Gökyüzü tutkunlarını temmuz ayının son günlerinde dikkat çekici bir doğa olayı bekliyor. Güney Delta Aquariidleri ile Alfa Capricornidleri meteor yağmurları, 30 Temmuz Perşembe gecesinden 31 Temmuz Cuma sabahına kadar aynı anda gökyüzünde etkili olacak.
İki meteor yağmurunun zirve dönemlerinin çakışması, gözlemcilere hem hızlı ışık izlerini hem de “ateş topu” olarak adlandırılan parlak meteorları aynı gece izleme fırsatı sunacak. Ancak dolunayın hemen ardından gerçekleşecek gök olayı sırasında Ay’ın parlaklığı, sönük meteorların görülmesini zorlaştırabilecek.
Saatte 25 meteor görülebilir
İki gök olayı arasında daha yoğun olan Güney Delta Aquariidleri, ideal gözlem koşullarında saatte yaklaşık 20-25 meteora ulaşabiliyor.
Meteor yağmurunun gözlenebilmesi için havanın açık olması, çevrede ışık kirliliğinin bulunmaması ve gökyüzünün geniş biçimde görülebilmesi gerekiyor.
Güney Delta Aquariidleri genellikle kısa ve hızlı ışık izleri oluşturuyor. Meteorların Kova Takımyıldızı yönünden geliyor gibi görünmesi nedeniyle gök olayına Delta Aquariidleri adı veriliyor.
Meteor yağmurunun kuzey yarım küreden de izlenebilmesine rağmen, ışınım noktasının güney gökyüzünde daha alçakta kalması nedeniyle güney bölgelerden daha elverişli şekilde görülebileceği belirtiliyor.
Dolunay meteorların görülmesini zorlaştıracak
Güney Delta Aquariidlerinin 2026 yılındaki zirvesi, 29 Temmuz’daki dolunayın hemen sonrasına denk geliyor.
Gökyüzünü büyük ölçüde aydınlatacak Ay, özellikle daha sönük meteorların çıplak gözle fark edilmesini zorlaştıracak. Uluslararası Meteor Organizasyonu, meteor yağmurunun zirvesinde Ay’ın yaklaşık yüzde 98 oranında aydınlık olacağını bildiriyor.
Ay ışığına rağmen daha parlak meteorların görülebileceği, gözlem sırasında Ay’ın doğrudan görüş alanının dışında bırakılmasının izleme şartlarını bir miktar iyileştireceği ifade ediliyor.
Gökyüzünde ateş topları görülebilir
Aynı gece zirve dönemine ulaşacak Alfa Capricornidleri ise Güney Delta Aquariidlerine göre daha az sayıda meteor üretiyor.
Amerikan Meteor Topluluğuna göre Alfa Capricornidlerinin saatteki meteor sayısı yaklaşık 3 seviyesinde kalıyor. Buna karşılık bu meteor yağmuru, yavaş ilerleyen ve son derece parlak olabilen meteorlarıyla tanınıyor.
Halk arasında “ateş topu” olarak adlandırılan bu meteorlar, Dünya atmosferine girdikleri sırada güçlü bir parlama oluşturabiliyor. Bazı meteorlar birkaç saniye boyunca görünür kalırken, gökyüzünde uzun ve renkli ışık izleri bırakabiliyor.
Ay ışığının sıradan meteorların önemli bölümünü görünmez hâle getirmesi beklense de Alfa Capricornidlerinin parlak ateş topları gecenin en dikkat çekici görüntülerini oluşturabilir.
Türkiye’den nasıl izlenecek
Meteor yağmurlarını izlemek için teleskop veya dürbün kullanılması gerekmiyor. Bu araçlar görüş alanını daralttığı için gökyüzünün çıplak gözle izlenmesi daha iyi sonuç veriyor.
Gözlem yapmak isteyenlerin şehir ışıklarından mümkün olduğunca uzak, açık ve karanlık bir alan seçmesi öneriliyor. Gökyüzünün geniş bir bölümünü görebilecek şekilde konumlanılması ve Ay’ın görüş alanının dışında tutulması gerekiyor.
Telefon, tablet veya diğer parlak ekranlara bakmadan gözlerin yaklaşık 20-30 dakika boyunca karanlığa alışmasını beklemek de meteorların fark edilmesini kolaylaştırıyor.
En uygun zaman gece yarısından sonra
Meteor yağmurlarının gözlenmesi için en uygun dönemin gece yarısından sonra başlayarak sabaha karşı saatlere kadar devam etmesi bekleniyor.
Güney Delta Aquariidlerinin ışınım noktasının gece ilerledikçe gökyüzünde yükselmesi nedeniyle özellikle saat 02.00 civarının daha elverişli olabileceği belirtiliyor.
Gözlem sırasında yalnızca tek bir noktaya bakmak yerine gökyüzünün mümkün olduğunca geniş bir bölümünün takip edilmesi, meteor görme ihtimalini artıracak.
