Resmi Gazete’de yayımlanan karara göre, Danıştay 8. Dairesi tarafından Anayasa’ya aykırılık iddiasıyla yapılan başvuruyu inceleyen Anayasa Mahkemesi, 3224 sayılı Türk Diş Hekimleri Birliği Kanunu’nun 44. maddesini iptal etti. Yüksek Mahkeme, iptal hükmünün 9 ay sonra yürürlüğe girmesine karar verdi.
Başvuruda ne gerekçe gösterildi?
Danıştay 8. Dairesi’nin iptal başvurusunda; itiraz konusu maddede hangi disiplin fiiline hangi cezanın uygulanacağının açık ve ayrıntılı biçimde düzenlenmediği vurgulandı. Bu durumun, bireylerin hangi somut fiil ve olguya hangi hukuki yaptırımın bağlandığını belirlilik ve öngörülebilirlik ilkeleri çerçevesinde öngörebilmesini engellediği savunuldu.
AYM’nin değerlendirmesi
AYM, söz konusu kuralın Anayasa’nın 2. maddesinde yer alan hukuk devleti ilkesine aykırı olduğuna hükmetti. Kararda; disiplin cezalarının çerçevesinin kanunda sayılmış olmasına rağmen, fiil–ceza ilişkisinin net şekilde kurulmadığı, bu nedenle keyfi yorum ve uygulamalara açık bir alan oluştuğu tespit edildi.
44. maddede hangi cezalar yer alıyordu?
İptal edilen düzenlemede;
Uyarma,
Kınama,
Para cezası,
Oda bölgesinde 1 aydan 6 aya kadar serbest meslek uygulamasından alıkoyma,
Oda bölgesi içinde serbest meslek uygulamasından sürekli alıkoyma
gibi disiplin cezaları sayılıyor; ancak hangi fiile hangi cezanın uygulanacağı ayrıntılı olarak belirlenmiyordu.
Emsal kararlar hatırlatıldı
AYM, gerekçesinde Türk Eczacıları Birliği Kanunu’na ilişkin 2021 tarihli iptal kararını da anımsattı. O kararda da, disiplin cezası belirleme konusunda ilgili kurula sınırsız takdir yetkisi verildiği; fiil ile ceza arasında adil dengeyi sağlayacak mekanizmaların bulunmadığı sonucuna varılmıştı.
Sonuç ve yürürlük takvimi
Yüksek Mahkeme, diş hekimlerine yönelik disiplin rejiminde belirlilik ve hukuki güvence eksikliğinin giderilmesi gerektiğini belirterek 44. maddeyi iptal etti. İptal hükmü, kanun koyucuya yeni düzenleme yapması için tanınan 9 aylık sürenin ardından yürürlüğe girecek.
