Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, 2013 tarihli yönetmeliği yürürlükten kaldırarak Ulusal İş Sağlığı ve Güvenliği Konseyi’ni (UİSGK) baştan sona yeniden yapılandırdı. Yeni yönetmelik; bilimsel danışmanın zorunlu hale getirilmesi, denetim-izleme mekanizmalarının güçlendirilmesi ve üyeler için getirilen katı gizlilik kurallarıyla iş sağlığı ve güvenliği yaklaşımında kapsamlı bir dönüşüm öngörüyor.
İş Kazaları ve Meslek Hastalıklarına Karşı Yeni Rol
Yeniden yapılandırılan Konsey, iş kazaları ve meslek hastalıklarını önlemeye yönelik sürdürülebilir politikaların hazırlanması, uygulanması ve izlenmesini temel görev olarak üstlenecek. Amaç, işyerlerinde yalnızca mevzuata uyum değil, kalıcı ve güvenli çalışma ortamlarının oluşturulması.
Yeni sistemde Konsey, politika üretmekle sınırlı kalmayacak; alınan kararların sahadaki etkisini izleyerek güncellemeler yapacak. Böylece “hazırla ve unut” yaklaşımının terk edilmesi hedefleniyor.
Bilimsel Danışma Artık Zorunlu
Önceki yönetmelikte isteğe bağlı olan danışma mekanizması, yeni düzenlemeyle zorunlu hale getirildi. Sabit Danışma Grupları oluşturularak akademisyenlerin bilimsel ve teknik görüşlerinin alınması şart koşuldu.
Bu gruplar; bilimsel araştırmalar, teknik incelemeler ve veri temelli analizler yürüterek Konsey kararlarının akademik zemine oturmasını sağlayacak. Böylece iş sağlığı ve güvenliği politikalarının bürokratik değil, kanıta dayalı olması amaçlanıyor.
Kadınlar, Yaşlılar ve Engelliler İçin Net Atıflar
Yeni yönetmeliğin 5. maddesi, dezavantajlı gruplara ilişkin açık ve bağlayıcı hükümler içeriyor. Konsey artık; kadınlar, engelliler, yaşlılar, gençler ile gebe ve emziren çalışanların özel ihtiyaçlarını gözetmekle yükümlü.
Eski düzenlemede genel ifadelerle geçilen bu başlıklar, yeni yönetmelikte stratejik öncelik olarak tanımlandı. Böylece iş sağlığı ve güvenliği politikalarında kapsayıcılık ilkesi güçlendirildi.
Denetim ve İzleme Mekanizması Güçlendirildi
Yeni yapıda Bakan Yardımcıları düzeyinde temsil öngörülerek kurumlar arası koordinasyon artırıldı. Sivil toplum ve özel sektör temsilcilerinin ise Çalışma Grupları aracılığıyla sürece daha etkin katılımı sağlandı.
-
madde kapsamında Konseyin, belirlenen politikaların uygulanmasını izleme ve denetleme yetkisi netleştirildi. Uygulamada aksayan noktalar için geri bildirim ve revizyon süreci işletilecek.
Gizlilik Kuralı: Görev Bitse de Sorumluluk Sürüyor
Yeni yönetmeliğin en kritik başlıklarından biri 12. maddede yer alan gizlilik düzenlemesi oldu. Konsey ve alt kurullarında görev alan üyeler, görevleri sona erse dahi şirketlere ait ticari ve teknik sırları üçüncü kişilerle paylaşamayacak.
Bu kuralın ihlali halinde yaptırım yolunun açılması, özellikle özel sektör açısından güvenli bilgi akışını garanti altına almayı hedefliyor. Böylece Konsey çalışmalarında paylaşılan hassas bilgilerin korunması yasal güvenceye bağlandı.
Oylama ve Kurumsal Yapıda Değişiklik
Yeni yönetmelikle birlikte klasik çoğunluk esasına dayalı oylama anlayışı değiştirildi. Çekimser oy yasağı getirildi; eşitlik halinde Konsey Başkanının belirleyici oy kullanması öngörüldü. Bu düzenleme ile karar süreçlerinin hızlandırılması amaçlanıyor.
Ayrıca görev dağılımında sadeleşmeye gidildi. Önceki sistemde farklı genel müdürlüklerce yürütülen işler, yeni düzenlemeyle İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü’ne devredildi ve müdürlüğe özel görev tanımı yapıldı.
Yeni Dönemin Çerçevesi
Kaynaklarda, düzenlemenin iş sağlığı ve güvenliği alanında “kural değişikliğinin ötesinde zihniyet değişimi” anlamına geldiği vurgulanıyor. Bilimsel temele dayalı, kapsayıcı, denetlenen ve gizliliği güvence altına alan bu yeni yapı ile çalışma hayatında daha güvenli bir çerçevenin oluşturulması hedefleniyor.
