Adalet Bakanı Akın Gürlek, yargı hizmetlerinin daha hızlı ve verimli yürütülmesi, vatandaşların adalete erişiminin kolaylaştırılması ve makul sürede yargılanma hakkının güçlendirilmesi amacıyla adliyelerde “Yargı Hizmetlerinin Etkinliği Büroları” kurulacağını açıkladı. Yeni birimler, adli ve idari yargı adalet komisyonları bünyesinde faaliyet gösterecek ve mülhakat adliyelerini de kapsayacak.
Bürolar adalet komisyonları bünyesinde çalışacak
Yargı Reformu Strateji Belgesi’nde yer alan hedefler doğrultusunda kurulacak bürolar, adli yargı ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye ve bölge idare mahkemeleri adalet komisyonları bünyesinde oluşturulacak. Merkez adliyelerin yanı sıra bağlı ilçelerdeki mülhakat adliyeleri de yeni uygulamanın kapsamına alınacak.
Büroların temel amacı, yargı hizmetlerindeki idari ve organizasyon kaynaklı aksamaları yerinde belirlemek olacak. Böylece dava ve soruşturma süreçlerinde ortaya çıkan gecikmelerin nedenlerinin daha hızlı tespit edilmesi ve gerekli idari tedbirlerin alınması hedefleniyor.
Vatandaşların başvuruları incelenecek
Yeni bürolar, vatandaşların yargı süreçlerinde karşılaştıkları gecikmeleri ve uygulamaya ilişkin sorunları takip edecek. Vatandaşların ilettiği talepler incelendikten sonra başvuru sahiplerine süreç hakkında bilgilendirme yapılacak.
Büroların mahkemelerin vereceği kararların içeriğine müdahale etmesi veya hâkim ve savcılara yargısal talimat vermesi söz konusu olmayacak. Çalışmaların, yargı bağımsızlığı çerçevesinde idari işleyiş, dosya süreleri ve hizmetlerin etkinliğiyle sınırlı yürütülmesi bekleniyor.
Alo Adalet Hattı’nın yerel altyapısını oluşturacak
Hazırlık çalışmaları devam eden Alo Adalet Hattı’nın yereldeki kurumsal altyapısı da bu bürolar aracılığıyla oluşturulacak. Hat üzerinden iletilen gecikme, erişim ve uygulama sorunlarının ilgili adliyedeki birimler tarafından incelenmesi planlanıyor.
Alo Adalet Hattı ile vatandaşların Bakanlığa doğrudan ulaşabilmesi ve devam eden yargı süreçlerindeki idari sorunlar hakkında bilgi alabilmesi amaçlanıyor. Bakanlık daha önce hattın, uzun süren dosyaların nedenlerinin araştırılması ve vatandaşlara geri dönüş yapılması için kullanılacağını açıklamıştı.
Dosya süreleri düzenli olarak analiz edilecek
Yargı Hizmetlerinin Etkinliği Büroları, mahkemeler ile Cumhuriyet başsavcılıklarının ortalama dosya görülme ve bekleme sürelerini takip edecek. Yargılamalar için belirlenen hedef sürelere uyum oranları da düzenli biçimde analiz edilerek raporlanacak.
Bu analizlerle dosyaların hangi aşamalarda geciktiği, işlem sürelerini uzatan idari sorunlar ve personel ya da organizasyon kaynaklı ihtiyaçlar belirlenecek. Hazırlanacak raporların, yargı hizmetlerine ilişkin yeni düzenlemeler ve kaynak planlamalarında kullanılması öngörülüyor.
Uyuşmazlıkların kök nedenleri araştırılacak
Bürolar yalnızca mevcut dosyalardaki gecikmeleri incelemekle sınırlı kalmayacak. Yargıya taşınan uyuşmazlıkların ve suç teşkil eden olayların ortaya çıkmasına yol açan temel nedenlere ilişkin çalışmalar da yürütülecek.
Benzer uyuşmazlıkların veya suçların tekrarının önlenebilmesi için ilgili kamu kurumlarıyla koordinasyon kurulacak. Böylece yargının yalnızca sonuçlanan dosyalar üzerinden değil, uyuşmazlıkları doğuran toplumsal ve idari nedenler üzerinden de değerlendirilmesi hedefleniyor.
Makul sürede yargılanma hakkı güçlendirilecek
Yeni uygulamanın temel hedeflerinden birini, vatandaşların davalarının makul süre içinde sonuçlandırılması oluşturuyor. Uzayan dava ve soruşturma süreçlerinin hem adalete olan güveni zedelediği hem de taraflar açısından ekonomik ve sosyal mağduriyetlere yol açtığı değerlendiriliyor.
Yargı Reformu Strateji Belgesi’nde de hedef süre uygulamalarının etkinleştirilmesi ve performans ile verimliliğe ilişkin araçların geliştirilmesi öngörülüyor. Yargı Hizmetlerinin Etkinliği Büroları, bu hedeflerin adliyelerde uygulanmasını takip edecek yerel birimler olarak görev yapacak.
Gürlek yeni uygulamayı duyurdu
Adalet Bakanı Akın Gürlek, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada yargı hizmetlerinin daha hızlı, etkin ve verimli yürütülmesi için önemli bir adım attıklarını belirtti. Gürlek, vatandaşların adalete erişiminin kolaylaştırılmasının ve yargı süreçlerindeki gecikmelerin yakından takip edilmesinin amaçlandığını ifade etti.
Bakan Gürlek, mahkemeler ile başsavcılıkların dosya sürelerinin analiz edileceğini, aksayan hususların yerinde tespit edileceğini ve ilgili kurumlarla koordineli çalışmalar yürütüleceğini bildirdi. Yeni büroların kuruluş ve çalışma usullerine ilişkin ayrıntıların Adalet Bakanlığı tarafından ayrıca duyurulması bekleniyor.
