Türkiye’de hayat pahalılığı artık rakamlara değil, insanların gündelik nefesine bile dokunuyor. TÜRK-İŞ’in açıkladığı kasım ayı verileri de bunu doğruluyor. Dört kişilik bir ailenin açlık sınırı 29 bin 828 TL’ye yükseldi; yoksulluk sınırı ise 97 bin 159 TL’ye çıkarak rekor seviyeye ulaştı.
Geliri asgari ücret olan milyonlarca çalışan için tablo oldukça sert. 22 bin 104 TL’lik mevcut asgari ücret, açlık sınırının bile gerisinde kalıyor. Yaşama maliyeti ile elde edilen gelir arasındaki fark derinleştikçe, ekonomik kriz kişisel hayatlara daha sert çarpıyor.
Ailenin Gıda Harcaması 30 Bin TL’yi Zorluyor
TÜRK-İŞ’in Ankara merkezli araştırması, sağlıklı ve dengeli beslenmenin maliyetini açıkça ortaya koydu. Dört kişilik bir ailenin aylık gıda harcaması anlamına gelen açlık sınırı, kasım ayında 29 bin 828 TL’ye tırmandı.
Bu rakam sadece mutfağın gideri. Kira, ulaşım, eğitim, sağlık, giyim gibi zorunlu harcamalar eklenince yoksulluk sınırı 97 bin TL’yi aşarak 100 bin lira bandına dayandı. Ücretlinin, memurun, asgari ücretlinin geride kaldığı bir tablo kimse için sürpriz değil ama her veri bunu daha yüksek sesle hatırlatıyor.
Bekar Bir Çalışanın Yaşam Maliyeti Asgari Ücreti Aştı
Rakamların en çarpıcı kısmı bekar çalışanlara ait oldu. TÜRK-İŞ’e göre tek bir kişinin aylık yaşama maliyeti 38 bin 752 TL. Bu tutarın asgari ücretle arasındaki fark 16 bin 648 TL’ye çıktı.
Ekonomik kriz yalnızca aileleri değil, tek başına yaşayan çalışanları da dar bir köşeye sıkıştırıyor. Gündelik hayatın maliyeti her ay biraz daha yükselirken maaşlar aynı hızla takip etmiyor.
Mutfak Enflasyonu Yıllık Bazda Yüzde 45’i Aştı
TÜRK-İŞ’in hesapladığı mutfak enflasyonu kasım ayında yüzde 4,98 arttı. Yıllık artış ise yüzde 45,07’ye ulaştı.
Gıda enflasyonunun bu kadar yüksek seyretmesi, sadece bütçeyi değil, sofranın ruhunu da etkiliyor. Birçok aile için artık seçim yapmak değil, vazgeçmek zorunluluk haline geldi.
“Enflasyon Kadar Zam Yoksulluğu Bitirmez”
Konfederasyon, bu çalışmanın bir ücret belirleme rehberi olmadığını hatırlatsa da araştırma, temel ihtiyaçların maliyetini net şekilde ortaya koyuyor. TÜRK-İŞ, ücretlere yalnızca enflasyon oranında zam yapılmasının yoksulluğu durdurmayacağını, aksine kalıcı hale getireceğini vurguladı.
Dar ve sabit gelirli kesimlerin enflasyonun sebebi değil mağduru olduğunu belirten sendika, ekonomik ve sosyal politikaların gecikmeden hayata geçirilmesi çağrısında bulundu.
Birleşik Kamu-İş: Açlık Sınırı 30 Bin TL’yi Aştı
Birleşik Kamu-İş Konfederasyonu’nun araştırma birimi KAMU-AR’ın kasım verileri de benzer bir tablo çizdi. Buna göre açlık sınırı 30 bin 61 TL’ye yükseldi.
Yoksulluk sınırı ise 93 bin 697 TL olarak hesaplandı. Kira ve ulaşım başta olmak üzere temel ihtiyaçların her ay daha pahalı hale gelmesi, geniş halk kesimlerini derinden etkiliyor.
“Dört Asgari Ücret Bile Yetmiyor”
KAMU-AR’ın yaptığı hesaplamada, aynı hanede dört kişi asgari ücretle çalışsa bile eve giren toplam gelir yoksulluk sınırına ulaşamıyor. Dört maaşın toplamı, gerekli tutarın 5 bin 281 TL altında kalıyor.
Bu hesap, ücretli kesimin yaşam maliyeti karşısında nasıl eridiğini açıkça ortaya koyuyor.
Emeklinin Ayı Yarım Kalıyor
Rapor, emeklinin durumunu da gözler önüne serdi. En düşük emekli aylığı, bir ailenin yalnızca 16 günlük gıda harcamasını karşılayabiliyor. Ayın geri kalan günlerinde emeklinin temel ihtiyaçlarını nasıl karşılayacağı ise cevapsız.
Kamu çalışanlarının durumu da farklı değil. En düşük memur maaşı yoksulluk sınırının yalnızca yüzde 54’ünü karşılıyor. Ortalama bir memur maaşının yoksulluk sınırına ulaşması için yüzde 63,5 oranında artması gerektiği belirtiliyor.
Hayatın Bedeli Rakamları Aşıyor
Açlık ve yoksulluk sınırları her ay daha yüksek bir seviyeye çıkarken, bu rakamların arkasında yaşayan insanlar için asıl mesele evin masası, pazar filesi, faturaların ağırlığı.
Raporların söylediği tek bir gerçek var: Türkiye’de gelir dağılımı ile yaşam maliyeti arasındaki makas her ay biraz daha açılıyor. İnsanların yaşam mücadelesi, istatistiklerin çok ötesinde bir gerçeklik taşıyor.
