Anayasa Mahkemesi, bireysel başvuru hakkının yürürlüğe girdiği 2012 yılından bu yana gelen başvurulara ilişkin güncel istatistikleri paylaştı. 686 binin üzerinde başvurunun yapıldığı süreçte, 80 bin dosyada en az bir temel hak ve özgürlük ihlal edildiği tespit edildi.
686 bini aşkın başvurudan 573 bini karara bağlandı
Anayasa Mahkemesi'nin internet sitesinde yayımladığı verilere göre, bireysel başvuru hakkının tanındığı 23 Eylül 2012 tarihinden 30 Haziran 2025 tarihine kadar toplam 686 bin 484 başvuru yapıldı. Bu başvuruların 573 bin 180'i sonuçlandırıldı, geriye kalan 113 bin 304 başvuru ise derdest durumda bulunuyor.
Mahkemenin bu süreçteki başvuru tamamlama oranı yüzde 83,5 olarak kayıtlara geçti. Sonuçlandırılan başvuruların dağılımına bakıldığında ise başvuruların büyük bir kısmının kabul edilemez bulunduğu görüldü.
475 bin başvuru kabul edilmedi, 80 bin dosyada ihlal kararı çıktı
Sonuçlanan 573 bin 180 dosyanın 475 bin 850’si (yüzde 83) kabul edilemez bulundu. 13 bin 963 başvuru (yüzde 2,4) idari retle sonuçlanırken, bin 580 başvuruda (yüzde 0,3) ihlal olmadığı yönünde karar verildi.
En dikkat çekici veri ise 79 bin 565 başvuruda (yüzde 13,9) en az bir temel hakkın ihlal edildiği yönünde karar çıkması oldu. Esastan incelenen 81 bin 145 dosyada, bu oranın çok büyük bir çoğunluğu hak ihlaliyle sonuçlandı.
En çok ihlal "makul sürede yargılanma hakkı"nda
Anayasa Mahkemesi, 2012’den 2025’e kadar olan süreçte 80 bin 884 dosyada bir veya birden fazla hak ihlali tespit etti. Bunların önemli bir kısmı makul sürede yargılanma hakkı (56 bin 443) başlığında toplandı.
Mahkemenin hak ihlali kararı verdiği diğer başlıklar ise şöyle sıralandı:
Adil yargılanma hakkı: 7 bin 587
Mülkiyet hakkı: 5 bin 813
İfade özgürlüğü: 4 bin 552
Özel hayat ve aile hayatına saygı: 1.976
Toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı: 1.548
Diğer temel hak ve özgürlükler: kalan kısım
2022 ve 2023 yılları başvuru rekoru kırdı
Anayasa Mahkemesi’ne yıllık başvuru sayılarına bakıldığında, en fazla bireysel başvurunun 2022 (109 bin 779) ve 2023 (108 bin 816) yıllarında yapıldığı görüldü. Bu sayı 2024’te 70 bin 699 başvuruya gerilerken, 2025’in ilk altı ayında 36 bin 31 bireysel başvuru gerçekleşti.
Başvuru sayısındaki artışın en önemli nedenleri arasında, yargı süreçlerinin uzunluğu, temel haklara yönelik ihlal iddialarının artışı ve bireysel başvuru mekanizmasının daha fazla bilinmesi gösteriliyor.
