Kredi kartlarında yıllık üyelik ücretinden nakit avans faizine, yurt dışı işlemlerinden ATM kullanımına kadar çok sayıda maliyet kalemi bulunuyor. Kartın ve yapılan işlemin özelliklerine göre tüketiciler 23’e varan farklı ücret, faiz, vergi veya hizmet bedeliyle karşılaşabilirken, uzmanlar aidatsız kredi kartının tüm işlemlerin ücretsiz olduğu anlamına gelmediğine dikkat çekiyor.
Türkiye Gazetesi’nin haberine göre, kredi kartı kullanımının yaygınlaşmasıyla birlikte tüketicilerin karşılaştığı faiz, komisyon ve ek hizmet bedellerinin sayısı da arttı. Tek tek bakıldığında düşük görülebilen bu maliyetler, kartın yoğun kullanılması ve borcun devredilmesi halinde bütçede önemli bir yük oluşturabiliyor.
Kredi kartı kullanımı yaygınlaştıkça maliyetler de öne çıkıyor
Kredi kartları günlük alışverişten akaryakıt harcamalarına, internet alışverişinden fatura ödemelerine kadar geniş bir alanda kullanılıyor. Kart kullanımının artmasıyla birlikte faiz, komisyon ve ek hizmetlerden kaynaklanan maliyetler de tüketici bütçesinde daha fazla önem taşıyor.
Kredi kartındaki en bilinen maliyetlerden biri yıllık üyelik ücreti olurken, dönem borcunun tamamının ödenmemesi durumunda faiz maliyeti ortaya çıkabiliyor. Nakit avans, taksitli nakit avans, borcun yapılandırılması ve bazı sonradan taksitlendirme işlemleri de kullanılan ürüne göre ek maliyet oluşturabiliyor.
Aidatsız kart tüm masrafların olmadığı anlamına gelmiyor
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının finansal tüketicilerden alınabilecek ücretlere ilişkin düzenlemesine göre, kart çıkaran kuruluşların yıllık üyelik ücreti bulunmayan bir kredi kartı seçeneği sunması gerekiyor. Tüketici ayrıca yıllık üyelik ücreti bulunan kartının, limiti aynı kalmak kaydıyla aidatsız kartla değiştirilmesini isteyebiliyor.
Ancak yıllık üyelik ücretinin bulunmaması, kartla yapılan bütün işlemlerin ücretsiz olacağı anlamına gelmiyor. Nakit avans, faiz, başka banka ATM’sinin kullanılması veya sözleşmede yer alan bazı ek hizmetler, ilgili mevzuat ve banka tarifeleri çerçevesinde ayrı maliyetlere neden olabiliyor. Bankaların uyguladığı ücret ve komisyonlara ilişkin azami sınırlar TCMB düzenlemelerine tabi bulunuyor.
Nakit avans ve geciken borç maliyeti artırıyor
Kredi kartından nakit avans çekilmesi halinde alışveriş işlemlerinden farklı bir maliyet yapısı ortaya çıkabiliyor. Kullanılan nakit avans tutarı üzerinden faiz ve işlemin niteliğine bağlı maliyetler uygulanabilirken, borcun zamanında kapatılmaması toplam geri ödeme tutarını yükseltiyor.
Kredi kartı dönem borcunun tamamının ödenmemesi durumunda da kalan borç üzerinden faiz yükü oluşabiliyor. Yalnızca asgari ödeme tutarının sürekli ödenmesi ise kalan borcun sonraki dönemlere taşınmasına ve toplam finansman maliyetinin büyümesine neden olabiliyor.
Yurt dışı harcamalarında kur maliyetine dikkat
Kredi kartlarının yurt dışında kullanılması halinde döviz kuru ve kartın bağlı olduğu bankanın uygulama koşulları ödenecek tutarı etkileyebiliyor. Özellikle ödeme sırasında işlemin Türk lirasına çevrilmesini sağlayan dinamik kur dönüşümü uygulaması, kullanılan dönüşüm kuruna bağlı olarak tüketici açısından farklı bir maliyet doğurabiliyor.
