Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), kayıtlı ekonomiyi güçlendirmek ve vergi güvenliğini artırmak amacıyla yeni nesil ödeme kaydedici cihazlara ilişkin tebliğ taslağını yeniden düzenledi. Gelen görüşlerin ardından güncellenen taslak, özellikle perakende işletmeler için önemli yükümlülükler içeriyor. İşletmelere 1 Aralık’a kadar önerilerini iletme imkânı tanınırken, nihai düzenleme için değerlendirme süreci devam ediyor.
GİB, düzenlemenin amacının satış işlemlerinde tam kayıt sağlamak ve belge düzenini standartlaştırmak olduğunu belirtiyor.
Yeni Nesil Cihaz Zorunluluğu: Kimler Kapsama Giriyor, Kimler Muaf?
Taslak düzenlemeye göre perakende satış yapan veya hizmet sunan tüm işletmelerin yeni nesil ödeme kaydedici cihaz kullanması zorunlu hale geliyor. Ancak güvenli altyapıya sahip “Güvenli Mobil Ödeme ve Elektronik Belge Yönetim Sistemi”ne katılan işletmeler bu zorunluluğun dışında tutulacak.
Başkasına ait ödeme cihazı ya da mobil ödeme sistemi kullanımı yasaklanırken, Türkiye genelinde en az 30 bayisi bulunan bayi yapılanmalarına istisna tanındı. Bu işletmeler kendi sistemlerini anlaşmalı diğer işletmelere kullandırabilecek. Ayrıca e-ticaret faaliyetlerinde sanal POS cihazı kullanımına izin veriliyor.
POS Cihazlarının Kullanımına Denetim ve Yaptırım Geliyor
Taslakta yer alan en kritik düzenlemelerden biri, POS cihazlarının amacı dışında kullanımına yönelik denetim yükümlülükleri. Bankalar ve ödeme hizmet sağlayıcıları, cihazların kayıt dışı işlemlerde kullanılmaması için düzenli kontrol yapmakla sorumlu olacak.
Bu yükümlülüklerin ihlali halinde cezai yaptırımlar devreye girecek. Düzenlemenin yürürlüğe girmesinin ardından işletmelere yaklaşık altı aylık bir uyum süresi tanınması planlanıyor.
Uyum Takvimi: Yürürlük Beşinci Ayın Başında
Tebliğ taslağının yürürlüğe gireceği tarih, yayımlandıktan sonraki beşinci ayın başı olarak belirlendi. Uyum süresi ise yürürlük tarihini izleyen ayın sonuna kadar devam edecek. Böylece işletmelere cihazlarını yenileme ve sistemlerini güncelleme konusunda toplamda altı aya yakın bir geçiş dönemi sunuluyor.
Düzenlemenin Hedefi: Kayıt Dışı Ekonomiyi Azaltmak
GİB, tebliğin temel amacını şu şekilde özetliyor:
“Kayıtlı ekonominin desteklenmesi, vergi güvenliğinin sağlanması, mal ve hizmet satışlarının doğru şekilde tespit edilmesi, fatura ve belge düzeninin eksiksiz uygulanması.”
Yeni dönem, özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler için önemli teknik uyum gerektirse de vergi güvenliği açısından kapsamlı bir adım olarak değerlendiriliyor.
