Elektronik sigaraların insan sağlığı üzerindeki etkileriyle ilgili endişeler büyümeye devam ediyor. Uzmanlar, özellikle gençler arasında yaygınlaşan elektronik sigara kullanımının ciddi akciğer hastalıklarına yol açabileceği konusunda uyarırken, yayımlanan yeni simülasyon görüntüleri dikkat çekti.
Son yıllarda “daha güvenli alternatif” olarak pazarlanan elektronik sigaraların, akciğerlerde geri dönüşü zor hasarlara neden olabileceği belirtiliyor. Özellikle “patlamış mısır akciğeri” olarak bilinen hastalık yeniden gündeme geldi.
Elektronik sigara nasıl çalışıyor?
Elektronik sigaralar genel olarak ağızlık, pil, ısıtma elemanı, mikroişlemci ve likit kartuşlardan oluşuyor. Cihaz içerisindeki sıvı, ısıtılarak buhar haline getiriliyor ve kullanıcı tarafından solunuyor.
Başlangıçta geleneksel sigaraya göre daha az zararlı olduğu yönünde tanıtılan elektronik sigaraların, yapılan araştırmalarla birlikte ciddi sağlık riskleri taşıdığı ortaya konuluyor. Özellikle içeriğinde bulunan bazı kimyasalların yüksek ısıya maruz kaldığında toksik maddelere dönüşebildiği belirtiliyor.
ABD’de binlerce akciğer hasarı vakası görüldü
2019 yılında ABD’de elektronik sigara kullanımına bağlı olarak 1.600’den fazla akciğer hasarı vakası kayıtlara geçti. Bu vakaların 34’ü ölümle sonuçlandı.
Uzmanlar tarafından EVALI (Elektronik Sigara veya Buharlaşmaya Bağlı Akciğer Hasarı) olarak tanımlanan rahatsızlığın, özellikle kaçak THC kartuşlarında kullanılan E vitamini asetatıyla bağlantılı olduğu tespit edildi.
Sağlık otoriteleri, kontrolsüz ürünlerin kullanımının ciddi risk oluşturduğunu belirtirken, elektronik sigara piyasasındaki denetim eksiklikleri de tartışılmaya devam ediyor.
“Patlamış mısır akciğeri” riski dikkat çekiyor
Elektronik sigara likitlerinde kullanılan diasetil maddesi, uzmanların en çok dikkat çektiği kimyasallar arasında yer alıyor.
Diasetil, özellikle aromalı ürünlerde ve tereyağı aroması verilen gıdalarda kullanılan bir bileşen olarak biliniyor. Ancak bu maddenin düzenli şekilde solunmasının bronşiolitis obliterans hastalığına neden olabileceği belirtiliyor.
Halk arasında “patlamış mısır akciğeri” olarak bilinen bu rahatsızlık, ilk olarak patlamış mısır fabrikalarında çalışan işçilerde görülmüştü. Hastalık, akciğerlerde hava yollarının daralmasına ve kalıcı solunum problemlerine yol açabiliyor.
Akciğerlerde ciddi hasar oluşturabiliyor
Uzmanlara göre elektronik sigara dumanı, akciğerlerde mukus birikimine neden olurken, oksijen alışverişinin gerçekleştiği alveollerde de ciddi hasar bırakabiliyor.
Ayrıca solunum yollarındaki koruyucu siliya adı verilen kıl benzeri yapıların da elektronik sigara nedeniyle işlevini kaybedebileceği belirtiliyor. Bu durumun akciğerleri enfeksiyonlara karşı daha savunmasız hale getirdiği ifade ediliyor.
Doktorlar, elektronik sigaranın geleneksel sigaradan tamamen güvenli olmadığını ve uzun vadeli etkilerinin hâlâ araştırıldığını vurguluyor.
İngiltere’de yeni kısıtlamalar gündemde
Elektronik sigara kullanımındaki artış nedeniyle bazı ülkelerde yeni düzenlemeler gündeme geliyor. İngiltere Başbakanı Keir Starmer, elektronik sigaraların satış ve erişim koşullarını sıkılaştıracak adımlar atacaklarını açıkladı.
Yeni düzenlemeler kapsamında özellikle gençlerin elektronik sigaraya erişiminin sınırlandırılması hedefleniyor. Yetkililer, elektronik sigara kullanımının küresel ölçekte yeni bir halk sağlığı sorununa dönüşmesinden endişe duyuyor.