Kart kullanıcılarının yurt dışında ödeme yapmadan önce işlemin hangi para birimi üzerinden gerçekleştirileceğini kontrol etmesi önem taşıyor. Bankaların ücret tarifeleri ve döviz işlemlerinde uyguladıkları esaslar birbirinden farklılık gösterebildiği için sözleşme şartlarının incelenmesi gerekiyor.
Bazı kart işlemlerinden ücret alınamıyor
Mevzuat, kredi kartlarındaki bazı işlemler konusunda tüketiciyi koruyan sınırlamalar da içeriyor. Buna göre hesap özeti gönderimi, sanal kart oluşturulması ve kullanılması ile bir takvim yılı içerisinde kayıp, çalıntı ve benzeri nedenlerle gerçekleştirilen iki adede kadar kart yenileme işlemi için ücret alınamıyor.
İkiden sonraki kart yenilemelerinde ise tüketiciden yalnızca oluşan maliyet kadar ücret alınabiliyor. Ayrıca banka kartları ve sanal kredi kartlarından yıllık üyelik ücreti alınması da mümkün değil.
Kredi kartlarında karşılaşılabilecek 23 maliyet kalemi
Kartın türüne, bankanın tarifesine ve yapılan işlemin niteliğine göre tüketicilerin karşılaşabileceği başlıca maliyetler şöyle sıralanıyor:
-
Yıllık üyelik ücreti
-
Ek kart yıllık üyelik ücreti
-
Nakit avans faizi
-
Nakit avansla bağlantılı işlem maliyetleri
-
Nakit avans borcunun gecikmesinden doğan faiz
-
Dönem borcuna uygulanan akdi faiz
-
Gecikme faizi
-
Faiz üzerinden doğan BSMV
-
İlgili işlemlerde mevzuata göre doğabilecek fon ve vergi yükümlülükleri
-
Sonradan taksitlendirme maliyeti
-
Taksitli alışverişten kaynaklanabilecek ek maliyetler
-
Taksitli nakit avans faizi
-
Borç yapılandırma faizi
-
Yurt dışı işlemlerinden kaynaklanabilecek ücretler
-
Döviz ve kur dönüşümünden doğan maliyetler
-
Dinamik kur dönüşümü kaynaklı maliyet
-
Başka banka ATM’sinin kullanımından kaynaklanabilecek ücret
-
Mevzuattaki ücretsiz yenileme sınırını aşan kart yenileme bedeli
-
Ek karta ilişkin uygulanabilecek yenileme maliyetleri
-
Mevzuat ve sözleşmeye göre ücretlendirilebilen belge veya hizmet talepleri
-
İsteğe bağlı koruma ve güvence ürünlerinin bedelleri
-
Ücretli olarak sunulan ilave bildirim veya hizmetler
-
Bankanın mevzuata uygun olarak sunduğu diğer ek hizmetlere ilişkin ücretler
Bu kalemlerin tamamı her tüketiciye veya her kredi kartına uygulanmıyor. TCMB düzenlemeleri, finansal tüketicilerden alınabilecek ücret ve komisyonların çerçevesini belirlerken, uygulanabilecek tutarlar ve koşullar kartın özelliklerine ve işlemin türüne göre değişebiliyor.
Kart seçerken yalnızca aidata bakılmaması gerekiyor
Kredi kartı seçerken yıllık üyelik ücretinin yanı sıra faiz oranları, nakit avans koşulları, taksitlendirme seçenekleri, yurt dışı kullanım şartları ve ATM işlemlerine ilişkin ücretlerin de karşılaştırılması önem taşıyor.
TCMB, finansal tüketicilerden alınan ücret ve komisyonların ilgili tebliğ hükümlerine uygun olması gerektiğini belirtirken, bankaların ücretlerine ilişkin azami sınır ve oranlara bankaların internet sitelerinden veya bankacılık ürün ve hizmet ücretlerinin karşılaştırıldığı sistem üzerinden ulaşılabileceğini bildiriyor.
