Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, tapuda dijital dönüşüm hamlesini başlattı. Tapu ve Kadastro Genel Müdürü Hakan Gedikli’nin duyurduğu yeni sistemle, taşınmaz işlemleri artık saniyeler içinde tamamlanabilecek. Peki, bu sistem nasıl çalışacak? Kimleri etkileyecek? İşte merak edilen tüm detaylar…
3 Boyutlu Şehir Modeli nedir?
Yeni dönemin merkezinde 3 Boyutlu Şehir Modeli yer alıyor. Bu sistemle şehirlerin dijital ikizi oluşturulacak. Binaların, bağımsız bölümlerin, sokak ve mahallelerin üç boyutlu sayısal modelleri geliştirilecek. Hakan Gedikli’ye göre bu model sayesinde, tapu kayıtları ve kadastro verileriyle entegre çalışan dev bir dijital şehir altyapısı oluşacak.
Değer Bilgi Merkezi nasıl çalışıyor?
Dijital dönüşümün bir diğer ayağını Değer Bilgi Merkezi oluşturuyor. Bu merkezde her bağımsız bölümün:
Cephesi
Yönü
Metrekaresi
Oda sayısı
gibi tüm teknik detayları sistemde kayıt altına alınacak. Elde edilen veriler algoritmalarla analiz edilerek metrekare bazında şeffaf ve karşılaştırılabilir değerler üretilecek. Böylece alım-satım süreçlerinde vatandaşlar için net ve güvenilir bilgiler sunulacak.
Tapuda işlem süresi nasıl saniyelere indi?
Gedikli’nin açıklamasına göre daha önce günler sürebilen ekspertiz ve bilgi toplama işlemleri artık tek tıkla yapılabilecek. SPK’ya bağlı değerleme kuruluşları artık:
Tapu
Belediye
İmar arşivleri gibi kurumlara gitmeden
Ortak dijital altyapı sayesinde saniyeler içinde tüm verilere ulaşabilecek.
Bu sayede hem zaman kazanılacak hem de işlemler hızlı ve verimli şekilde tamamlanacak.
Yapay zekâ desteğiyle veri üretimi hızlanacak
Yeni sistemde veri üretiminde yapay zekâ teknolojilerinden de yararlanılacak. Değerleme ve sınıflandırma işlemleri çok daha doğru ve hızlı şekilde yapılabilecek. Özellikle brüt alan büyüklüğü, risk durumu ve değerleme karşılaştırmaları gibi detaylar otomatik olarak hesaplanabilecek.
Riskli yapılar ekran üzerinden görülebilecek
Gedikli'nin dikkat çektiği bir diğer önemli başlık, riskli yapıların tespiti. Sistem sayesinde ekran üzerinden:
Bağımsız bölümlerin yapım tarihi
1999 öncesi olup olmadığı
Deprem riski taşıyıp taşımadığı
gibi bilgiler mahalle düzeyinde sorgulanabilecek. Bu da özellikle İstanbul gibi deprem riski yüksek şehirlerde hayati önem taşıyor.
Uygulama İstanbul’da başlayacak, tüm Türkiye’ye yayılacak
Gedikli’nin planına göre:
Proje 2026’nın ilk çeyreğinde İstanbul’da devreye girecek
2027’nin ortasına kadar tüm Türkiye’ye yaygınlaştırılacak
Türkiye genelinde tapu işlemleri dijital altyapıyla yapılabilecek
Kayıt dışı tek metrekare kalmaması
Gedikli, Türkiye'de hâlâ tescillenmemiş alanlar bulunduğunu hatırlatarak, bu alanların:
Koruma alanıysa korunacağını
Tarım, turizm veya sanayi alanıysa buna göre tescil edileceğini
belirtti. Böylece hem kayıt dışı sorunları ortadan kaldırmak hem de ekonomiye kazandırmak hedefleniyor.
