2025 yılı, meyveye dayalı sanayiler için zorlu geçti. Türkiye’nin birçok bölgesinde görülen zirai don, hem meyve suyu hem de şarap sektöründe ciddi üretim kayıplarına ve formül değişikliklerine yol açtı. Türkiye’nin önde gelen meyve suyu ve şarap üreticilerinden Dimes’in CEO’su Ozan Diren, “Bu sene iklim birçok üründe yüzümüze bakmadı. Narenciye, kayısı ve şeftalide don çok etkili oldu. Tokat elmasında yüzde 80’in üzerinde, bazı bölgelerde ise yüzde 90’a varan hasar var” dedi.
Diren, şirket olarak olası kayıplara karşı vaktinde alım ve stok yönetimi yaptıklarını, böylece zararın etkisini sınırladıklarını belirtti. Ancak donun sektördeki etkisinin 2026’ya kadar kısmen hissedilebileceğini, yine de pazarın tamamını sarsacak bir noktaya ulaşmayacağını ifade etti.
Karışık Meyve Sularında Reçeteler Değişti
Hasat kayıpları, üreticileri formül değişikliğine yöneltti. Portakal bulunamadığında mandalina, elma olmadığında ise beyaz üzüm ikame edildi. Ozan Diren, “Bazen ithalatı, bazen ihracatı kısıyorsunuz. Bazen de ürün formüllerini değiştiriyorsunuz. Don nedeniyle ürün azalınca karışık meyve sularında portakal azsa onun yerine mandalina kullanabiliyoruz” sözleriyle bu zorunlu değişimi anlattı.
Dimes CEO’su, meyve suyu sektörünün üretilen meyvenin yalnızca yüzde 10-15’ini aldığını, geriye kalan kısmın yemeklik tüketildiğini hatırlatarak, meyve arzındaki daralmanın doğrudan fiyatlara yansıdığını vurguladı.
Meyve Suyu Fiyatlarına Yüzde 35 Zam
Zirai don ve kuraklığın etkileri, son bir yılda meyve suyu fiyatlarına yüzde 30-35 oranında zam olarak yansıdı. Diren, önümüzdeki dönemde fiyat artışlarının enflasyonun üzerine çıkmayacağını öngördüklerini de sözlerine ekledi. Üreticiler, hem tüketici talebini korumak hem de artan maliyetleri dengelemek için formül ve stok yönetimiyle fiyatları kontrol altında tutmaya çalışıyor.
Yatırım ve Üretim Kapasitesi
Dimes, bu zorlu sürece rağmen büyüme hedeflerini koruyor. Şirket, 2024’te 7.7 milyar TL ciro elde ederken, 2025 yılı için 11.7 milyar TL ciro hedefi koydu. Ayrıca bu yıl 557 milyon TL yatırım yapmayı ve ihracatta yüzde 73 büyüme yakalamayı planlıyor.
Firmanın İzmir, Tokat ve Aydın’daki tesislerinde 100 bin ton meyve işleme, 300 bin tonun üzerinde meyve suyu ve 100 bin ton süt ve süt ürünü üretim kapasitesi bulunuyor. Bu yatırımlar, hem iç pazardaki artan talebe hem de ihracat hedeflerine güçlü bir altyapı sağlayacak.
Sektör İçin Uzun Vadeli Uyarılar
Ozan Diren’in açıklamaları, iklim değişikliği ve tarımsal risklerin gıda sanayisini doğrudan etkilediğini bir kez daha gözler önüne seriyor. Sektör temsilcileri, benzer risklerin önlenmesi için erken alım stratejileri, stok planlaması ve ikame formül geliştirme gibi tedbirlerin önemine dikkat çekiyor.
Bu tablo, meyve suyu ve şarap üreticilerinin yalnızca bugünün değil, geleceğin iklim koşullarına da hazırlıklı olması gerektiğini gösteriyor.
