Elektrikli skuter kullanımına ilişkin en kapsamlı düzenlemelerden biri bugün yürürlüğe girdi. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, Resmi Gazete’de yayımlanan yeni yönetmeliğin hem güvenliği artırmayı hem de sektörün yerli üretim kapasitesini güçlendirmeyi hedeflediğini açıkladı. Coğrafi çitleme, hız limitleri, veri aktarımı, kullanıcı uyarı sistemleri ve işletmelerin sorumlulukları baştan aşağı güncellenirken, elektrikli skuterlerde asgari yüzde 30 yerli üretim şartı zorunlu hale getirildi.
Yeni kurallar, hem şehir içi kısa mesafeli ulaşımı düzenleyecek hem de paylaşımlı skuter işletmeciliğini daha sıkı bir denetime tabi tutacak bir çerçeve sunuyor.
Her Skuter 3 Dakikada Bir İzlenecek: U-Net Sistemi Zorunluluğu
Uraloğlu’nun açıklamasına göre işletmeler, sahadaki tüm elektrikli skuterlerin konum verilerini 3 dakikalık periyotlarla U-Net Sistemine aktarmak zorunda olacak. Sürüş tamamlandığında bu bilgiler en geç 10 dakika içerisinde sisteme işlenecek.
Sürüş dışındaki hareketlerde de konum değişikliği sisteme hemen yansıtılacak. Bakanlığa göre, bu zorunluluk hem güvenlik hem de kullanım analizleri açısından kritik bir veri altyapısı oluşturacak.
Veriler; belediyeler, emniyet birimleri, jandarma ve Coğrafi Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü ile paylaşılacak. Şehir içi trafik yönetimi ve güvenlik kontrolleri bu veriler üzerinden yapılabilecek.
Coğrafi Çitleme ve Yasaklı Bölge Uyarıları Zorunlu Oldu
Yeni düzenlemeyle birlikte işletmeler, yasaklı bölgeleri sistem üzerinden otomatik olarak sınırlamakla yükümlü kılındı. Skuter sürücüsü yasaklı bölgeye yaklaşırken direksiyonda bulunan işitsel cihazla uyarılacak. Bölgeye girilmesi halinde aracın hızı kademeli olarak 6 km/s’ye düşürülecek.
Araç devrilmesi durumunda sistem uyarı verecek ve işletmeci sürücüyle telefonla iletişime geçerek durum tespiti yapacak. Kaza bilgilerinin U-Net’e kaydedilmesi de işletmenin zorunlu sorumlulukları arasında yer alıyor.
Skuter Sayısına Kota: İl Bazında Yüzde 70–130 Arası Sınır
İşletmelerin bir ilde bulundurabilecekleri skuter sayısı da yeni bir dengeye oturtuldu. Bir işletme toplam izin sayısının yüzde 70’inden az, yüzde 130’undan fazla aracı sahaya çıkaramayacak. Bu oran kasım–şubat döneminde minimum yüzde 40 olarak uygulanacak.
Bu kota sayesinde şehirlerde aşırı yoğunluk ya da kontrol dışı kullanımın önüne geçilmesi hedefleniyor.
7/24 Çağrı Merkezi ve Anlık Bilgi Ekranı Şartı
Kullanıcı şikâyetleri ve taleplerinin hızla karşılanabilmesi için işletmeler, 7/24 hizmet verebilecek bir çağrı merkezi ya da aynı işlevi gören bir mobil uygulama barındırmak zorunda olacak.
Mobil uygulamalarda şu bilgiler artık zorunlu hale geldi:
Skuterin anlık ücret bilgisi
Yasaklı bölgeler
Park edilemeyecek alanlar
Coğrafi çitleme sınırları
Kullanıcının karbon ayak izi karşılaştırması
Bakanlığa göre bu gereklilik, hem kullanıcı deneyimini iyileştirecek hem de çevreci ulaşım hedeflerini görünür kılacak.
Hız Limitleri ve Para Cezaları: 6 Bin 923 TL’ye Kadar İdari Ceza
UKOME ve trafik komisyonları tarafından belirlenen hız sınırlarına tüm işletmeler uymak zorunda olacak. Coğrafi çitlemede uyarı vermeyen, yasaklı bölgeye girildiğinde hızı düşürmeyen, devrilme sonrası sürücüyle iletişime geçmeyen işletmelere 6 bin 923 TL idari para cezası kesilecek.
Bu cezalar doğrudan işletmelere uygulanacak; kullanıcıya değil.
En Az Yüzde 30 Yerli Üretim Şartı: TSE Belgeli Olmayan Skuter Sahaya Çıkamayacak
Yönetmeliğin en dikkat çeken düzenlemelerinden biri ise yerli üretim zorunluluğu oldu. Bundan sonra sahaya çıkarılacak elektrikli skuterlerin en az yüzde 30’u Türkiye’de üretilmiş olmak zorunda. Üstelik bu araçların TSE belgeli olması şart.
Yerli skuter üreticileri tüm seri, plaka ve kimlik numaralarını Bakanlığa bildirecek. Sahadaki araçların yerli üretim oranı yüzde 30’un altına düşerse işletmenin faaliyeti durdurulacak.
Uraloğlu, bu adımın hem iç pazarı büyüteceğini hem de yerli üreticiyi rekabette güçlendireceğini vurguladı.
Sıfırdan Yeni Bir Denetim Dönemi Başlıyor
Elektrikli skuter yönetmeliğindeki bu kapsamlı değişikliklerle birlikte şehir içi ulaşımda yeni bir dönem başlıyor.
Her skuterin anlık izlenmesi, güvenlik kurallarının sıkılaştırılması ve yerli üretimin teşvik edilmesi, hem kullanıcı güvenliğini hem de sektörün sürdürülebilir büyümesini doğrudan etkileyecek.
Yönetmeliğin etkileri, özellikle yoğun kullanımın olduğu büyükşehirlerde önümüzdeki haftalardan itibaren daha net hissedilmeye başlayacak.
