Kamu kurumlarında çalışan personelin servis hizmetlerine ilişkin kurallar daha da sıkılaştırıldı. 2027-2029 Dönemi Bütçe Hazırlama Rehberi ile toplu taşımanın bulunmadığı bölgelerde uygulanan otomatik istisna kaldırılırken, servis taleplerinin önce Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Strateji ve Bütçe Başkanlığının görüşüne, ardından Cumhurbaşkanlığı iznine bağlanması öngörüldü.
Toplu taşımanın olmadığı yerlerde de izin şartı geldi
11 Eylül 2026 tarihli Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ekinde yer alan ve 12 Eylül 2026'da Resmî Gazete'de yayımlanan 2027-2029 Dönemi Bütçe Hazırlama Rehberi, kamu personeli servisleri konusunda önceki döneme göre daha sıkı bir uygulama getirdi.
2026-2028 dönemine ilişkin önceki bütçe rehberinde toplu taşıma imkânı bulunmayan yerler otomatik olarak istisna kapsamında değerlendiriliyordu. Kamu idareleri, en etkin ve ekonomik yöntemi belirleyerek bu bölgelerde personel servisi için doğrudan ödenek teklifinde bulunabiliyordu.
Yeni rehberle bu uygulama kaldırıldı. Genelge hükümlerinin dışında kalan veya özel izin gerektiren servis ihtiyaçlarında önce Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Strateji ve Bütçe Başkanlığından görüş alınması, daha sonra Cumhurbaşkanlığından izin istenmesi gerekecek.
Ödenek teklifi de ancak Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliğinin izin yazısı kapsamında bulunan kamu idareleri tarafından yapılabilecek. Böylece toplu taşımanın bulunmadığı bölgelerde dahi servis hizmeti otomatik olarak sağlanamayacak.
Tasarruf tedbirleriyle başlayan süreç genişliyor
Personel servislerine yönelik kısıtlamaların dayanağını, 17 Mayıs 2024 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanan 2024/7 sayılı Tasarruf Tedbirleri konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesi oluşturuyor.
Söz konusu genelgede savunma ve güvenlik hizmetleri dışında, toplu taşıma imkânı bulunan bölgelerde kamu personeline yönelik servis hizmetlerinin sonlandırılması öngörülmüştü. Hizmet alımı yoluyla sağlanan mevcut servislerin ise sözleşme sürelerinin sonuna kadar devam etmesine izin verilmişti.
Yeni bütçe rehberiyle uygulamanın kapsamı bir adım daha genişletilmiş oldu. Önceki dönemde toplu taşımanın bulunmaması servis hizmeti açısından doğrudan istisna oluştururken, yeni sistemde bu durum tek başına yeterli olmayacak.
Kamu kurumlarının servis hizmeti için merkezi makamların görüş ve iznini alması gerekecek. Böylece personel servisi için yapılacak harcamalar bütçe hazırlık aşamasından itibaren merkezi denetime tabi tutulacak.
Toplu sözleşmelerde servis hakkı korunuyor
Kamu personelinin servis hizmetine ilişkin hükümler ise toplu sözleşmelerde uzun süredir yer alıyor. Bakanlıklar ile bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşların merkez teşkilatlarında görev yapan personele işe geliş ve gidişlerde servis hizmeti sağlanmasını öngören düzenleme, farklı toplu sözleşme dönemlerinde korunarak devam etti.
-
Dönem Toplu Sözleşme'de merkez teşkilatlarında servis hizmetinin sağlanacağı belirtilirken, taşra teşkilatlarında mevcut servislerden kamu görevlilerinin de yararlandırılması hüküm altına alındı.
-
Dönem Toplu Sözleşme sürecinde Kamu Görevlileri Hakem Kurulu kararıyla servis hakkı korunurken, servis hizmetinin sağlanamadığı durumlarda personele aylık toplu taşıma kartı verilmesi ve birden fazla aktarma yapmak zorunda kalan çalışanlara ilave aktarma hakkı tanınmasına ilişkin hükümler getirildi.
