Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) yaptığı yeni düzenlemeyle, konut kredilerinde uzun süredir uygulanan birinci el–ikinci el konut ayrımı sona erdirildi. Düzenleme, kredi tutarının teminat olarak alınan konutun değerine oranı (kredi değer oranı) açısından tüm konutlar için tek çerçeve oluşturdu.
BDDK’dan kapsamlı kredi düzenlemesi
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), konut kredilerinin yanı sıra bireysel kredi kartları ve ihtiyaç kredilerinin yeniden yapılandırılması ile kredi kartı ve kredili mevduat hesabı limitlerine ilişkin düzenlemeler yaptığını açıkladı.
Açıklamada, tüketicilere kullandırılan konut kredilerinde kredi tutarının teminat değerine oranı bakımından birinci el ve ikinci el konutlar arasındaki ayrımın kaldırıldığı belirtildi. Böylece konutun yeni ya da ikinci el olması, kredi oranlarını belirleyen temel kriter olmaktan çıktı.
C enerji sınıfı konutlar da avantaj kapsamına alındı
Yeni düzenleme kapsamında önemli bir değişiklik de enerji sınıfı kriterlerinde yapıldı. 2010 yılından sonra inşa edilen ve asgari şart olan C enerji sınıfına sahip konutlar, artık avantajlı kredi değer oranı uygulanan konutlar arasında yer alacak.
BDDK, bu adımla enerji verimliliği yüksek ve görece depreme dayanıklı yeni konutların alımının teşvik edilmesini hedeflediklerini vurguladı. Böylece hem çevresel sürdürülebilirlik hem de yapı güvenliği kredi politikalarına daha güçlü biçimde entegre edilmiş oldu.
İlk konutunu alacaklara destek sürüyor
Kurumun açıklamasında, düzenlemenin özellikle ilk konutunu edinecek tüketicilerin desteklenmesi amacı taşıdığı ifade edildi. Buna karşın, tüketicinin kendisinin, eşinin ya da 18 yaş altındaki çocuklarının malik olduğu en az bir konutunun bulunması halinde, belirlenen kredi değer oranlarının daha düşük seviyelerde uygulanmaya devam edeceği belirtildi.
Bu yaklaşımın, birden fazla konuta sahip olanlarla ilk kez ev alacaklar arasında kredi erişimi açısından denge sağlamayı amaçladığı kaydedildi.
Konut değerine göre kredi oranları değişecek
Yeni düzenlemeyle birlikte kredi tutarları, konutun piyasa değeri ve enerji sınıfına göre farklı oranlarda belirlenecek. Buna göre:
5 milyon TL ve altındaki konutlarda kredi oranı, konut değerinin yüzde 90’ına kadar çıkabilecek.
5–7 milyon TL aralığındaki konutlarda oran yüzde 70–80,
7–10 milyon TL arasındaki konutlarda yüzde 60–70,
10–20 milyon TL bandındaki konutlarda yüzde 40–50,
20 milyon TL üzerindeki konutlarda ise yüzde 20–40 aralığında uygulanacak.
Kararda ayrıca, 24 Ağustos 2023 tarihli ve 10656 sayılı Kurul Kararı ile belirlenen kredi oranlarının, güncellenen bu oranlar esas alınarak uygulanmaya devam edeceği belirtildi.
Konut piyasasında yeni denge arayışı
Uzmanlara göre BDDK’nın bu adımı, hem konut kredilerinde sadeleşme sağlayacak hem de enerji verimli ve güvenli konutlara yönelimi artıracak. Birinci ve ikinci el ayrımının kaldırılmasıyla birlikte, krediye erişimde konutun niteliğinin daha belirleyici hale gelmesi bekleniyor.
