Kırmızı et fiyatlarının yüksek seyri nedeniyle dar gelirli vatandaşın temel protein kaynağı haline gelen beyaz ette yeni bir zam dalgası bekleniyor. Sektör temsilcileri, maliyet artışları ve uygulanan politikalar nedeniyle tavuk ürünlerinde yüzde 20–25 bandında fiyat artışının gündemde olduğunu belirtiyor.
Yeni yıl itibarıyla market raflarındaki etiketlerin yeniden değişmesi beklenirken, olası zamların özellikle düşük gelirli hanelerin gıda harcamalarını daha da zorlayacağı ifade ediliyor.
Mevcut fiyatlar ve zam sonrası olası tablo
Hâlihazırda bütün tavuğun fabrika çıkış karkas fiyatı yaklaşık 67 TL seviyesinde bulunurken, marketlerde bütün piliç fiyatları 90 TL’den başlıyor. Güncel satış fiyatlarına göre baget 120 TL, pirzola 140 TL, kanat 260 TL, but ızgara ise 190 TL civarında satılıyor.
Beklenen yüzde 25’lik artışın gerçekleşmesi halinde, bagetin kilogram fiyatının yaklaşık 150 TL’ye, pirzolanın 145 TL’ye, but ızgaranın 238 TL’ye çıkabileceği öngörülüyor. Kanat fiyatının ise 325 TL seviyesine yükselerek birçok tüketici için erişilmesi zor bir ürün haline gelmesi bekleniyor.
Sektör uyarıyor: Maliyetlerin altında satış yapılıyor
Beyaz Et Sanayicileri ve Damızlıkçıları Birliği Derneği (BESD-BİR) Başkanı Naci Kaplan, sektörün ciddi bir maliyet baskısı altında olduğunu söyledi. Kaplan, beyaz et üretiminin 2025 yılında yaklaşık yüzde 12 artarak 2,8 milyon tona ulaştığını, buna karşın fiyatların maliyetin altında kaldığını ifade etti.
Kaplan, arz-talep dengesizliğinin sürdürülebilirliği tehdit ettiğini belirterek, fiyatların yüzde 20–25 oranında maliyetin gerisinde seyrettiğini ve bu durumun uzun vadede sektörde iflaslara yol açabileceğini dile getirdi.
İhracat kısıtı ve üretici üzerindeki baskı
Mayıs 2024’te tavuk eti ihracatına getirilen kota uygulamasının sektörü olumsuz etkilediğini vurgulayan Kaplan, ihracatın yaklaşık 600 bin tondan 500 bin tona gerilediğini söyledi. Üretim fazlasının ihracatla dengelendiğini, ancak bu mekanizmanın bozulduğunu kaydetti.
Kaplan, güven kaybı nedeniyle bazı dış pazarların alternatif tedarikçilere yöneldiğini, bu nedenle yeni pazar arayışlarının sürdüğünü ifade etti. Ekonomik koşulların daha da kötüleşmesi halinde şirket satışları ve iflasların gündeme gelebileceği uyarısında bulundu.
Tüketim kırmızı etten beyaz ete kaydı
Sektör verilerine göre kırmızı et fiyatlarındaki artış, tüketimi büyük ölçüde beyaz ete yönlendirdi. Kişi başı beyaz et tüketiminin 27 kilograma çıktığı belirtilirken, hindi üretiminin toplam kanatlı eti içinde sınırlı bir paya sahip olduğu ifade ediliyor.
Bu tablo, beyaz et fiyatlarındaki olası artışın geniş bir kesimi doğrudan etkileyeceğine işaret ediyor.
Zehirlenme ve hormon tartışmalarına yanıt
Son dönemde gündeme gelen gıda zehirlenmeleri ve hormon iddialarına da değinen Kaplan, zehirlenmelerin üretimden değil, saklama ve hazırlama koşullarından kaynaklandığını savundu. Ambalajlı ürün tercih edilmesi ve son kullanma tarihine dikkat edilmesi çağrısında bulundu.
“Hormonlu tavuk” iddialarına ilişkin ise, günlük milyonlarca hayvanın kesildiği bir sektörde hormon kullanımının teknik olarak mümkün olmadığını belirten Kaplan, hayvanların mısır ve soya gibi doğal yemlerle beslendiğini ifade etti.
