TBMM Başkanlığına sunulan ekonomi paketinde kripto varlıklara yönelik kapsamlı bir vergilendirme sistemi öngörülüyor. Teklife göre kripto varlık satış ve transfer işlemlerinde “on binde 3” oranında işlem vergisi alınacak, platformlar üzerinden elde edilen kazançlardan ise yüzde 10 oranında vergi tevkifatı yapılacak.
Düzenleme, Gider Vergileri Kanunu ve Gelir Vergisi Kanunu başta olmak üzere birden fazla kanunda değişiklik içeriyor.
Kripto varlık işlem vergisi getiriliyor
Teklifle “kripto varlık işlem vergisi” adı altında yeni bir vergi türü ihdas ediliyor. Kripto varlık hizmet sağlayıcıları tarafından yapılan veya aracılık edilen satış ve transfer işlemleri bu verginin konusu olacak.
Vergi, kripto varlığın satış tutarı ya da transfer edildiği andaki rayiç değeri üzerinden on binde 3 oranında uygulanacak. Vergi matrahından gider veya vergi adı altında herhangi bir indirim yapılamayacak. Vergiyi doğuran olay satış veya transfer anında gerçekleşmiş sayılacak ve mükellef kripto varlık hizmet sağlayıcıları olacak.
Beyan ve ödeme süreci
Bir aya ait işlem vergisi, izleyen ayın 15’inci günü akşamına kadar mükellefin bağlı bulunduğu vergi dairesine beyan edilerek aynı süre içinde ödenecek. Tanımlar bakımından Sermaye Piyasası Kanunu’ndaki “kripto varlık”, “cüzdan” ve “platform” kavramları esas alınacak.
Cumhurbaşkanı, işlem vergisi oranını her bir işlem türü itibarıyla ayrı ayrı veya birlikte sıfıra kadar indirmeye ya da 5 katına kadar artırmaya yetkili olacak. Uygulama esaslarını belirleme yetkisi ise Hazine ve Maliye Bakanlığı’na verilecek.
Kazançlara yüzde 10 stopaj
Gelir Vergisi Kanunu’na eklenecek madde ile Sermaye Piyasası Kanunu’na tabi platformlarda gerçekleştirilen işlemlerden elde edilen kazanç ve iratlar üzerinden yüzde 10 oranında vergi tevkifatı yapılacak.
Bu tevkifat, gelir sahibinin gerçek ya da tüzel kişi olması, tam veya dar mükellef olması ya da muafiyet durumuna bakılmaksızın uygulanacak. Platformlar, üçer aylık dönemler itibarıyla stopaj yapmakla yükümlü olacak.
Matrah hesabı ve zarar mahsubu
Aynı kripto varlıktan farklı tarihlerde alım yapılması ve bir kısmının elden çıkarılması halinde “ilk giren ilk çıkar” (FIFO) yöntemi uygulanacak. Alım ve satım işlemlerinde ödenen komisyonlar ile işlem vergisi, tevkifat matrahı hesaplanırken dikkate alınacak.
Aynı tür kripto varlık işlemlerinden doğan zararlar, takvim yılı aşılmamak kaydıyla izleyen dönemlerin matrahından mahsup edilebilecek. Platformlar arası transferlerde alış bedeli ve alış tarihinin yeni platforma bildirilmesi gerekecek.
Beyanname yükümlülüğü ve platform dışı işlemler
Tevkifata tabi tutulan kazançlar için gerçek kişiler yıllık ya da münferit beyanname vermeyecek. Bu gelirler diğer gelirler nedeniyle verilecek yıllık beyannameye de dahil edilmeyecek.
Ancak Sermaye Piyasası Kanunu’na tabi platformlar dışında yapılan kripto varlık işlemlerinden elde edilen gelirler yıllık gelir vergisi beyannamesiyle beyan edilecek. Bu işlemlerden doğan zararlar yalnızca kripto varlık kazançlarından mahsup edilebilecek.
Kripto varlıklara ilişkin düzenlemelerin, kanunun Resmî Gazete’de yayımlanmasını izleyen ikinci ay başında yürürlüğe girmesi öngörülüyor.
