Atık ambalajların iade edilmesi karşılığında tüketiciye ödeme yapılmasını sağlayan DOA sisteminin devreye alınmasının ardından, marketlerde bazı şişe su fiyatlarında artış yaşandığı iddia edildi. Tüketiciler 1 TL’lik depozito bedelinin üzerinde fiyat artışları yapıldığını savunurken, Ticaret Bakanlığı başta su fiyatları olmak üzere piyasadaki hareketlerin takip edildiğini bildirdi.
Depozito uygulamasıyla yeni dönem başladı
Çevrenin korunması ve ambalaj atıklarının ekonomiye yeniden kazandırılması amacıyla hayata geçirilen Depozitosu Olan Ambalajlar sistemi, Türkiye genelinde uygulanmaya başladı. Sistem kapsamında tüketiciler, DOA logolu ambalajları iade ettiklerinde ürün başına 1 TL ödeme alabiliyor.
Uygulamanın temel amacı, plastik, cam ve alüminyum içecek ambalajlarının çöpe gitmeden geri dönüşüm sistemine kazandırılması olarak açıklanıyor. Ancak sistemin başlamasının hemen ardından şişe su fiyatlarında görülen artışlar, tüketicilerin tepkisine neden oldu.
Etiketlerde 1 TL’nin üzerinde artış iddiası
İddialara göre bazı marketlerde şişe su fiyatlarına yalnızca 1 TL’lik depozito bedeli eklenmedi. Tüketiciler, bazı ürünlerde 3 ila 5 lira arasında değişen fiyat artışlarıyla karşılaştıklarını belirterek durumu sosyal medyada gündeme taşıdı.
Depozito bedelinin tüketiciye iade edilen bir tutar olması nedeniyle, bu artışların kalıcı zam gibi yansıtılması eleştirilere yol açtı. Sosyal medyada yapılan paylaşımlarda, sistemin çevresel amacının fiyat artışına gerekçe yapılmaması gerektiği vurgulandı.
Bakanlık fiyat hareketlerini izliyor
Tepkilerin ardından Ticaret Bakanlığı cephesinden fiyat hareketlerinin takip edildiğine yönelik açıklama geldi. Bakanlığın Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri Bekir Kaplan, vatandaşların müsterih olması gerektiğini belirterek piyasadaki tüm fiyat hareketlerinin titizlikle izlendiğini bildirdi.
Açıklamada özellikle su fiyatlarına dikkat çekilmesi, konunun denetim gündemine alındığı şeklinde yorumlandı. Tüketiciler ise depozito sisteminin açık ve şeffaf biçimde uygulanmasını, fiyat etiketlerinde depozito bedeli ile ürün fiyatının net şekilde ayrıştırılmasını istiyor.
Tüketici Konfederasyonundan fırsatçılık çıkışı
Tüketici Konfederasyonu Başkanı Aydın Ağaoğlu, su markalarının DOA sistemini zam gerekçesi olarak kullanmasına tepki gösterdi. Ağaoğlu, işletmelerin daha önce de ambalaj atıkları yönetmeliği kapsamında geri kazanım bedeli ödediğini belirterek, sistemin ek maliyet bahanesine dönüştürülmemesi gerektiğini ifade etti.
Ağaoğlu, DOA sisteminin çevre ve ekonomi açısından önemli bir proje olduğunu vurguladı. Ambalajların geri toplanmasıyla ithalat ihtiyacının azalabileceğini, ekonomiye katkı sağlanabileceğini ve çevresel kirliliğin önüne geçilebileceğini söyledi.
Soda ve maden suyunda da artış beklentisi
Şişe su fiyatlarındaki hareketliliğin ardından benzer artışların maden suyu ve soda grubuna da yansıyabileceği belirtiliyor. Sektör kaynaklarına göre bazı üreticiler, DOA logolu cam şişe ve yeni ambalaj maliyetlerini gerekçe göstererek fiyat güncellemesi hazırlığı yapıyor.
Tüketiciler ise daha önce petrol fiyatları, lojistik ve depolama maliyetleri gerekçesiyle yapılan zamların geri alınmadığını hatırlatıyor. Bu nedenle depozito sistemiyle bağlantılı yeni fiyat artışlarının denetlenmesi ve gerçek maliyet artışıyla ilgisi olmayan uygulamaların önlenmesi bekleniyor.
