Papa 14. Leo’nun Türkiye ziyareti öncesinde gözler yeniden tarih kokan İznik’e çevrildi. Bu kez gündem, Eşrefzade Mahallesi'ndeki bir evde yürütülen restorasyon sırasında zeminden çıkan ve 2500 yıllık olduğu belirtilen dev mozaik. Arkeologlar, mozaiğin Roma dönemine ait çok özel bir yapının parçası olabileceğini değerlendiriyor. Yerel kaynaklar ise daha da iddialı: “Belki de bu, Kraliçe Nicea’nın sarayına ait.”
Kraliçenin izleri mi, zengin bir malikanenin kalıntısı mı?
Mozaik, İznik Müzesi’nin müdahalesiyle kazı alanı ilan edilen evin tabanında ortaya çıktı. Arkeologlar, iki ayrı pano üzerinde çalışıyor. İlki, bir av sahnesini betimliyor: Bir kaplan ya da aslan bir geyiğe saldırıyor. İkinci motif ise daha önce hiçbir antik mozaikte rastlanmamış bir sahne: İznik Gölü’nden kıyıya yanaşan bir balıkçı teknesi.
Arkeologlar, bu ikinci motifi “dünyada ilk kez görülen bir kompozisyon” olarak tanımlıyor. Mozaik, yalnızca teknik ve estetik açıdan değil, tasvir ettiği günlük yaşam sahneleriyle de eşsiz kabul ediliyor.
Tarihi yapının üstüne bir daha inşaat yapılmamış
Emekli Müze Müdürü Taylan Sevil, mozaiğin korunmuşluk durumuna dikkat çekiyor. Mozaik üzerine Roma döneminden sonra herhangi bir yapı yapılmamış olması, günümüze kadar bozulmadan ulaşmasını sağlamış. Sevil’e göre bu yapı, dönemin zengin ailelerinden birine ait bir malikane ya da konak olabilir.
“Taban mozaiği geometrik şekillerden oluşuyor. Ancak ortada yer alan av ve balıkçılık sahneleri, bu yapının sahibinin doğayla ve suyla olan ilişkisini gözler önüne seriyor” diyor Sevil.
Papa 14. Leo’nun ziyaretiyle gündem olacak
İznik, tarihi Hristiyanlık konseyiyle birlikte zaten Katolik dünyasının önemli merkezlerinden biri. Şimdi ise Papa 14. Leo’nun bu ay içinde gerçekleştireceği ziyaret, bu yeni buluntuyla çok daha büyük bir anlam kazanacak.
Yerel yetkililer, mozaik buluntusunun ziyaret öncesi kamuoyuyla paylaşılmasının tesadüf olmadığını ifade ediyor. İznik Belediyesi ve müze yetkilileri, alanın koruma altına alınması ve bilimsel incelemelerin hızlandırılması için ortak bir komisyon kurdu.