2026-2027 dönemini kapsayan 8. Dönem Toplu Sözleşme'de de bu güvence sürdürüldü. Servis hizmetinin sağlanamadığı durumlarda personele, mesai günleri için bir gidiş ve bir geliş esas alınarak aylık toplu taşıma kartı verilmesi hükmü korundu.
Bazı kamu kurumlarında özel hükümler bulunuyor
Genel toplu sözleşme hükümlerinin yanı sıra bazı hizmet kollarında personel servislerine ilişkin ayrıca düzenlemeler bulunuyor. TBMM ve PTT personelinin işe geliş ve gidişlerinde servis hizmetinden yararlanmasına ilişkin hükümler bunlar arasında yer alıyor.
Enerji hizmet kolunda ise ÇAYKUR, TKİ, TTK, TEİAŞ, TEDAŞ, EÜAŞ ve Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüklerinde çalışan personele il genelinde ve komşu illere kadar ücretsiz servis sağlanmasına ilişkin hükümler bulunuyor.
Vardiyalı çalışan personelin servis hizmetlerine ilişkin de ayrıca düzenlemeler yer alıyor. Bu nedenle yeni bütçe rehberinin uygulanmasıyla toplu sözleşme hükümlerinin nasıl birlikte yürütüleceği kamu çalışanları ve sendikalar açısından önem taşıyor.
Servis hakkının toplu sözleşmelerde korunmasına rağmen bütçe ve tasarruf düzenlemeleriyle merkezi izin şartına bağlanması, uygulamada iki düzenleme arasındaki tartışmayı devam ettiriyor.
Danıştay kısıtlamayı hukuka uygun buldu
Personel servislerine ilişkin tasarruf tedbirleri daha önce yargıya da taşındı. Memur-Sen, 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi'nin toplu sözleşmeyle kazanılmış servis hakkını uygulanamaz hale getirdiği gerekçesiyle Danıştay 12. Dairesinde dava açtı.
Başka bir kamu çalışanları sendikası da toplu taşımanın bulunduğu yerlerde servislerin sonlandırılması ve doluluk oranı yüzde 70'in altında kalan servis hatlarının iptal edilmesi dahil genelgedeki çeşitli hükümlerin iptalini istedi.
Danıştay 12. Dairesi, 18 Aralık 2025 tarihinde verdiği kararla davayı reddetti. Mahkeme, düzenlemenin kamu kaynaklarının etkin kullanılmasını amaçladığını ve üst hukuk normlarına aykırılık bulunmadığını değerlendirdi.
Kararda personelin öncelikle toplu taşıma araçlarıyla ulaşımının esas olduğu belirtilirken, servis düzenlemesinin Kamu Kurum ve Kuruluşları Personel Servis Hizmet Yönetmeliği ile uyumlu olduğu sonucuna varıldı.
Servis talepleri artık merkezi onaya bağlı olacak
Danıştay kararında, Cumhurbaşkanlığı İdari İşler Başkanlığının genelgenin yürürlüğe girmesinin ardından kurumlara belirli kriterlere bağlı olarak servis hizmeti sağlanmasına izin verdiğine de dikkat çekilmişti.
2027-2029 Dönemi Bütçe Hazırlama Rehberi ile bu izin mekanizması bütçe hazırlık sürecinin açık bir parçası haline getirildi. Toplu taşımanın bulunmadığı yerler için daha önce uygulanan otomatik istisnanın kaldırılması, sistemdeki en önemli değişikliklerden biri oldu.
Yeni dönemde servis ihtiyacının ortaya çıkması halinde önce Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Strateji ve Bütçe Başkanlığının görüşünün alınması, ardından Cumhurbaşkanlığı iznine başvurulması gerekecek.
Böylece toplu sözleşmelerde kamu görevlileri açısından güvence altında bulunan servis hizmeti, uygulamada tasarruf tedbirleri ve bütçe kuralları nedeniyle merkezi izin mekanizmasına daha sıkı şekilde bağlanmış olacak.
