığının ekonomik gerçeklerle uyumlu olmadığını da vurguladı. Türkiye’de açlık sınırının yaklaşık 30 bin TL, yoksulluk sınırının ise 90 bin TL civarında olduğunu hatırlatan Cenkci, emekli maaşlarının mevcut asgari ücret olan 28 bin 75 TL’nin dahi altında kaldığına dikkat çekti.
Bu tabloya göre, yapılan artışın emeklilerin alım gücünü kalıcı biçimde iyileştirmekten uzak olduğu değerlendiriliyor.
65 yaş aylığına dikkat çekti
Cenkci, emeklilik sistemi tartışılırken 65 yaş aylığı alanların durumunun da göz ardı edilmemesi gerektiğini söyledi. Hiçbir sosyal güvencesi ve geliri olmayan 65 yaş üstü vatandaşların, 2026 yılında yalnızca 6 bin 393 TL ile geçinmek zorunda bırakıldığını ifade etti.
“Bir yanda emekli, dul ve yetim aylıkları konuşuluyor; diğer yanda ise 65 yaş aylığı gerçeği var” diyen Cenkci, sosyal devlet ilkesi açısından bu tablonun yeniden ele alınması gerektiğini vurguladı.
